Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 328/2026/NĐ-CP quy định về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật.
Theo Nghị định, tin giả, tin sai sự thật được phân loại theo độ nguy hại thành tin giả, tin sai sự thật gây hậu quả hoặc có nguy cơ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng và tin giả, tin sai sự thật nguy hại.
Nhóm gây hậu quả hoặc có nguy cơ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng là thông tin tác động tiêu cực trên quy mô lớn đến an ninh quốc gia, quốc phòng, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội; xâm hại uy tín của Đảng, Nhà nước; uy tín, danh dự của lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước; hoặc có khả năng gây khủng hoảng truyền thông, kích động bạo loạn, gây hoang mang sâu sắc trong dư luận xã hội.
Nhóm tin giả, tin sai sự thật nguy hại là những thông tin tác động trong phạm vi hẹp, xâm hại trực tiếp đến uy tín, danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân cụ thể.
Nghị định đồng thời phân loại tin giả, tin sai sự thật theo pháp luật về tiếp cận thông tin thành thông tin có chứa nội dung công dân không được tiếp cận; thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện; và thông tin công dân được tiếp cận.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là quy định cụ thể quy trình xử lý tin giả, tin sai sự thật gồm 6 bước: phát hiện; kiểm chứng, xác minh, làm rõ; gắn nhãn; công bố, cảnh báo; ngăn chặn, gỡ bỏ; áp dụng các hình thức xử lý.
Tin có dấu hiệu giả, sai sự thật có thể được phát hiện qua phản ánh, tố giác của cá nhân, cơ quan, tổ chức; hoạt động giám sát, rà soát, kiểm soát của cơ quan chức năng; hoặc hoạt động rà soát, cảnh báo của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, tổ chức, doanh nghiệp cung cấp mạng xã hội, dịch vụ thông tin xuyên biên giới hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam.
Thông tin cũng có thể được chuyển đến cơ quan chức năng có thẩm quyền để kiểm chứng, xác minh, làm rõ theo yêu cầu của các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các cấp; hoặc theo yêu cầu của nạn nhân, tổ chức bị ảnh hưởng bởi thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật.
Sau khi phát hiện, cơ quan có thẩm quyền tiến hành kiểm chứng, xác minh, làm rõ. Chỉ sau khi có kết luận thông tin là tin giả, tin sai sự thật, đơn vị trực tiếp kiểm chứng mới thực hiện gắn nhãn.
Nghị định quy định việc gắn nhãn tin giả, tin sai sự thật được thực hiện bằng ký hiệu, biểu tượng hoặc dòng chữ “TIN GIẢ, TIN SAI SỰ THẬT” đối với nội dung thông tin.
Sau khi gắn nhãn, cơ quan, đơn vị trực tiếp kiểm chứng, xác minh, làm rõ thực hiện công bố, cảnh báo theo quy định của pháp luật về tiếp cận thông tin. Tiếp đó là các biện pháp ngăn chặn, gỡ bỏ và áp dụng hình thức xử lý theo quy định pháp luật.
Đáng chú ý, Nghị định không đồng nhất mọi thông tin chưa xác thực với tin giả, tin sai sự thật.
Đối với thông tin không có điều kiện xác thực và một số trường hợp theo quy định, cơ quan có thẩm quyền có thể không công bố mà chỉ cảnh báo, yêu cầu cá nhân, tổ chức thận trọng hoặc không sử dụng, đăng tải, phát tán thông tin.
Quy định này nhằm phân biệt giữa thông tin đã được xác định là giả, sai sự thật với thông tin chưa đủ cơ sở để xác thực, qua đó tránh việc kết luận về bản chất thông tin khi chưa có căn cứ.
Nghị định đưa các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet, mạng xã hội và dịch vụ thông tin xuyên biên giới hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam hoặc cung cấp dịch vụ cho tổ chức, cá nhân Việt Nam vào phạm vi điều chỉnh.
Cùng với đó, Nghị định quy định trách nhiệm của các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các cấp và các tổ chức, cá nhân liên quan trong phát hiện, kiểm chứng, công bố, cảnh báo, ngăn chặn, gỡ bỏ và xử lý tin giả, tin sai sự thật.
Nghị định số 328/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 5/10/2026.
