Tuyến đập Chữ A với tổng chiều dài trên 500m đắp bằng đất tạm bợ.
Gần 1 năm trôi qua nhưng khi nhắc đến cơn lũ trong tháng 10 năm 2021, các thành viên trong gia đình bà Nguyễn Thị Tự, thôn Phú Tân, xã Kỳ Phú vẫn chưa hết lo sợ khi nước lũ tràn qua thân đập Chữ A làm đổ hàng chục mét tường rào kiên cố và đe dọa phá đổ cả tường nhà.
Mặc dù sơ tán kịp thời nên không thiệt hại về người nhưng nhiều tài sản trong nhà bị cuốn trôi hoặc bị hư hỏng.
Bà Nguyễn Thị Tự bên đoạn tường bị đổ nát trong trận lũ tháng 10 năm 2021
Bà Tự bày tỏ: “Sinh sống dưới chân đập khổ lắm. Cứ đến mùa mưa là lại ăn ngồi không yên. Tường bao bị lũ làm đổ rồi cũng không muốn xây lại vì sợ đổ tiếp; tài sản sắm ra rồi cũng sợ trôi, sợ ngập hư hỏng…”.
Đây cũng là nỗi lo chung của hàng trăm hộ dân dưới đập, đặc biệt là gần 20 hộ sinh sống kề cận dưới chân đập Chữ A.
Một trong những điểm tường bao của các hộ dân thôn Tân Phú bị nước lũ xô đổ
Khi bình thường, đập Chữ A có trữ lượng nước không lớn - chỉ khoảng 2 triệu m3
Đập Chữ A có diện tích mặt nước trên 2ha, trữ lượng nước trung bình khoảng 2 triệu m3, phục vụ tưới cho 17 ha đất sản xuất nông nghiệp của thôn.
Tuy nhiên khi có mưa lớn, nước từ thượng nguồn đổ về gấp hàng chục lần. Trong khi đó, các cống thoát và kênh thoát nước quá nhỏ nên mỗi khi có lũ, nước đều tràn qua nhiều điểm trên mặt đập đổ vào nhà dân phía dưới.
Khi có lũ, lượng nước có thể lên cao gấp hàng chục lần, trong khi khả năng thoát nước của hệ thống xả kém, dẫn đến tạo áp lực rất lớn lên thân đê. Ảnh tư liệu tháng 10/2021.
Một trong những nhà dân bị nước lũ trên đập Chữ A đổ về gây ngập trong trận lũ tháng 10 năm 2021 (Ảnh do người dân cung cấp).
Được xây dựng từ năm 1969, đến nay toàn bộ thân đập với chiều dài trên 500m vẫn được đắp bằng đất tạm bợ.
Sau mỗi trận lũ, thân đập hai bên bị sạt lở nham nhở; mặt đập nhiều nơi cũng bị xói lở, hư hại. Năm 2019, thôn kêu gọi người dân đóng góp 300 triệu đồng bê tông hóa mặt đập để vừa giảm hư hỏng thân đập vừa làm đường giao thông.
Mặt đập mặc dù đã được đổ bê tông nhưng hiện nhiều đoạn đã bị nứt vỡ, xuống cấp.
Ông Nguyễn Công Tặng - Trưởng thôn Phú Tân cho biết, hiện nay mặt đập cơ bản đã được gia công kiên cố, nhưng lo nhất là thân đập bằng đất vốn đã mỏng manh lại đang ngày càng thêm sạt lở, hư hỏng, nguy cơ vỡ đập rất cao.
Cán bộ xã Kỳ Phú và thôn Tân Phú kiểm tra thân đập Chữ A, điểm hàng năm bị xói lở nặng nhất khi có lũ.
“Trước nguy cơ vỡ đập ngày càng hiện hữu, người dân và cán bộ thôn Phú Tân chúng tôi mong muốn các cấp có sự khảo sát và hỗ trợ kinh phí để xây dựng tuyến kè của đập Chữ A nhằm đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản của người dân mỗi khi mùa mưa lũ đến” - ông Tặng đề xuất.
Với vị trí rất đẹp, nếu con đập này được đầu tư cải tạo và được xây kè sẽ trở thành điểm nhấn về cảnh quan NTM của địa phương.
“Việc đầu tư xây kè nâng cấp tuyến đập Chữ A là rất cấp thiết. Tuy nhiên để xây được công trình này cần phải có nguồn kinh phí khá lớn, vượt khỏi khả năng của xã trong thời điểm hiện tại. Vì vậy chúng tôi đã có đề xuất và mong muốn huyện quan tâm khảo sát và bố trí nguồn kinh phí để thực hiện trong thời gian sớm nhất”, ông Nguyễn Kiên Quyết - Chủ tịch UBND xã Kỳ Phú đề xuất.
