Tuyến đê Hữu Nghèn có chiều dài gần 19 km, bắt đầu từ cầu Già (xã Đông Kinh) và kết thúc tại cầu Cày (quốc lộ 1, xã Thạch Hà). Đây là công trình rất quan trọng, có chức năng ngăn mặn, giữ ngọt, phòng chống thiên tai, bảo vệ làng mạc, kết hợp với làm đường giao thông nội vùng cho nhiều thôn xóm của 2 xã trên.
Thế nhưng, hiện nay, một số đoạn đã bị xuống cấp, xói lở rất nghiêm trọng (nhất là sau 2 cơn bão lớn và các đợt mưa lụt, triều cường vừa qua). Theo khảo sát, cần khoảng 300 tỷ đồng để nâng cấp, khắc phục các điểm hư hỏng, xây dựng hoàn thiện tuyến đê.
Trong gần 1,4 km đê Hữu Nghèn đi qua địa bàn thôn Đông Hà 2, xã Thạch Hà (đã được kiên cố hóa) đang có khoảng 300m bị xuống cấp, hư hỏng nặng. Anh Nguyễn Văn Nhật (ở thôn Đông Hà 2, xã Thạch Hà) phản ánh: Đoạn đê này bắt đầu hư hỏng vào năm 2020 vì dòng chảy thay đổi. Những năm gần đây, vị trí hư hỏng ngày một lớn, tốc độ xói mòn ngày càng nhanh. Đến thời điểm này, hệ thống đá kè bờ đã bị cuốn trôi, giằng bê tông bị đổ gãy, tường chắn sóng bị nứt nẻ, mặt đê bị sụt lún…
Đáng lo ngại là khi người dân thuê người lặn xuống kiểm tra thì có đoạn chân đê dài khoảng 100m đã bị dòng nước làm xói sâu khoảng 6m, thân đê bị “ăn” hở hàm ếch nên có thể sụt lún bất cứ lúc nào. Vì bờ đê sạt lở mạnh nên nền nhà, sân, tường... của nhiều hộ dân ven sông liên tục bị kéo nứt, hư hỏng.
“Cơn bão số 10 vừa qua với triều cường cao hơn mặt đê gần 1m (gần ngập tường chắn sóng) khiến cả thôn bất an, nháo nhác di dời tài sản, tìm nơi tránh trú vì sợ vỡ đê. Nếu tình trạng này kéo dài thì nguy cơ hư hỏng sẽ tăng lên, tính mạng và tài sản của chúng tôi sẽ bị uy hiếp, nhất là vào mùa mưa lũ. Rất mong các cấp, các ngành sớm nghiên cứu, tìm phương án khắc phục dứt điểm” - anh Nhật bày tỏ.
Trong hơn 17,5 km đê Hữu Nghèn chạy qua xã Đông Kinh hiện có gần 9 km chưa được kiên cố hóa (đắp bằng đất, thuộc các xã Thạch Kênh, Thạch Sơn cũ) khiến cư dân, các hộ nuôi trồng thủy sản thường xuyên bị tác động trực tiếp, gây nhiều thiệt hại trong các đợt thiên tai.
Anh Nguyễn Bảo Ninh (ở thôn Sông Hải, xã Đông Kinh) phản ánh: “Gia đình tôi có gần 2 ha ao hồ nuôi tôm thẻ chân trắng ngay sát bờ sông. Vì phía bên hữu sông Nghèn chưa có đê kiên cố ngăn chặn lũ nên thường xuyên bị nước sông xâm nhập, khiến vỡ đê bao, thiệt hại về nuôi trồng, tài sản… Chúng tôi tha thiết sớm có tuyến đê kiên cố để giảm nhẹ và phòng tránh thiên tai”.
Ông Trần Hữu Nghĩa – Chủ tịch UBND xã Đông Kinh cho biết: “Vì một số đoạn đê chưa được kiên cố hoặc bị xuống cấp đã ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất của người dân. Cấp ủy, chính quyền địa phương cũng rất trăn trở nhưng vì nguồn kinh phí quá lớn nên không thể đầu tư khắc phục được. Rất mong các cấp sớm xem xét, bố trí nguồn vốn để nâng cấp, hoàn thiện công trình phòng chống thiên tai quan trọng này”.
