Tại khu vực ven biển ở thôn 1 xã Cẩm Trung, hàng loạt ki-ốt bán hàng, quán ăn tạm bợ, bến cá tự phát được dựng lên một cách thiếu kiểm soát. Có nơi chỉ là những mái tôn, cọc sắt tạm bợ nhưng cũng có công trình xây kiên cố bằng bê tông nằm sát mép nước biển. Nhiều hộ dân biết việc chưa được cấp phép xây dựng công trình hàng quán để kinh doanh hoạt động là sai quy định thế nhưng họ vẫn tự ý cơi nới, lấn chiếm.
Chị Cao Thị Phú – thôn 1, xã Cẩm Trung chia sẻ: "Gia đình tôi ra đây mở quán kinh doanh khá lâu, chính quyền địa phương cũng đã nhiều lần nhắc nhở bởi khu vực này chưa có quy hoạch, tuy nhiên vì mưu sinh nên chúng tôi vẫn cố làm nghề. Mong muốn của gia đình là địa phương tạo điều kiện thành lập khu du lịch tập trung để kinh doanh buôn bán một cách hợp pháp".
Đáng lo ngại hơn, một số công trình còn được xây dựng ngay dưới chân núi ven biển, khu vực thường xuyên chịu tác động của sóng lớn, mưa bão và nguy cơ sạt lở đất đá. Vào mùa mưa bão, chỉ cần sóng lớn hoặc triều cường xuất hiện, những công trình này có thể bị cuốn trôi hoặc đổ sập bất cứ lúc nào.
Trung tá Trần Vương Anh – Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Thiên Cầm (Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh) cho biết: "Đơn vị đã nắm được tình hình xây dựng các công trình trái phép trong khu vực biên phòng và phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức tuyên truyền vận động các hộ kinh doanh chấp hành đúng quy định của pháp luật. Mong muốn của đơn vị là Nhà nước sớm có chủ trương để đưa các hộ kinh doanh ở đây về khu vực kinh doanh tập trung hợp pháp, vừa đảm bảo sinh kế và sự an toàn của người dân trong những mùa mưa bão".
Không chỉ tiềm ẩn mất an toàn, tình trạng xây dựng tự phát còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường ven biển. Nhiều hàng quán xả trực tiếp nước thải, rác thải sinh hoạt ra biển. Các bến cá tự phát tập kết hải sản, ngư cụ, phế thải thiếu điểm xử lý khiến khu vực bốc mùi hôi, ô nhiễm kéo dài. Bên cạnh đó, việc xây dựng manh mún, thiếu quy hoạch còn làm phá vỡ cảnh quan tự nhiên ven biển, ảnh hưởng đến định hướng phát triển du lịch bền vững.
Nhiều khu vực bãi biển vốn thông thoáng nay bị che chắn bởi các công trình tạm bợ, nhếch nhác. Thực tế cho thấy, nếu không được kiểm soát chặt chẽ, tình trạng lấn chiếm hành lang bờ biển sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, kéo theo nhiều hệ lụy lâu dài về môi trường, an toàn và quy hoạch phát triển ven biển.
Ông Nguyễn Viết Đồng – Phó Chủ tịch UBND xã Cẩm Trung cho biết: "Chính quyền đang rà soát kiểm tra lại tất cả các hộ kinh doanh trên khu vực ven biển, sẽ đình chỉ, chấm dứt các hoạt động kinh doanh sản xuất trái phép. Đồng thời kiến nghị với UBND tỉnh cho phép quy hoạch lại đối với khu vực này, vừa đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật và tạo điều kiện cho người dân làm ăn, tăng nguồn thu ngân sách cho địa phương từ hoạt động sản xuất kinh doanh".
Nếu những công trình tự phát tiếp tục “mọc” lên thiếu kiểm soát ngay trên hành lang bảo vệ bờ biển, không chỉ cảnh quan thiên nhiên bị xâm hại mà những nguy cơ về sạt lở, ô nhiễm môi trường cũng sẽ ngày càng hiện hữu. Việc chấn chỉnh, lập lại trật tự xây dựng ven biển vì thế cần được thực hiện quyết liệt hơn trước khi những hệ lụy trở nên khó khắc phục.
