Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định về tăng mức hưởng và phạm vi hưởng bảo hiểm y tế (BHYT) theo lộ trình, ưu tiên một số nhóm phù hợp với mức đóng và khả năng cân đối của Quỹ BHYT.
Theo dự thảo, quyền lợi của người tham gia BHYT sẽ được mở rộng theo từng giai đoạn.
Ai được ưu tiên?
Nhóm được ưu tiên tăng mức hưởng gồm người từ 75 tuổi trở lên; người khuyết tật nhẹ có mức suy giảm khả năng lao động từ 35% đến 60%; người dưới 18 tuổi và người thuộc hộ gia đình có mức sống trung bình.
Từ ngày 1/7/2030, các nhóm này được đề xuất nâng mức hưởng chi phí khám, chữa bệnh tại cấp ban đầu và cấp cơ bản lên 95%, trừ trường hợp đã được hưởng mức cao hơn theo quy định.
Đối với các nhóm còn lại đang hưởng mức 80%, dự thảo đề xuất nâng lên 85% từ ngày 1/7/2028. Mức hưởng đối với chi phí khám, chữa bệnh tại cấp ban đầu và cấp cơ bản sẽ tăng lên 90% từ ngày 1/7/2030.
Như vậy, chính sách được thiết kế theo hướng ưu tiên trước cho một số nhóm dễ bị tổn thương, đồng thời từng bước mở rộng quyền lợi cho các nhóm tham gia BHYT còn lại.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ BHYT đối với hoạt động khám sàng lọc, chẩn đoán sớm một số bệnh.
Danh mục dự kiến gồm ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày, ung thư gan và viêm gan virus B, viêm gan virus C.
Theo lộ trình, Quỹ BHYT sẽ thanh toán chi phí khám, các dịch vụ kỹ thuật cận lâm sàng, thuốc, thiết bị y tế, máu, vật tư, hóa chất và các chi phí liên quan khác trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng của người tham gia BHYT. Việc thanh toán thực hiện phù hợp với khả năng cân đối của quỹ.
Nếu quá trình khám, sàng lọc hoặc chẩn đoán xác định người tham gia mắc bệnh, chi phí khám, chữa bệnh sau đó tiếp tục được thanh toán theo quy định của pháp luật về BHYT.
Đối với khám sức khỏe định kỳ, dự thảo đề xuất từ ngày 1/7/2027 Quỹ BHYT thanh toán chi phí cho một số nhóm đối tượng theo lộ trình ưu tiên. Ngân sách Nhà nước sẽ chi trả cho các đối tượng thuộc diện ngân sách bảo đảm và phần chi phí mà Quỹ BHYT chưa thanh toán. Mức thanh toán tối đa được đề xuất bằng 15% mức lương cơ sở.
Cũng từ thời điểm này, chi phí xét nghiệm viêm gan B, C được thanh toán lồng ghép trong hoạt động khám sức khỏe định kỳ.
Riêng ung thư cổ tử cung, dự thảo đề xuất thí điểm thanh toán từ ngày 1/7/2028, trước khi thực hiện chính thức từ ngày 1/1/2030.
Từ ngày 1/1/2030, việc thanh toán chi phí khám sàng lọc, chẩn đoán sớm ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư đại trực tràng, tăng huyết áp và đái tháo đường sẽ được thực hiện theo lộ trình do Bộ Y tế quy định.
Không chỉ mở rộng hoạt động dự phòng và phát hiện bệnh sớm, dự thảo còn đề xuất bổ sung một số chi phí điều trị dinh dưỡng vào phạm vi thanh toán của BHYT.
Từ ngày 1/7/2027, Quỹ BHYT dự kiến thanh toán chi phí điều trị dinh dưỡng đối với một số nhóm bệnh và đối tượng, gồm trẻ em mắc động kinh kháng trị, trẻ dưới 6 tuổi bị suy dinh dưỡng cấp tính và trẻ sơ sinh sinh non, nhẹ cân.
Từ ngày 1/1/2028, quỹ dự kiến tiếp tục thanh toán chi phí quản lý bệnh mạn tính và một số dịch vụ phòng bệnh khác theo lộ trình.
Mức đóng BHYT có thể tăng theo từng giai đoạn
Theo dự thảo, từ ngày 1/7/2027, nhiều nhóm tham gia BHYT sẽ có mức đóng bằng 5,1% tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc, tăng 0,6 điểm phần trăm so với mức hiện hành được nêu trong dự thảo.
Đối với người lao động thuộc một số nhóm, người sử dụng lao động đóng hai phần ba, người lao động đóng một phần ba mức đóng BHYT.
Với một số nhóm do cơ quan BHXH đóng, mức đóng cũng được đề xuất ở mức 5,1% tiền lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hoặc 5,1% mức lương cơ sở, tùy từng nhóm đối tượng.
Các nhóm do ngân sách Nhà nước đóng được đề xuất áp dụng mức 5,1% mức lương cơ sở từ ngày 1/7/2027. Với nhóm được ngân sách Nhà nước hỗ trợ đóng, mức 5,1% mức lương cơ sở dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2028.
Theo lộ trình tiếp theo, sau 3 năm kể từ thời điểm áp dụng, mức đóng của các nhóm quy định sẽ được điều chỉnh lên 5,4% mức tiền lương, tiền công, trợ cấp hoặc mức lương cơ sở làm căn cứ đóng BHYT, tăng thêm 0,3 điểm phần trăm.
Sau đó, sau 3 năm tiếp theo, mức đóng dự kiến tăng lên 6%, tương đương tăng thêm 0,6 điểm phần trăm.
Dự thảo cũng đề xuất tăng mức hỗ trợ đóng BHYT từ ngân sách Nhà nước cho một số nhóm. Trong đó, người khuyết tật nhẹ thuộc hộ gia đình cận nghèo được đề xuất hỗ trợ 100% mức đóng BHYT. Người thuộc hộ gia đình cận nghèo được hỗ trợ tối thiểu 80%.
Đáng chú ý, học sinh, sinh viên được đề xuất hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng. Người thuộc hộ gia đình có mức sống trung bình được hỗ trợ tối thiểu 50%. Người được nuôi dưỡng, chăm sóc tại các tổ chức, cơ sở từ thiện, tôn giáo cũng thuộc nhóm được đề xuất hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng BHYT.
Ngoài phần hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, chính quyền địa phương có thể căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách để quyết định hỗ trợ thêm cho một số nhóm.
Các nhóm được ưu tiên hỗ trợ thêm gồm người thuộc hộ cận nghèo; lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở; nhân viên y tế thôn, bản; cô đỡ thôn, bản; một số nhóm người dân tộc thiểu số, người khuyết tật, người cao tuổi và các nhóm đặc thù khác.
Học sinh, sinh viên, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố cùng một số nhóm khác cũng được đề xuất ưu tiên nhằm mở rộng diện bao phủ BHYT.
Theo dự thảo, Nghị định dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/4/2027. Riêng quy định về khám sức khỏe định kỳ được đề xuất có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
