Đột phá hạ tầng chiến lược: Mở ra khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên mới
Văn Đức
(Baohatinh.vn) - Cùng với cả nước, hạ tầng giao thông bứt phá mạnh mẽ trong nhiệm kỳ qua ở Hà Tĩnh không chỉ tạo “đòn bẩy” quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế mà còn thể hiện tư duy, tầm nhìn, khát vọng "vươn xa ra biển lớn".
Sân bay Long Thành sau gần 5 năm thi công đạt chuẩn 4F - cấp độ cao nhất theo tiêu chuẩn Tổ chức Hàng không dân dụng Quốc tế (ICAO) đã đón chuyến bay đầu tiên vào 19/12/2025. Đây là sự kiện đánh dấu cột mốc quan trọng của dự án hạ tầng hàng không trọng điểm quốc gia, mở ra không gian phát triển mới cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển hàng không của khu vực và thế giới. Ảnh ACV.
Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 chính là kết quả cụ thể của việc hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng với việc xác định phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, trong đó hạ tầng giao thông giữ vai trò then chốt là một trong ba đột phá chiến lược. Sân bay Long Thành là minh chứng rõ nét cho bước nhảy vọt chưa từng có về hạ tầng giao thông trong một nhiệm kỳ. Quy mô, tốc độ và cường độ tổ chức thi công đều ở mức kỷ lục. Ảnh ACV.
Đại hội XIII của Đảng xác định phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong 3 đột phá chiến lược, bởi hạ tầng là “mạch máu” của nền kinh tế, giải điểm nghẽn, mở không gian phát triển, tăng sức cạnh tranh quốc gia và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Chỉ trong vòng 5 năm, mạng lưới đường bộ cao tốc đã tăng từ khoảng 900km trước năm 2020 lên hơn 3.200km trên trục Bắc-Nam, cùng hàng trăm km các tuyến kết nối, nút giao và đường dẫn.
Việc thông xe toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau là sự kiện có ý nghĩa chiến lược, hình thành trục cao tốc xuyên suốt, tạo động lực liên kết vùng, giảm chi phí logistics và mở rộng không gian phát triển kinh tế quốc gia.
Hòa cùng “dòng chảy” của đột phá hạ tầng giao thông, trên tuyến cao Bắc - Nam phía Đông đoạn qua Hà Tĩnh dài 107,28km cũng chính thức được thông tuyến. Việc đưa vào khai thác tuyến cao tốc không chỉ giúp Hà Tĩnh giảm áp lực giao thông trên các tuyến quốc lộ mà còn kết nối đồng bộ các trung tâm kinh tế, chính trị và khu kinh tế trọng điểm trên toàn tuyến, tạo động lực tăng trưởng kinh tế, phát triển bền vững cho tỉnh với các địa phương trên cả nước.
Ngay từ khi dự án triển khai, Hà Tĩnh đã huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, tuyên truyền người dân đồng thuận, tích cực tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về giải phóng mặt bằng, đáp ứng nhu cầu về nguồn vật liệu xây dựng để chủ đầu tư, nhà thầu thi công thuận lợi. Đây được xác định là 2 yếu tố quan trọng hàng đầu góp phần cho dự án cao tốc Bắc - Nam qua Hà Tĩnh về đích đúng kế hoạch.
Bên cạnh trục cao tốc huyết mạch, nhiều công trình giao thông chiến lược khác cũng được triển khai đồng bộ. Hệ thống đường ven biển với hơn 1.701 km được đầu tư liên tục, kết nối các trung tâm kinh tế biển, du lịch và logistics.
Dự án cầu Cửa Hội bắc qua sông Lam, nối phường Nghi Hải, TX Cửa Lò cũ, nay là phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An với xã Đan Trường, huyện Nghi Xuân cũ, nay là xã Đan Hải, tỉnh Hà Tĩnh. Cầu dài 5,271 km, trong đó, phần cầu dài 1,728 km với chiều rộng cầu nhịp chính 18,5 m, cầu dẫn 16 m, tổng mức đầu tư của dự án là 950 tỷ đồng. Tháng 3/2021, cầu Cửa Hội chính thức được cắt băng khánh thành.
Cầu Cửa Hội được đưa vào khai thác góp phần hoàn thiện tuyến đường bộ ven biển qua Nghệ An và Hà Tĩnh, cải thiện hệ thống giao thông giữa hai bờ sông Lam, từng bước hoàn chỉnh hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông khu vực Bắc Trung Bộ, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng khu vực.
Kết nối với cầu Cửa Hội là tuyến đường ven biển Xuân Hội - Thạch Khê - Vũng Áng (gọi là đường ven biển Hà Tĩnh) dài 120 km, bắt đầu từ cầu Cửa Hội tới điểm giao quốc lộ 12C ở cảng Vũng Áng, tổng mức đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng.
Tuyến đường ven biển Hà Tĩnh thực hiện theo quy hoạch chi tiết đường bộ ven biển Việt Nam được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Hà Tĩnh là một trong những địa phương sớm triển khai việc đầu tư và sau nhiều năm, dù gặp một số khó khăn nhưng tới nay đã hoàn thành toàn tuyến.
Dự án đầu tư xây dựng công trình cải tạo, nâng cấp quốc lộ 8 đoạn Km37 - Km 85+300 có tổng mức đầu tư hơn 1.660 tỷ đồng cũng là công trình trọng điểm giao thông đường bộ được triển khai trên địa bàn Hà Tĩnh. Quốc lộ 8 là tuyến đường giao thông độc đạo lên xuống Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, giao thương với nước bạn Lào.
Qua nhiều năm thi công, dự án nâng cấp, sửa chữa tuyến quốc lộ 8 nối với Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo đã cơ bản hoàn thành. Việc được đầu tư nâng cấp góp phần giảm nỗi lo sạt lở cho người tham gia giao thông khi lưu thông trên quốc lộ 8, nhất là vào mùa mưa lũ.
Song song với các dự án giao thông đã được đưa vào khai thác, vận hành, thời điểm này, trên địa bàn Hà Tĩnh cũng đang triển khai nhiều công trình về hạ tầng giao thông trọng điểm khác. Trong số đó có thể kể tới dự án đường Xô Viết Nghệ Tĩnh kéo dài về phía Đông...
Dự án đường vành đai phía Đông TP Hà Tĩnh (cũ), dự án đường Hàm Nghi kéo dài; dự án cải tạo, nâng cấp đường tỉnh ĐT.553 đoạn từ Lộc Yên - đường Hồ Chí Minh; dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 8C đoạn từ Thiên Cầm - quốc lộ 1 và đoạn từ quốc lộ 8 đến đường Hồ Chí Minh...
Thời điểm này, cùng với cả nước, Hà Tĩnh cũng đang bắt tay vào thực hiện công tác GPMB dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam - dự án trọng điểm quốc gia với tổng mức đầu tư 1.713.548 tỷ đồng.
Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đi qua 18 xã, 5 phường mới của tỉnh với tổng chiều dài khoảng 103,42 km. Hà Tĩnh đang rốt ráo thực hiện các bước GPMB, xây dựng khu tái định cư, đảm bảo dự án triển khai đúng tiến độ.
Cùng với hạ tầng giao thông đường bộ, những năm qua, Hà Tĩnh đã tập trung đầu tư, phát triển hạ tầng giao thông đường biển với nhiều công trình, dự án được triển khai đồng loạt.
Công trình Bến số 3 - Cảng quốc tế Lào – Việt do Công ty CP Cảng quốc tế Lào – Việt làm chủ đầu tư với tổng vốn đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng. Bến cảng có chiều dài 225m, khả năng tiếp nhận tàu chở hàng tổng hợp trọng tải đến 45.000 DWT, công suất khai thác lên tới 2,15 triệu tấn hàng hóa/năm.
Bến số 3 đi vào khai thác từ cuối tháng 4/2025, góp phần nâng cao năng lực xếp dỡ hàng hóa, đáp ứng nhu cầu lưu thông hàng hóa ngày càng cao và tăng chỉ số hấp dẫn trong thu hút đầu tư vào khu vực, phục vụ ngày càng tốt hơn hoạt động xuất nhập khẩu, giao thương với nước bạn Lào và vùng Đông Bắc Thái Lan; tạo thuận lợi cho Chính phủ Lào xuất nhập khẩu hàng hóa qua cảng biển Việt Nam.
Theo quy hoạch, cảng biển Hà Tĩnh gồm khu bến Vũng Áng; khu bến Sơn Dương; bến cảng Xuân Hải, Xuân Phổ (nay thuộc xã Đan Hải); bến cảng Cửa Sót; bến cảng xăng dầu Xuân Giang (nay thuộc xã Nghi Xuân); các bến phao, khu chuyển tải và các khu neo chờ, tránh, trú bão. Mục tiêu đến năm 2030, hàng hóa thông qua các cảng Hà Tĩnh đạt từ 46,3 triệu tấn đến 83,5 triệu tấn. Hạ tầng giao thông từng bước được hoàn thiện sẽ là động lực cho sự phát triển của Hà Tĩnh trong giai đoạn mới.