Xây dựng phường, thị trấn đạt chuẩn đô thị văn minh là một trong những nhiệm vụ quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu Hà Tĩnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM. Hiện nay, ngoài các xã được công nhận đạt chuẩn NTM, toàn tỉnh có 34 đơn vị phường, thị trấn, thuộc thành phố Hà Tĩnh, thị xã Kỳ Anh, thị xã Hồng Lĩnh và 9 huyện chưa được công nhận đạt chuẩn đô thị văn minh.
Theo đánh giá của Sở VH-TT&DL, thời gian qua, việc triển khai xây dựng đô thị văn minh trên địa bàn tỉnh nhìn chung khá đồng đều, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong hệ thống chính trị các cấp và các tầng lớp nhân dân. Cơ sở hạ tầng đô thị được đầu tư, chỉnh trang ngày càng hoàn thiện; trật tự đô thị được củng cố.
Đặc biệt hơn là các địa phương đã khơi dậy tinh thần đoàn kết cộng đồng, phát huy vai trò làm chủ của người dân trong xây dựng đô thị văn minh; nhiều ý tưởng, mô hình, cách làm sáng tạo lan tỏa mạnh mẽ trong phong trào. Tiêu biểu như: mô hình xây dựng “phường văn minh đô thị”, “phường văn minh đô thị kiểu mẫu”, “tổ dân phố mẫu” “nhà văn hóa tổ dân phố văn minh kiểu mẫu”; “tuyến đường xanh – sạch – đẹp”, “ngõ phố văn minh”, “ngôi nhà xanh”; mô hình “giám sát trật tự đô thị” và nhiều mô hình lĩnh vực chuyên ngành được triển khai…
Tại huyện miền núi Hương Khê, đồng hành với mục tiêu xây dựng huyện đạt chuẩn NTM trong năm 2024, cấp ủy, chính quyền thị trấn tập trung cao cho mục tiêu đạt chuẩn đô thị văn minh. Ông Dương Ngọc Hoàng - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND thị trấn Hương Khê chia sẻ: "Từ đầu năm 2023 đến nay, địa phương đã huy động Nhân dân đóng góp gần 10 tỷ đồng xây dựng đô thị văn minh. Trong đó, xây mới, nâng cấp 6 nhà văn hóa; thảm nhựa 2,1 km, đổ bê tông 5,9 km đường giao thông; xây dựng khoảng 1km mương thoát nước. Đến nay, thị trấn đã đạt chuẩn 7/9 tiêu chí (47/52 tiểu tiêu chí đạt), còn 2 tiêu chí chưa đạt chuẩn là giao thông và y tế, giáo dục.
Thị trấn Hương Khê đang tập trung chỉnh trang đô thị, giải quyết các vấn đề nổi cộm như tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè kinh doanh, buôn bán, vi phạm trật tự an toàn giao thông… Với những tiêu chí chưa đạt chuẩn, thị trấn đã có lộ trình, kế hoạch triển khai trong thời gian tới. Về những khó khăn, những hạng mục đòi hỏi nguồn lực lớn, đơn vị đã xin ý kiến, kiến nghị cấp trên hỗ trợ kịp thời".
Tại thị xã Hồng Lĩnh, nhiệm vụ xây dựng đô thị văn minh được cấp ủy, chính quyền và cả hệ thống chính trị tập trung chỉ đạo quyết liệt, xem đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Theo Chủ tịch UBND thị xã Hồng Lĩnh Nguyễn Huy Hùng, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và Nhân dân trên toàn thị xã, phong trào xây dựng đô thị văn minh đạt được những kết quả đáng phấn khởi, kết cấu hạ tầng đô thị được quan tâm đầu tư. Nhiều công trình chỉnh trang đô thị được cải tạo, nâng cấp như: công trình quảng trường trung tâm; hệ thống điện trang trí ánh sáng đô thị, các tuyến đường chỉnh trang hoàn thành, đưa vào sử dụng đã làm thay đổi diện mạo đô thị Hồng Lĩnh khang trang, hiện đại hơn. Nếp sống văn hóa, văn minh đô thị có bước phát triển. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân không ngừng được nâng lên. Nhờ đó, đến nay, thị xã Hồng Lĩnh đã hoàn thành 55/63 tiêu chí đô thị loại III.
Chỉ tiêu 100% xã, phường, thị trấn đạt chuẩn NTM, đô thị văn minh là điều kiện để công nhận huyện đạt chuẩn NTM; thị xã, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM. Căn cứ Quyết định số 04/2022/QĐ-TTg ngày 18/2/2022 của Thủ tướng Chính phủ quy định tiêu chí, trình tự, thủ tục xét công nhận đô thị văn minh, đến nay, 34 phường, thị trấn (chưa đạt chuẩn) tại Hà Tĩnh đạt 193/306 tiêu chí, với 1150/1768 chỉ tiêu đánh giá.
Theo bà Lê Thị Loan – Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL, nhóm tiêu chí chưa đạt cơ bản là những tiêu chí khó, khối lượng, nội dung còn khá nhiều như: giao thông, môi trường và an toàn thực phẩm, thông tin - truyền thông… cần phải nỗ lực cao để hoàn thành.
Bên cạnh đó, còn nhiều tồn tại, hạn chế trong công tác quy hoạch; quản lý quy hoạch chưa đồng bộ; tình trạng vi phạm trật tự đô thị, xây dựng trái phép, lấn chiếm hành lang, vỉa hè, lòng đường vẫn diễn biến phức tạp; cảnh quan, môi trường, nước sạch, vệ sinh an toàn thực phẩm, nếp sống văn minh ở một số khu vực đô thị vẫn chưa tốt…
Tại thông báo kết luận hội nghị trực tuyến triển khai nhiệm vụ xây dựng NTM, đô thị văn minh (tháng 3/2024), Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở ngành, địa phương phát động mạnh mẽ phong trào xây dựng đô thị văn minh, có kế hoạch, chỉ tiêu đầu ra cụ thể và tập trung chỉ đạo quyết liệt, phấn đấu 100% phường, thị trấn đạt chuẩn trong năm 2024.
MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội, các cơ quan truyền thông tăng cường công tác tuyên truyền, vận động thành viên, đoàn viên, hội viên, các tầng lớp nhân dân đẩy mạnh tham gia thực hiện phong trào thi đua “Cả tỉnh chung sức xây dựng tỉnh Hà Tĩnh đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025”; thực hiện các phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng gia đình, thôn xóm, làng xã văn hoá; làm tốt chức năng giám sát, phản biện xã hội, kịp thời đề xuất các giải pháp hiệu quả trong xây dựng NTM, đô thị văn minh.
Đồng thời, đề nghị Sở VH-TT&DL chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương tổ chức thực hiện xây dựng đô thị văn minh theo Quyết định số 04/2022/QĐ-TTg ngày 18/2/2022 của Thủ tướng Chính phủ về việc Quy định tiêu chí, trình tự, thủ tục xét công nhận đạt chuẩn đô thị văn minh.
