Sáng 8/3, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang chủ trì hội nghị trực tuyến phiên họp thứ 5 của Ban Chỉ đạo Trung ương các Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) giai đoạn 2021 - 2025 với các địa phương về tình hình triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia năm 2023, 2 tháng đầu năm 2024, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Hồng Lĩnh điều hành điểm cầu Hà Tĩnh.
Về kết quả thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của CTMTQG, đến thời điểm này, cả nước có khoảng 78% xã đạt chuẩn NTM, bình quân cả nước đạt 17,1 tiêu chí/xã; có 280 đơn vị cấp huyện thuộc 58 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận hoàn thành nhiệm vụ/đạt chuẩn NTM (chiếm khoảng 43,6% tổng số đơn vị cấp huyện của cả nước). Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều năm 2023 còn 2,93%, giảm 1,1%.
Về tình hình phân bổ, giao kế hoạch vốn thực hiện các CTMTQG, đối với kế hoạch năm 2023, Thủ tướng Chính phủ đã giao 49.562 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương năm 2023 cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương thực hiện các CTMTQ. Đến ngày 31/12/2023, 100% địa phương được giao kế hoạch vốn ngân sách trung ương đã giao chi tiết kế hoạch vốn đầu tư phát triển, dự toán ngân sách Nhà nước năm 2023 của 3 CTMTQG đến các cơ quan, đơn vị và cấp trực thuộc.
Đối với kế hoạch năm 2024, Thủ tướng Chính phủ đã giao 47.622,374 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương năm 2024 cho các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương thực hiện các CTMTQG. Đến ngày 29/2/2024, có 45/48 địa phương được giao kế hoạch vốn ngân sách Trung ương đã giao chi tiết 24.372,898 tỷ đồng kế hoạch vốn đầu tư phát triển năm 2024 của 3 CTMTQG cho các cơ quan, đơn vị và cấp trực thuộc, đạt tỷ lệ 89,5% kế hoạch.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, giải ngân vốn ngân sách Nhà nước trong năm 2023 (bao gồm cả nguồn vốn năm 2022 kéo dài sang năm 2023) ước đạt được khoảng 40.187,952 tỷ đồng, đạt tỷ lệ khoảng 61,5%.
Về kết quả giải ngân vốn NSNN (vốn đầu tư công) 2 tháng đầu năm 2024 ước đạt được khoảng 3.292,990 tỷ đồng, đạt 15%.
Năm 2024, Hà Tĩnh được giao 263.838 triệu đồng từ nguồn ngân sách Trung ương các chương trình mục tiêu quốc gia, đến nay, tỉnh đã được phân bổ 197.792 triệu đồng, đạt 75% kế hoạch.
Tại hội nghị, các bộ, ngành, địa phương chia sẻ một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các CTMTQG. Trong đó, với CTMTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hiện nay, một số nội dung chưa triển khai được do vướng mắc với quy định pháp luật hiện hành. Với chương trình giảm nghèo bền vững, chưa có hướng dẫn tiêu chí xác định người lao động có thu nhập thấp. Với chương trình xây dựng NTM, quá trình tổ chức đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP tại một số địa phương (cấp huyện) còn lúng túng; hệ thống xử lý nước thải tập trung của một số cụm công nghiệp, đô thị chưa đồng bộ, chưa được quan tâm đầu tư đúng mức…
Các đại biểu cũng kiến nghị, đề xuất các giải pháp tổ chức thực hiện hiệu quả CCTMTQG trong thời gian tới, đặc biệt là cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý, tổ chức thực hiện các CTMTQG đảm bảo thống nhất, đồng bộ giữa các văn bản quy phạm pháp luật.
Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang cho rằng, qua hội nghị, các bộ ngành, địa phương đã thể hiện quyết tâm lớn để hoàn thành giải ngân 100% nguồn vốn các CTMTQG. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đòi hỏi phải quyết liệt hơn, nhanh hơn, đúng và hiệu quả hơn.
Phó Thủ tướng Chính phủ cũng cho rằng, thực tế quá trình triển khai thực hiện các CTMTQG vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế. Trong đó, mức độ quan tâm, đầu tư nguồn vốn cho các chương trình của một số địa phương còn thấp do nguồn thu khó khăn; công tác phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương còn chưa hiệu quả. Đặc biệt, nhiều nơi còn tâm lý không muốn đạt chuẩn, không muốn thoát nghèo (do sẽ không còn được hưởng các chính sách an sinh xã hội)…
Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành khẩn trương tiến hành rà soát quy định liên quan đến việc thực hiện các CTMTQG để sửa đổi, bổ sung phù hợp. Tập trung thực hiện các giải pháp, nhiệm vụ đã được Bộ KH&ĐT báo cáo tại hội nghị; hướng dẫn, trả lời cụ thế các đề xuất, kiến nghị tại hội nghị.
Với các địa phương, cần quyết liệt, chủ động triển khai nhanh các CTMTQG. Để thực hiện hiệu quả cần giao cụ thể cho cá nhân phụ trách, đề cao trách nhiệm người đứng đầu. Bên cạnh đó, rà soát các văn bản liên quan đến các CTMTQG thuộc thẩm quyền để đề xuất chỉnh sửa, bổ sung phù hợp; tổ chức học tập, trao đổi kinh nghiệm giữa các địa phương để triển khai hiệu quả.
Phát biểu chỉ đạo tại điểm cầu Hà Tĩnh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Hồng Lĩnh nhấn mạnh: Nhìn chung tỉ lệ giải ngân nguồn vốn các CTMTQG đến nay vẫn còn thấp. Vẫn còn tỷ lệ lớn nguồn vốn năm 2023 và năm 2024 chưa phân bổ được, chủ yếu là các dự án, công trình lĩnh vực y tế, nước sạch do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình Dân dụng và Công nghiệp tỉnh, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh quản lý; nguyên nhân là do các dự án chưa hoàn thành công tác lập, thẩm định dự án để phân bổ vốn.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh đề nghị các sở, ngành tập trung cao để triển khai hiệu quả các CTMTQG. Trong đó, đề nghị Sở KH&ĐT khẩn trương tham mưu kế hoạch triển khai Nghị quyết số 111/2024/QH15 ngày 18/1/2024 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia; tham mưu cơ chế thí điểm phân cấp cho các địa phương; Sở Tài chính tham mưu các văn bản hướng dẫn thực hiện nghị quyết như sử dụng tài sản hình thành trong dự án hỗ trợ phát triển, quyết toán ngân sách hàng năm của cấp huyện, ủy thác vốn của ngân sách địa phương qua hệ thống Ngân hàng Chính sách Xã hội…
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh nhấn mạnh, mặc dù các CTMTQG có nhiều khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện do liên quan đến trách nhiệm của nhiều bộ, ngành, nhiều quy định. Tuy nhiên, tại hội nghị, nhiều khó khăn, vướng mắc đã được tháo gỡ. Do đó, đề nghị các sở, ngành, địa phương tập trung cao để triển khai thực hiện hiệu quả công tác giải ngân nguồn vốn các CTMTQG.
