Những “rào cản” xây dựng nông thôn mới nâng cao ở Hương Sơn

Địa bàn rộng, địa hình phức tạp, xuất phát điểm thấp, hạ tầng kinh tế - xã hội thiếu và yếu... là những khó khăn khiến 2 xã Sơn Tiến, Sơn Lễ nằm trong tốp những địa phương hoàn thành chương trình NTM cuối cùng ở huyện Hương Sơn (năm 2020). Dù vậy, Sơn Tiến, Sơn Lễ vẫn đặt mục tiêu hoàn thành các tiêu chí NTM nâng cao vào cuối năm nay. Mặc dù thời gian để 2 xã thực hiện các tiêu chí NTM nâng cao vẫn còn khá dài nhưng với những gì đã và đang diễn ra không mấy người trong cuộc lạc quan bởi còn rất nhiều “nút thắt” cần tháo gỡ.

Ở thời điểm hiện tại, xã Sơn Tiến đã hoàn thành 10/20 tiêu chí NTM nâng cao. Những tiêu chí còn lại đạt từ 50 - 60% khối lượng công việc. Cụ thể, khi thực hiện tiêu chí cơ sở vật chất văn hoá, việc chuyển trụ sở làm việc của UBND xã Sơn Tiến từ thôn Hùng Tiến về thôn Côn Sơn với rất nhiều hạng mục đòi hỏi mất nhiều thời gian. Cho dù hiện tại nguồn vốn 14 tỷ đồng đã được phê duyệt, công tác khảo sát thiết kế cũng đã hoàn tất, nhưng để hoàn thành trong năm là không thể, bởi từ tháng 9 trở đi thường là thời điểm mưa lũ, không thuận lợi cho việc thi công công trình.

Việc triển khai thi công làm mới nhà văn hoá thôn Lệ Định, xã Sơn Tiến cũng là trở ngại không nhỏ, bởi theo những người trong cuộc, toàn bộ số tiền 1,5 tỷ đồng để đầu tư xây dựng chưa biết “nhìn” vào đâu. Bên cạnh đó, việc phải hoàn thành tiêu chí 2 khu dân cư NTM kiểu mẫu ở 2 thôn: Lệ Định, Động Eo - những thôn khó khăn nhất của xã Sơn Tiến cũng đã là vấn đề nan giải; việc nâng cao thu nhập từ 44 triệu đồng lên 55 triệu đồng/người/năm đòi hỏi mất nhiều thời gian...

Ý thức được những trở ngại đó, từ đầu năm đến nay, Sơn Tiến đã triển khai 2 đợt phát động phong trào ra quân làm NTM nâng cao (đợt 1 từ ngày 6 – 31/1, đợt 2 từ 12/3 -13/5). Theo đó, địa phương huy động hàng ngàn lượt người tham gia làm NTM nâng cao với kinh phí hơn 10 tỷ đồng. Đến nay, đã mở rộng được 6,5km đường (từ 3m – 5m) tại 4 thôn (Lệ Định, Ngọc Sơn, Hoà Tiến, Trung Tiến); làm mới 27 nhà vệ sinh tự hoại; trồng mới 2,5km hàng rào xanh; chăm sóc 17,5km hàng rào xanh; làm mới 16,5km đường trục thôn.

Đối với tiêu chí nâng cao thu nhập, Chủ tịch UBND xã Sơn Tiến - Phan Xuân Long cho biết: Ngoài việc khuyến khích hơn 100 lao động là con em địa phương đi xuất khẩu lao động, địa phương đã tập trung phát triển nhiều mô hình kinh tế VAC để tăng thêm thu nhập. Xã còn khuyến khích các hộ dân tăng từ 1 vụ lên 2 vụ sản xuất bằng các vụ đông sớm, xuân muộn. Đặc biệt là đưa các loại giống mới như ngô ngọt, đậu tương, rau, dứa để tăng năng suất, hiệu quả kinh tế.

Cùng với Sơn Tiến, xã Sơn Lễ cũng được kỳ vọng hoàn thành NTM nâng cao vào cuối năm 2024. Tuy nhiên, bên cạnh các tiêu chí NTM nâng cao đã đạt được, Sơn Lễ đang đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức. Hiện tại, Sơn Lễ mới hoàn thành 8/20 tiêu chí; các tiêu chí còn lại cũng chỉ đạt 40-50%.

Phó Chủ tịch UBND xã Lê Đình Khôi thừa nhận thực tế đáng lo nhất ở Sơn Lễ vẫn là thu nhập. “Đến nay, thu nhập bình quân của xã mới đạt 47 triệu đồng/người/năm, thấp hơn nhiều so với chuẩn NTM nâng cao là 55 triệu đồng. Với quyết tâm nâng dần mức thu nhập, từ đầu năm đến nay, nhiều mô hình kinh tế trang trại, vườn đồi, các cơ sở kinh doanh, thương mại - dịch vụ ở Sơn Lễ cũng được mở rộng. Song, nhanh thì cũng đến năm 2025, mức thu nhập bình quân của người dân Sơn Lễ mới đạt chuẩn” - ông Khôi cho hay.

Bên cạnh tiêu chí môi trường (chưa đạt) do ý thức của người dân còn thấp trong việc vứt rác không đúng quy định, Sơn Lễ còn phải hoàn thành các phòng học chức năng và các hạng mục phụ trợ ở trường mầm non với số vốn hơn 3 tỷ đồng. Đặc biệt, tiêu chí giao thông cần phải cứng hoá 4km đường trục thôn Tây Nam – Kim Hoa (Sơn Thuỷ cũ); đường ngõ xóm của các thôn Khe Cò, Đức Vừ, Thọ Lộc, Trung Lễ và các công trình hạ tầng như tu bổ, cứng hoá 5km đường nội đồng đang là thức thách khó vượt qua, đòi hỏi phải có nguồn vốn hơn 10 tỷ đồng mới có thể hoàn thành.

Trong nỗ lực "chạy đua với thời gian", bên cạnh làm tốt công tác tuyên truyền vận động người dân tham gia mở rộng các tuyến đường liên thôn, liên xã, Sơn Lễ khuyến khích phát triển nhiều mô hình kinh tế như nuôi dê, nuôi hươu, đồng thời tạo nguồn kinh phí từ việc tổ chức đấu giá đất tại các thôn Đức Vừ, Khe Cò...

Thời gian qua, huyện Hương Sơn vẫn luôn đồng hành tạo điều kiện để 2 địa phương hoàn thành mục tiêu đặt ra từ đầu năm. Theo Chủ tịch UBND huyện Hương Sơn Trần Bình Thân, quan điểm của huyện là tạo điều kiện hỗ trợ tối đa, đồng thời huy động mọi nguồn lực để giúp các địa phương tháo gỡ những “nút thắt“ về đích NTM nâng cao. Huyện cũng đã chuẩn bị sẵn nguồn vốn đối ứng hơn 10 tỷ đồng, đồng thời đốc thúc các bộ phận chuyên môn đẩy nhanh tiến độ thi công nhà máy nước tại xã Sơn Lễ với tổng mức đầu tư 62 tỷ đồng để 2 xã thực hiện tiêu chí 18.1 (55% hộ dân trong xã được sử dụng nước sinh hoạt tập trung).

Để tháo gỡ những "nút thắt", hoàn thành các tiêu chí xây dựng NTM nâng cao vào cuối năm nay ngoài sự hỗ trợ của huyện cần có sự vào cuộc quyết liệt nhiều hơn nữa của chính quyền địa phương, đặc biệt là sự chung tay, góp sức của Nhân dân 2 xã.