Phòng ngộ độc thực phẩm: Người tiêu dùng quyết định!

Rau, củ, quả không rõ nguồn gốc bày bán tràn lan nhưng không thấy ngành chức năng lấy mẫu kiểm tra để khuyến cáo người tiêu dùng.

Để đảm bảo ATVSTP và quyền lợi người tiêu dùng, Hà Tĩnh đã thành lập đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm, liên tục từ ngày 12/1 cho đến hết tết Nguyên đán. Tuy nhiên, do thị trường thực phẩm tăng đột biến nên việc kiểm soát không thể bao phủ. Mặt khác, năng lực, trang thiết bị hạn chế nên nhiều loại thực phẩm không thể kiểm soát được chất lượng…. Bởi vậy, nguy cơ không bảo đảm an toàn thực phẩm vẫn luôn thường trực và gia tăng.

Theo khuyến cáo, trong số các thực phẩm thì các nguyên liệu thịt, cá dễ bị ô nhiễm vi sinh vật gây bệnh (tả, lỵ, thương hàn, ký sinh trùng...), ô nhiễm hóa chất độc hại (chất tăng trọng, kháng sinh cấm, chất bảo quản...). Đối với rau, củ quả có thể xảy ra ô nhiễm hóa chất bảo vệ thực vật, hóa chất bảo quản, hóa chất tăng trưởng, kim loại nặng, vi sinh vật gây bệnh… Còn những thực phẩm đóng gói sẵn thì có nguy cơ ô nhiễm hóa chất tạo màu cấm sử dụng, phụ gia thực phẩm ngoài danh mục cho phép, sản phẩm quá hạn sử dụng, sản phẩm biến đổi chất lượng do bảo quản không đúng yêu cầu.

Đối với thức uống được sử dụng khá phổ biến là rượu, bia lại tiềm ẩn nguy cơ có hóa chất độc hại aldehyt cao; ngâm các loại cây, con chứa các độc tố chết người, thậm chí sử dụng cả cồn công nghiệp - methanol. Bên cạnh đó, các yếu tố về sản xuất, kinh doanh thực phẩm như: điều kiện vệ sinh nơi chế biến, bảo quản thực phẩm, bàn tay của người chế biến, người sử dụng cũng có nguy cơ gây ô nhiễm thực phẩm dẫn tới ngộ độc, hoặc các bệnh lây truyền trong thực phẩm.

Một lô bánh ngọt vi phạm lỗi không đủ định lượng như trên bao bì vừa được lực lượng QLTT phát hiện

Các yếu tố nguy cơ trên gây nguy hại cho sức khỏe người sử dụng không hề nhỏ. Bởi vậy, để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và phòng tránh ngộ độc thực phẩm thì người tiêu dùng có vai trò quyết định. Theo khuyến cáo của ngành chức năng, người tiêu dùng cần biết lựa chọn - sơ chế - chế biến - bảo quản và tiêu dùng thực phẩm - đó là một chuỗi cung cấp thực phẩm và phòng tránh ngộ độc thực phẩm.

Cụ thể: người tiêu dùng cần ước định nhu cầu để mua thực phẩm, không “mua để tích trữ, dự phòng”, thích gì mua nấy... nhất là khi điều kiện bảo quản không đáp ứng yêu cầu. Lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng các quy định của cơ quan chức năng về nhãn mác, hạn sử dụng, bảo quản, nơi bày bán... Đặc biệt, người tiêu dùng phải sử dụng cảm quan (nhìn, sờ, ngửi) để nhận dạng các tiêu chuẩn bảo đảm an toàn thực phẩm trước khi mua (sản phẩm không bị dập nát, không có màu sắc khác thường, không bị ôi thiu, mốc, ố, ươn...).

Đáng lưu ý, đối với thực phẩm tươi sống phải được sơ chế sạch sẽ trước khi chế biến, nấu ăn: rau, quả ăn sống phải được rửa kỹ dưới vòi nước sạch; thực phẩm đông lạnh phải rã đông hoàn toàn, rửa bằng nước sạch trước khi chế biến. Thức ăn được nấu chín kỹ và ăn ngay sau khi nấu; nếu quá 4h mà không được bảo quản ở điều kiện ủ nóng thì phải nấu lại trước khi ăn. Thực phẩm đã nấu chín cần phải bảo quản, che đậy cẩn thận theo yêu cầu của từng loại; tránh tiếp xúc giữa thực phẩm sống và chín, thức ăn ăn ngay; rửa tay sạch trước khi chế biến và trước khi ăn. Đồng thời, đảm bảo bữa ăn cân đối về thành phần thịt/cá - rau/quả - tinh bột; tránh lạm dụng rượu, đồ uống có cồn và không sử dụng các nguyên liệu có nguy cơ chứa độc tố tự nhiên như nấm lạ, măng lạ, cá lạ... làm thực phẩm…