Tác phẩm “Tự chỉ trích” và những cống hiến của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

(Baohatinh.vn) - Cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ - nhà lý luận xuất sắc của Đảng, người đã có những cống hiến hết sức to lớn trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, đã để lại những tài sản tinh thần vô cùng quý giá trong công tác xây dựng Đảng.

Trong đó, tác phẩm “Tự chỉ trích” có ý nghĩa hết sức quan trọng về mặt lý luận và thực tiễn, đóng góp có giá trị vào kho tàng lý luận cách mạng của Đảng ta.

Tác phẩm “Tự chỉ trích” và những cống hiến của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Với bút danh Trí Cường, tác phẩm được viết trong bối cảnh lịch sử có những biến động mau lẹ và phức tạp; cuộc chiến tranh thế giới lần thứ II có nguy cơ bùng nổ, thực dân Pháp trở mặt, ra sức đàn áp phong trào dân chủ ở các nước.

Còn trong nước, nội bộ Đảng và phong trào cách mạng xuất hiện những khuynh hướng có thể gây chia rẽ, mất đoàn kết, vai trò lãnh đạo của Đảng có nguy cơ bị suy yếu, đòi hỏi Đảng phải nghiêm túc thực hiện các nguyên tắc trong sinh hoạt và tổ chức, làm tốt công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng. Trong đó vấn đề phê bình và tự phê bình cần được nhìn nhận, đánh giá và thực hiện thực chất, hiệu quả hơn.

Tác phẩm “Tự chỉ trích” và những cống hiến của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Tác phẩm "Tự chỉ trích" của đồng chí Nguyễn Văn Cừ là một tác phẩm lý luận mẫu mực về xây dựng Đảng không chỉ trong giai đoạn cách mạng khi đó, mà nó còn nguyên giá trị cho tới ngày nay. Ảnh tư liệu.

Tác phẩm “Tự chỉ trích” gồm 4 phần: (1) Nguyên tắc tự phê bình và phê bình của Đảng; (2) Bài học về cuộc tuyển cử Hội đồng Quản hạt Nam Kỳ; (3) Đấu tranh về bảo vệ đường lối Mặt trận Dân chủ của Đảng chống tả khuynh và hữu khuynh; (4) Tóm tắt đường lối chiến lược và sách lược của Mặt trận Dân chủ Đông Dương.

Nội dung xuyên suốt là nêu rõ mục đích, nội dung, phương pháp tự phê bình, phê bình của người đảng viên, qua đó đấu tranh chống lại những tư tưởng, nhận thức sai trái nhằm giữ vững và phát huy đoàn kết, thống nhất trong Đảng. “Tự chỉ trích” được xem tác phẩm điển hình về quan điểm tự phê bình và phê bình của đồng chí Nguyễn Văn Cừ và nó vẫn còn nguyên giá trị cho đến tận ngày nay.

Về mục đích của tự phê bình và phê bình, theo đồng chí Nguyễn Văn Cừ, đối với một đảng chính trị, đặc biệt lại là một đảng còn non trẻ, thì trong quá trình hoạt động, việc mắc phải khuyết điểm, sai lầm là điều khó tránh khỏi, vì vậy đòi hỏi Đảng phải thường xuyên kiểm điểm, đánh giá và thực hiện phê bình và tự phê bình, nhằm làm cho Đảng ngày càng mạnh.

Đồng chí cho rằng: phê bình và tự phê bình là để chỉ ra những sai lầm, khuyết điểm, đặc biệt để kịp thời phát hiện ra những xu hướng cần phải đấu tranh loại bỏ như “tả khuynh”, “hữu khuynh”, xa rời quần chúng, làm mất đoàn kết nội bộ. Đồng thời, phải tìm ra nguyên nhân của những sai lầm, khuyết điểm để kịp thời khắc phục, sửa chữa.

Tác phẩm “Tự chỉ trích” và những cống hiến của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Khu lưu niệm cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ tại phường Phù Khê, TP Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Ảnh: VOV

Về phương pháp thực hiện, đồng chí cho rằng, trong phê bình và tự phê bình, phải đảm bảo thế giới quan mác-xít, tức là “phải tôn trọng sự thật, công khai, mạnh dạn, thành thực vạch những lỗi lầm của mình và tìm phương châm sửa đổi, chống những xu hướng hoạt đầu, thỏa hiệp”. Đồng chí phân tích, nếu không trung thực, thẳng thắn, không mạnh dạn đấu tranh, nghiêm túc trong phê bình và tự phê bình mà thực hiện theo kiểu “đóng kín cửa bảo nhau” để “giữ cái vỏ thống nhất bề ngoài mà bên trong thì hổ lốn một cục” thì “đó không phải một đảng tiền phong cách mạng mà là một đảng hoạt đầu cải lương” và dẫn đến nhiều hậu quả tai hại.

Đối với Đảng, khi phê bình và tự phê bình, “Đảng có bổn phận phải phân tích xác thực hoàn cảnh, không bi quan, hoảng hốt mà cũng không đắc chí tự mãn”, “Chúng ta không bao giờ có thể đổ hết những nguyên nhân thất bại cho việc quân thù đàn áp và cử tri chưa giác ngộ. Chúng ta phải biết nhìn nhận những khuyết điểm về chủ quan mà chính ta gây ra, chính ta phải chịu hoàn toàn trách nhiệm” và “phải đứng về lợi ích, về công cuộc của dân chúng mà chỉ trích những khuyết điểm, những chỗ lừng chừng hoặc hèn nhát để đẩy phong trào phát triển rộng rãi, mạnh mẽ hơn”.

Đối với mỗi đảng viên, “có quyền tự do thảo luận, tự do chỉ trích, miễn là sự thảo luận luôn luôn mang tinh thần Bôn-sê-vich, không làm giảm uy tín của Đảng, nhằm làm cho kẻ thù không thể hí hửng tìm ở đây một sự chia rẽ hay mầm bè phái gì giữa những người cộng sản”. “Người cộng sản có bổn phận nói sự thật với quần chúng, dẫn đường cho quần chúng chớ không phải theo đuôi họ, hay phỉnh họ… Và dẫu cho có sai lầm, có thất bại thì phải có can đảm “mở to mắt ra nhìn sự thật”; khi phê bình không để xẩy ra “cãi vã những chuyện nhỏ nhen” mà phải biết “trọng uy tín của Đảng, coi nó là cốt yếu, luôn luôn làm cho nó được gia tăng...”, “phải nắm vững mục đích xây dựng đảng, xây dựng đồng chí mình, không được đả kích hoặc cường điệu những sai lầm khuyết điểm của đồng chí mình”.

Như vậy, đối với mỗi tổ chức Đảng và mỗi đảng viên, khi “phê bình và tự phê bình phải đặt lợi ích của Đảng, của dân tộc lên trên hết. Đối với uy tín của Đảng thì danh dự cá nhân mình không có nghĩa lý gì, hay nói đúng ra không có nữa, vì một người đảng viên cộng sản chỉ biết lấy uy tín, lấy danh dự chung của toàn Đảng làm danh dự của mình thôi”.

Có thể nói, tác phẩm “Tự chỉ trích” của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ ra đời với những nội dung về phê bình và tự phê bình - một nguyên tắc hết sức quan trọng trong sinh hoạt đảng, đã kịp thời tháo gỡ được nút thắt trong công tác xây dựng Đảng lúc bấy giờ. Đây là một tác phẩm lý luận mẫu mực về xây dựng Đảng không chỉ trong giai đoạn cách mạng khi đó, mà nó còn nguyên giá trị cho tới ngày nay.

Tác phẩm “Tự chỉ trích” và những cống hiến của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Nhân kỷ niệm 110 năm ngày sinh đồng chí Nguyễn Văn Cừ (9/7/1912-9/7/2022), chiều 8/7, tại Bắc Ninh, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương và Tỉnh ủy Bắc Ninh tổ chức Hội thảo khoa học “Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ - nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng và cách mạng Việt Nam, người con ưu tú của quê hương Bắc Ninh”. Ảnh: VOV

Tại Hội nghị Trung ương 4 khoá XI (năm 2012), Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhận định: “Công tác xây dựng Đảng vẫn còn không ít hạn chế, yếu kém, thậm chí có những yếu kém, khuyết điểm kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ chậm được khắc phục, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng”, đặc biệt “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc...”.

Vì vậy, hiện nay Đảng ta đang ra sức thực hiện công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng, đẩy mạnh việc triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI của Đảng về “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”, Kết luận số 21-KL/TW, ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”…

--------------------------

Tài liệu tham khảo: Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đảng toàn tập, tập 6. Nxb Chính trị quốc gia. Hà Nội 2000. Tr.619-647

Đọc thêm

Trao Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng cho đảng viên ở phường Hải Ninh

Trao Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng cho đảng viên ở phường Hải Ninh

Trao Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng là sự ghi nhận những cống hiến của cho đồng chí Nguyễn Văn Hiền (phường Hải Ninh, tỉnh Hà Tĩnh) đối với Đảng, với Nhân dân; đồng thời là niềm tự hào của Đảng bộ, Nhân dân phường Hải Ninh và gia đình đồng chí.
[Motion Graphic] Xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam - bồi đắp sức mạnh nội sinh, lan tỏa giá trị dân tộc

[Motion Graphic] Xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam - bồi đắp sức mạnh nội sinh, lan tỏa giá trị dân tộc

Việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam nhằm tôn vinh, phát huy giá trị văn hóa dân tộc; khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân; đồng thời thúc đẩy bảo tồn bản sắc văn hóa, khuyến khích sáng tạo và tạo điều kiện để Nhân dân tham gia, thụ hưởng các giá trị văn hóa.
[Infographic] 5 nguyên tắc về tổ chức sinh hoạt đảng trực tuyến

[Infographic] 5 nguyên tắc về tổ chức sinh hoạt đảng trực tuyến

Quy định số 228-QĐ/TW ngày 3/11/2026 của Ban Bí thư nêu rõ việc tổ chức sinh hoạt đảng trực tuyến phải bảo đảm nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng, phát huy dân chủ, giữ vững chất lượng sinh hoạt, đồng thời đáp ứng yêu cầu an toàn thông tin và bảo mật.
[Motion Graphic] Bối cảnh, ý nghĩa lịch sử Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất

[Motion Graphic] Bối cảnh, ý nghĩa lịch sử Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất

Tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (ngày 24/11/1946), Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu quan điểm: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”, khẳng định vai trò định hướng của văn hóa đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội, phục vụ Nhân dân và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Tỉnh ủy Hà Tĩnh quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV

Tỉnh ủy Hà Tĩnh quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV

 Sáng 4/11, Tỉnh ủy Hà Tĩnh tổ chức hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến toàn tỉnh học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và các chỉ thị, quy định, kết luận của Trung ương, của tỉnh.
Bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

Bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

Đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH Hà Tĩnh nhấn mạnh trong phát biểu chỉ đạo tại hội nghị học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XIV) và các chỉ thị, quy định, kết luận của Trung ương, của tỉnh.
Ban Bí thư khai trừ Đảng đối với ông Sử Ngọc Anh

Ban Bí thư khai trừ Đảng đối với ông Sử Ngọc Anh

Ban Bí thư quyết định thi hành kỷ luật khai trừ ra khỏi Đảng đối với đồng chí Sử Ngọc Anh - nguyên Thành ủy viên, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh.
Nữ bí thư chi bộ trẻ gắn kết lòng dân nơi vùng giáo

Nữ bí thư chi bộ trẻ gắn kết lòng dân nơi vùng giáo

Tại thôn Cường Thịnh với 98% đồng bào Công giáo, khối đại đoàn kết toàn dân được củng cố vững chắc nhờ những việc làm cụ thể của đảng viên, trong đó Bí thư Chi bộ Nguyễn Thị Tuyết Mai là hạt nhân tiêu biểu.
Làm thực chất, đúng phương pháp để Hà Tĩnh có bộ dữ liệu chuẩn và phương án biên chế phù hợp

Làm thực chất, đúng phương pháp để Hà Tĩnh có bộ dữ liệu chuẩn và phương án biên chế phù hợp

Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh đề nghị các đơn vị, địa phương, trước hết là người đứng đầu đề cao trách nhiệm, làm thực chất, đúng phương pháp, đúng tiến độ để Hà Tĩnh có một bộ dữ liệu chuẩn và một phương án biên chế phù hợp với yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.
Tuyên truyền sâu rộng các thành tựu nổi bật về kinh tế - xã hội, đối ngoại của đất nước

Tuyên truyền sâu rộng các thành tựu nổi bật về kinh tế - xã hội, đối ngoại của đất nước

Lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị đội ngũ báo cáo viên các cấp tiếp tục tuyên truyền sâu rộng các thành tựu nổi bật về kinh tế - xã hội, đối ngoại của đất nước trong 9 tháng năm 2026 , qua đó, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!