Trong không khí thiêng liêng, tự hào của buổi lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), hình ảnh Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Huyến (SN 1939, trú phường Trần Phú) ngồi cạnh Tổng Bí thư Tô Lâm đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người dân Việt Nam nói chung và Hà Tĩnh nói riêng. Người dân cả nước nhìn thấy sự hiện diện của một thế hệ đã đi qua chiến tranh với bao hy sinh mất mát, để hôm nay trở thành biểu tượng sống động của lòng trung hiếu và tình yêu Tổ quốc. Khoảnh khắc ấy như nối liền quá khứ và hiện tại, làm lan tỏa niềm tự hào, tri ân trong trái tim triệu người dân đất Việt.
Dù năm nay đã 86 tuổi, sức khỏe yếu, song khi nhận được giấy mời dự lễ diễu binh, diễu hành, mẹ đã cố gắng cùng con dâu út và đoàn đại biểu tỉnh Hà Tĩnh vượt chặng đường dài ra Hà Nội tham dự. Với mẹ, chuyến đi không chỉ là niềm vinh dự hiếm có trong đời mà còn là cơ hội được thay mặt người cha và hai người con trai đã ngã xuống để dâng trọn tấm lòng tri ân với Tổ quốc.
Để có mặt tại Quảng trường Ba Đình đúng giờ, từ 2 giờ sáng ngày 2/9, mẹ Huyến đã cùng đoàn đại biểu đến làm thủ tục vào khán đài. Ở độ tuổi 86, việc di chuyển sớm và dài như vậy hẳn không dễ dàng, song mẹ Huyến gạt qua mệt mỏi để hòa mình vào không khí trọng đại của cả dân tộc. Khoác trên mình bộ áo dài đỏ thắm, mái tóc bạc trắng gọn gàng dưới chiếc khăn vấn, mẹ ngồi ngay hàng ghế danh dự, bên cạnh Tổng Bí thư Tô Lâm.
Khi những đoàn quân hùng dũng tiến qua, tiếng nhạc diễu binh vang vọng, mẹ rưng rưng nước mắt. Nhớ lại khung cảnh ấy, mẹ Huyến nghẹn ngào: “Tôi cảm nhận được sự lớn mạnh của đất nước hôm nay là thành quả từ biết bao hy sinh. Trong khoảnh khắc ấy, tôi thấy như có cha tôi và hai đứa con trai yêu quý cũng hiện diện, đang cùng tôi chứng kiến giờ phút vinh quang này”.
Hình ảnh giản dị mà cao quý ấy lập tức lan tỏa, khiến nhiều người dân theo dõi qua sóng truyền hình không khỏi xúc động. Một bên là vị lãnh đạo cao nhất của Đảng, một bên là người mẹ anh hùng, đại diện cho bao bà mẹ Việt Nam từng tiễn con ra trận, rồi lặng lẽ ôm nỗi mất mát suốt đời. Giữa không gian uy nghiêm của lễ diễu binh, mẹ Huyến như một biểu tượng sống động, nhắc nhở rằng nền độc lập hôm nay được đánh đổi bằng máu xương, bằng những giọt nước mắt thầm lặng của bao gia đình.
Chị Nguyễn Thị Thắm, con dâu út và là người trực tiếp đưa mẹ Huyến ra Hà Nội đã xúc động: “Nhìn mẹ ngồi trên khán đài, tôi vừa thương vừa tự hào. Cả cuộc đời mẹ đã trải qua biết bao mất mát, hy sinh để đất nước có được độc lập, hòa bình như hôm nay. Giây phút được ngồi ở Quảng trường Ba Đình thiêng liêng này, đối với mẹ chính là một phần thưởng tinh thần vô giá. Khoảnh khắc ấy không chỉ là niềm vinh dự của riêng mẹ mà còn là niềm tự hào của cả gia đình tôi".
Sau khoảnh khắc vinh dự ấy, câu chuyện cuộc đời mẹ Huyến càng khiến nhiều người xúc động. Mẹ sinh ra trong một gia đình cách mạng ở Hà Tĩnh, nhưng khi còn trong bụng mẹ, mẹ Huyến đã mồ côi cha. Cha của mẹ Huyến là liệt sĩ Trần Hậu Trưởng - cán bộ tiền khởi nghĩa, hy sinh năm 1938 trong phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp. Hình ảnh người cha anh dũng, dù chỉ hiện hữu qua lời kể của người thân nhưng đã trở thành điểm tựa tinh thần nâng bước mẹ Huyến suốt tuổi thơ.
Rồi khi đất nước bước vào những năm tháng chiến tranh ác liệt, đến lượt những người con của mẹ Huyến tiếp bước cha anh. Hai người con trai của mẹ là liệt sĩ Nguyễn Văn Đường (hy sinh năm 1977) và liệt sĩ Nguyễn Văn Cát (hy sinh năm 1980) đã ngã xuống trong khi làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia. Một lần nữa, số phận lại thử thách trái tim mẹ Huyến bằng nỗi đau mất mát đến tận cùng.
Nhắc đến 2 người con trai yêu quý, mẹ Huyến nghẹn giọng: “Ngày nhận tin báo tử, tôi tưởng như không còn đứng vững. Một lần đau đã khó, nhưng hai lần chịu đựng thì không lời nào tả nổi. Thế nhưng, tôi luôn tự nhủ, con ngã xuống là vì Tổ quốc, tôi phải gượng dậy để tiếp tục sống, để hương khói cho cha và các con”.
Trong ngôi nhà nhỏ ở tổ dân phố Liên Công, phường Trần Phú, mẹ Huyến sống cùng vợ chồng người con út là anh Nguyễn Văn Thuyết và chị Nguyễn Thị Thắm. Trên bàn thờ, hương khói chưa bao giờ vơi. “Ngày nào mẹ cũng thắp hương cho ông ngoại và hai anh, như thể họ vẫn còn đâu đây. Mẹ hay nói với con cháu rằng, sự hy sinh của ông và các anh là nền tảng để gia đình có ngày hôm nay, nên chúng tôi phải biết thương yêu nhau, giữ nếp nhà, và phải sống sao cho xứng đáng với người đã nằm xuống” - chị Thắm chia sẻ.
Với địa phương, mẹ Huyến là niềm tự hào lớn lao. Ông Nguyễn Phi Khanh - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Trần Phú bày tỏ: “Hình ảnh Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Huyến ngồi cạnh Tổng Bí thư tại Quảng trường Ba Đình trong lễ diễu binh là một khoảnh khắc đặc biệt thiêng liêng. Đó không chỉ là vinh dự của riêng gia đình mẹ, mà còn là sự ghi nhận xứng đáng đối với những cống hiến, hy sinh của các thế hệ người dân Hà Tĩnh trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc. Với phường Trần Phú, đây còn là niềm tự hào chung, là biểu tượng về truyền thống cách mạng kiên cường, bất khuất của quê hương. Hình ảnh ấy nhắc nhở mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân hôm nay, đặc biệt là thế hệ trẻ, phải luôn biết tri ân, sống trách nhiệm, phát huy truyền thống để tiếp tục xây dựng quê hương, đất nước giàu mạnh, văn minh”.
Khi nắng thu lan tỏa trên Quảng trường Ba Đình, mẹ Huyến ngồi lặng lẽ, đôi mắt vừa ánh lên niềm vui, vừa rưng rưng giọt lệ. Khoảnh khắc ấy, với mẹ, là món quà lớn nhất của tuổi già, được chứng kiến đất nước phát triển, được cùng đồng bào hòa mình trong ngày hội thiêng liêng của dân tộc. Sau lễ diễu binh, câu chuyện về mẹ vẫn được nhắc lại với tất cả sự trân trọng. Mọi người cảm phục mẹ không chỉ bởi những hy sinh thầm lặng, mà còn ở nghị lực biến đau thương thành niềm tự hào, thành lời nhắn gửi cho thế hệ sau.
