Làm thực chất, đúng phương pháp để Hà Tĩnh có bộ dữ liệu chuẩn và phương án biên chế phù hợp

Mở đầu hội nghị, đồng chí Hà Minh Hải - Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương báo cáo tình hình triển khai và những nội dung trọng tâm tại các văn bản kết luận, chỉ đạo, định hướng của Bộ Chính trị, các quan điểm, nguyên tắc rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng phương án biên chế trong hệ thống chính trị.

Theo định hướng của Bộ Chính trị, giai đoạn 2027 – 2031 tiếp tục thực hiện mục tiêu tinh giản khoảng 5–10% biên chế trên cơ sở đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính và sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy. Qua đó, từng bước cơ cấu lại đội ngũ, nâng cao chất lượng cán bộ, công chức, viên chức, nhất là ở cấp xã, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Về xác định nhu cầu nhân lực và quản lý biên chế, thực hiện theo nguyên tắc áp dụng phương pháp phù hợp với tính chất từng công việc để xác định nhu cầu nhân lực từ nhiệm vụ, sản phẩm, khối lượng, tần suất, mức độ phức tạp, chất lượng, thời gian, địa bàn, điều kiện thực hiện và năng lực cần thiết. Đối với công việc tham mưu, nghiên cứu, thẩm tra, giám sát và phục vụ các cơ quan lãnh đạo, phải tính đến yếu tố đặc thù như tiến độ, trách nhiệm đối với sản phẩm, nhiệm vụ đột xuất và yêu cầu duy trì năng lực chuyên môn; không áp dụng cơ học định mức giải quyết hồ sơ hành chính.

Xem xét đồng bộ tác động của 4 nhóm yếu tố: Địa giới hành chính; quy mô, trình độ phát triển; mức độ phân cấp, phân quyền; khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, tự chủ và xã hội hoá. Chú trọng đặc điểm của 4 nhóm địa bàn (đô thị đặc biệt, đô thị, đồng bằng, miền núi) và điều kiện đặc thù của từng địa phương; không bình quân, cào bằng hoặc áp dụng máy móc theo vùng.

Đối chiếu nhu cầu với số người hiện có, biên chế được giao, cơ cấu, chuyên môn, năng lực, phân bổ và nguồn kinh phí; xác định đúng nơi thừa, nơi thiếu, nơi bố trí chưa phù hợp. Không lấy chênh lệch số người hoặc biên chế hiện có làm căn cứ duy nhất để đề xuất điều chỉnh.

Ưu tiên bố trí lại, điều chuyển, đào tạo, sàng lọc, kiêm nhiệm, sử dụng chung nhân lực và đổi mới phương thức thực hiện nhiệm vụ, bảo đảm phù hợp với chức danh, năng lực, thẩm quyền và điều kiện thực hiện nhiệm vụ; bảo đảm tính khách quan, liên tục và kịp thời; trường hợp đề xuất tăng biên chế phải có căn cứ kiểm chứng, đúng thẩm quyền và bảo đảm kiểm soát tổng biên chế.

Quản lý chặt chẽ tổng biên chế được giao; định kỳ rà soát, điều chỉnh trên cơ sở nhiệm vụ, nhu cầu nhân lực và kết quả sử dụng biên chế. Ưu tiên thu hồi, điều chuyển biên chế từ nơi giảm nhiệm vụ, sử dụng chưa hiệu quả sang nơi thực sự cần thiết; gắn tuyển dụng, bố trí, điều chuyển, tinh giản biên chế với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ.

Tiếp đó, đồng chí Trần Thị Minh - Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Điều lệ (Ban Tổ chức Trung ương) đã hướng dẫn thực hiện 8 bước rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực và xây dựng phương án biên chế trong hệ thống chính trị.

Đồng thời, các bộ, ngành trung ương và các địa phương cũng đã chia sẻ kinh nghiệm trong việc triển khai kết luận của Bộ Chính trị và hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương về rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm gắn với phương án giao biên chế.

Kết luận hội nghị, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương đề nghị các đơn vị, địa phương thống nhất về nhận thức để triển khai thực hiện. Khái niệm, phương pháp chung phải thống nhất, cách xác định phải phù hợp. Tính chất công việc từng khối, từng cấp, công chức thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, viên chức cung ứng dịch vụ sự nghiệp công, các cơ quan Đảng, cơ quan tư pháp có công việc, có chức danh đặc thù, không thể áp dụng một danh mục hay một định mức nhân lực cho tất cả.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cũng cho rằng, quá trình triển khai sẽ có một số khó khăn. Trong đó, nhiệm vụ, thẩm quyền giữa các cấp đã điều chỉnh nhưng vị trí việc làm, quy trình và nguồn lực có nơi chưa theo kịp. Việc xác định khối lượng, tính chất và mức độ phức tạp của công việc theo từng vị trí việc làm còn hạn chế, chưa đồng bộ. Sau sắp xếp tổ chức và thực hiện chính sách nghỉ việc, phải đánh giá tác động tới từng vị trí việc làm. Việc gắn kết vị trí việc làm với quản lý biên chế và chính sách tiền lương còn thiếu đồng bộ.

Nội dung quan trọng nhất, mang tính nền tảng của đợt triển khai này là xác định đúng, đầy đủ và thống nhất hệ thống vị trí việc làm. Từ những chủ trương, quyết sách, chiến lược của Đảng, mục tiêu, yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; từ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền công việc, sản phẩm, trách nhiệm và yêu cầu năng lực; trên cơ sở đó, xác định nhu cầu nhân lực và xây dựng phương án biên chế, tiếp đến là định hướng cải cách chính sách tiền lương.

Biên chế được xác định thì giao cho người đứng đầu của cơ quan, địa phương đó quyết định điều động số biên chế. Trong triển khai cần kế thừa kết quả dữ liệu, danh mục bản mô tả công việc và khung năng lực đã có, còn phù hợp và đã được kiểm chứng; tập trung rà soát thực chất đề xuất điều chỉnh thích hợp hoặc loại bỏ vị trí không còn phù hợp, bổ sung vị trí mới khi thực sự phát sinh nhiệm vụ, bảo đảm đúng thẩm quyền, thống nhất phương pháp, tiêu chí và dữ liệu trong toàn hệ thống chính trị; vận dụng phù hợp với tính chất công việc đặc thù từng khối, ngành, lĩnh vực của địa bàn, lấy kết quả rà soát nhiệm vụ để hoàn thiện vị trí việc làm và xử lý bất cập trong tổ chức thực hiện.

Mỗi cơ quan, đơn vị phải có 2 danh mục, gồm: danh mục vị trí việc làm nêu rõ vị trí giữ nguyên, điều chỉnh, tích hợp, đề nghị bổ sung kèm nhiệm vụ sản phẩm và yêu cầu năng lực; danh mục nhiệm vụ giao thoa, thủ tục bất hợp lý, dữ liệu chưa liên thông, văn bản cần sửa ghi rõ cơ quan có thẩm quyền kiến nghị sản phẩm và thời hạn xử lý đối với vị trí tham mưu.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc lưu ý, tài liệu tập huấn, nội dung giải đáp cùng các câu hỏi, cách làm hay, hiệu quả sẽ được công khai, cập nhật thường xuyên trên Cổng thông tin điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam để thống nhất nghiên cứu, thực hiện. Người đứng đầu phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, phân công rõ trách nhiệm, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ và chất lượng. Thực hiện nghiêm lộ trình, các mốc tiến độ đã xác định, bảo đảm chất lượng. Chủ động nghiên cứu tài liệu, các tình huống đã được giải đáp, kịp thời trao đổi những vấn đề chưa rõ, không tự xử lý thiếu căn cứ. Chủ động nhận diện xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh theo thẩm quyền, làm rõ nguyên nhân, không để vướng mắc kéo dài, lặp lại. Kịp thời phát hiện kiến nghị sửa đổi, bổ sung những văn bản, quy định không còn phù hợp, góp phần hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của tổ chức bộ máy.

* Ngay sau hội nghị, tại điểm cầu tỉnh kết nối với các đơn vị, địa phương, đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh thay mặt Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã quán triệt việc triển khai thực hiện.

Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh nhấn mạnh, việc triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu vị trí việc làm của hệ thống chính trị là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách của quý IV/2026. Kết quả lần này là căn cứ để Bộ Chính trị giao biên chế cho tỉnh cả giai đoạn 2027 - 2031; đồng thời là nền tảng cho tuyển dụng, đánh giá, bố trí cán bộ và cải cách tiền lương những năm tới. Làm không đúng, không đủ thì đơn vị, địa phương chịu thiệt; làm hình thức thì không thể sửa lại.

Các địa phương, đơn vị phải nắm chắc cách tiếp cận mới. Trước hết, xuất phát từ việc, không xuất phát từ người. Vị trí việc làm và nhu cầu nhân lực phải được xác định từ chức năng, nhiệm vụ, công việc, sản phẩm và khối lượng thực tế; tuyệt đối không lấy số người hiện có, biên chế đang giao để hợp thức hóa.

Thứ hai, kế thừa, không làm lại từ đầu. Danh mục vị trí việc làm, bản mô tả, khung năng lực đã được phê duyệt; dữ liệu đã báo cáo Trung ương được nhập sẵn. Các đơn vị chỉ rà soát, bổ sung phần thay đổi, còn thiếu.

Thứ ba, mọi con số phải có căn cứ. Khối lượng công việc tính theo kỳ 12 tháng, từ ngày 1/10/2025 đến ngày 30/9/2026; nhân lực chốt tại ngày 30/9/2026. Số liệu phải có nguồn, có người xác nhận; số liệu chưa kiểm chứng phải ghi rõ, không được dùng làm căn cứ đề xuất biên chế.

Thứ tư, không tự động tăng biên chế. Một vị trí việc làm không đồng nghĩa với một biên chế. Trước khi đề xuất thêm người, phải xem xét bố trí lại, điều chuyển, kiêm nhiệm, dùng chung nhân lực và tác động thực tế của chuyển đổi số.

Thứ năm, người đứng đầu chịu trách nhiệm trực tiếp. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương nào ký xác nhận số liệu thì chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác của số liệu đó.

Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh nhấn mạnh cần khắc phục hai khuynh hướng: tư tưởng giữ nguyên biên chế hiện có, ngại rà soát và kê khai tăng khối lượng để xin thêm người. Ban Thường vụ Tỉnh ủy sẽ kiểm tra, đối chiếu chéo; nơi nào số liệu thiếu trung thực sẽ yêu cầu làm lại và xem xét trách nhiệm người đứng đầu.

Ban Tổ chức Tỉnh ủy là cơ quan chủ trì, đầu mối chung của tỉnh sớm tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy hoàn thiện, ban hành văn bản chỉ đạo triển khai Kết luận số 107-KL/TW ngày 17/10/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm trong hệ thống chính trị gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế. Tiếp thu đầy đủ chỉ đạo tại hội nghị; phân công rõ đầu mối, mốc thời gian, trách nhiệm từng cơ quan. Tham mưu thành lập ban chỉ đạo và tổ giúp việc của tỉnh. Đồng thời, chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ nhập trước dữ liệu đã có vào bộ biểu; cung cấp mã cơ quan, danh mục nhiệm vụ, công việc, sản phẩm phổ biến cho các đơn vị, nhất là cấp xã.

Chọn các đơn vị làm điểm, gồm ít nhất cơ quan có khối lượng công việc lớn, đơn vị có công việc đặc thù và xã, phường; chạy thử đủ 8 bước, ghi nhận vướng mắc, báo cáo Ban Tổ chức Trung ương.

Thành lập tổ hỗ trợ kỹ thuật, có đầu mối liên hệ cụ thể; tổng hợp câu hỏi của các đơn vị để giải đáp thống nhất, không để mỗi nơi hiểu một cách. Kiểm tra, đối chiếu, xử lý trùng lặp dữ liệu; tổng hợp, trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác nhận trước khi gửi Ban Tổ chức Trung ương đúng hạn.

Đề nghị Đảng ủy UBND tỉnh lãnh đạo UBND tỉnh, giao Sở Nội vụ là đầu mối khối chính quyền chỉ đạo các sở, ban, ngành, đơn vị sự nghiệp trực thuộc triển khai ngay; kế thừa kết quả phê duyệt vị trí việc làm công chức theo các quy định, văn bản liên quan. Đặc biệt, Sở Nội vụ phối hợp chặt chẽ với Ban Tổ chức Tỉnh ủy để thống nhất một bộ số liệu, không để cơ sở kê khai hai lần; hướng dẫn chuyên môn cho các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã.

Các sở, ngành chuyên ngành có trách nhiệm hướng dẫn cách xác định sản phẩm, thời gian thực hiện các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực mình phụ trách ở cấp xã, như hộ tịch, đất đai, xây dựng, văn hóa - xã hội, để các xã áp dụng thống nhất.

Đề nghị Đảng ủy Các cơ quan Đảng tỉnh, Đảng ủy HĐND tỉnh, các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc Tỉnh ủy, Ủy ban MTTQ tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội, Trường Chính trị Trần Phú, Báo và phát thanh, truyền hình tỉnh rà soát chức năng, nhiệm vụ, danh mục vị trí việc làm, bản mô tả và khung năng lực theo hướng dẫn; tập trung vào phần thay đổi sau sắp xếp.

Các cơ quan đang sắp xếp, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ thì rà soát theo quy định còn hiệu lực, ghi rõ phần nhiệm vụ đã chuyển giao, phần chưa đủ căn cứ; cập nhật khi có quy định mới, không lấy lý do đang sắp xếp để chậm tiến độ.

Đối với công việc tham mưu, nghiên cứu, giám sát, phải lập danh mục sản phẩm, tiến độ, yêu cầu chuyên môn cụ thể để thẩm định theo phương pháp; không chỉ đếm số văn bản.

Đối với đảng ủy các xã, phường, đề nghị đồng chí bí thư đảng ủy trực tiếp chỉ đạo, đồng chí chủ tịch UBND chịu trách nhiệm khối chính quyền; phân công đầu mối tổng hợp chung và người phụ trách số liệu ở từng cơ quan của đảng ủy, HĐND, UBND, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội.

Kế thừa dữ liệu do tỉnh cung cấp; thống kê đầy đủ, trung thực khối lượng công việc thực tế trong 12 tháng; ghi rõ phần việc kiêm nhiệm, không tính trùng người, trùng giờ. Không tự đặt định mức, hệ số riêng; nơi nào chưa rõ phải hỏi tổ hỗ trợ của tỉnh, không tự xử lý. Gắn với việc điều tiết nhân sự từ nơi thừa sang nơi thiếu mà tỉnh đang thực hiện; hoàn thành trong tháng 11/2026.

Các đơn vị, địa phương bám sát các mốc thời gian cụ thể. Trong đó, trước ngày 17/11/2026 phải hoàn thành xác định nhu cầu nhân lực và phương án biên chế từng năm từ 2027 - 2031 để tỉnh tổng hợp, gửi Trung ương trước ngày 20/11/2026. Ban Tổ chức Tỉnh ủy tổng hợp tiến độ hằng tuần, báo cáo Thường trực Tỉnh ủy.

Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh nhấn mạnh thời gian rất gấp, khối lượng công việc lớn, yêu cầu chuyên môn cao, đề nghị các đơn vị, địa phương, trước hết là người đứng đầu đề cao trách nhiệm, vào cuộc ngay sau hội nghị; làm thực chất, đúng phương pháp, đúng tiến độ để Hà Tĩnh có một bộ dữ liệu chuẩn và một phương án biên chế phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.