Vụ hè thu 2025: Ưu tiên giống ngắn ngày, hạn chế rủi ro do thiên tai

Căng thẳng thời vụ

Do ảnh hưởng của đợt mưa lớn vừa qua nên tiến độ thu hoạch lúa xuân tại nhiều địa phương bị chậm đáng kể. Trong khi đó, khung lịch gieo cấy vụ hè thu toàn tỉnh cần hoàn tất trước ngày 15/6 để né tránh thiên tai cuối vụ. Đồng nghĩa, bà con nông dân chỉ còn khoảng 10 ngày để thu hoạch lúa xuân, làm đất và xuống giống vụ hè thu.

Tại huyện Cẩm Xuyên - một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề của mưa lũ, công tác thu hoạch bị gián đoạn đang gây thêm áp lực lớn cho sản xuất vụ hè thu. Ông Nguyễn Văn Dũng - Chủ tịch UBND xã Cẩm Lạc cho biết: “Toàn xã vẫn còn gần 400 ha lúa xuân chưa thu hoạch. Với quỹ thời gian ngắn, chúng tôi sẽ gặp khó khăn trong việc đảm bảo tiến độ. Xã đang cân đối kế hoạch để đẩy nhanh thu hoạch trong những ngày tới”.

Với hơn 1.800 ha lúa chưa thu hoạch, trong đó khoảng 150 ha bị ngập sâu, huyện Hương Khê đang đối mặt với không ít “lực cản” trong việc hoàn thành khung thời vụ gieo cấy hè thu. Bà Lê Thị Thắm - Phó Trưởng phòng NN&MT huyện Hương Khê cho biết: “Vụ hè thu hằng năm vốn đã khó khăn do địa hình đồng ruộng không đồng nhất, năm nay, vụ xuân lại kết thúc muộn khiến áp lực thời gian càng lớn. Địa phương đang huy động tối đa máy móc thu hoạch lúa xuân, giữ nước tại ruộng làm đất vụ hè thu, đồng thời thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở những vùng thường xuyên thiếu nước tưới".

Hiện nay, để đảm bảo lịch gieo cấy, nhiều địa phương đang tranh thủ điều kiện thuận lợi sau mưa để bắt đầu làm đất. Tại Can Lộc, với phương châm “thu hoạch đến đâu, làm đất đến đó”, huyện tiến hành giao chỉ tiêu sản xuất cụ thể cho các xã, đồng thời tổ chức nạo vét kênh mương, tu sửa hồ đập, trạm bơm đảm bảo nguồn nước.

Chị Trần Thị Hạnh (thôn Mới, xã Xuân Lộc, Can Lộc) chia sẻ: “Mùa này thời vụ thúc lưng, dù chưa gặt xong nhưng tôi vẫn tranh thủ gọi máy làm đất ở những diện tích chủ động nước. Có như thế may ra bà con mới kịp hoàn thành gieo cấy theo khuyến cáo của địa phương”.

Tại vùng ngoài đê huyện Đức Thọ, sản xuất hè thu luôn theo nguyên tắc “sớm ngày nào hay ngày đó”. Những ngày này, xã Tân Dân đã bước vào làm đất với khí thế khẩn trương. Bà Phạm Thị Xuân (thôn Tân Mỹ, xã Tân Dân) cho biết: “Vụ này tôi gieo cấy gần 1 mẫu, chủ yếu là giống ngắn ngày. Nguồn nước dồi dào nên gia đình làm đất kịp thời ở các diện tích lúa "chạy lũ". Với tiến độ này, vài ngày tới là có thể xuống giống được”.

Thông tin từ Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi tỉnh, đến nay, các địa phương đã làm đất trên 3.200 ha. Toàn tỉnh sẽ tập trung hoàn thành gieo cấy vụ hè thu kết thúc trước ngày 15/6. Đối với một số địa phương như: vùng ngoài đê Đức Thọ, vùng hạ Hương Sơn, Bắc Hồng Lĩnh, Nghi Xuân,… phấn đấu trước ngày 10/6.

Ưu tiên giống ngắn ngày, hạn chế rủi ro

Trước áp lực lớn về thời vụ và rủi ro do thiên tai, Hà Tĩnh chủ trương sử dụng giống lúa có thời gian sinh trưởng dưới 110 ngày. Cơ cấu bộ giống đa dạng về chủng loại, khả năng thích ứng, tính chống chịu. Các giống đại trà gồm Nếp 98, BQ, Khang Dân đột biến, Khang Dân 18, Xuân Mai, Bắc Thịnh, Hà Phát 3, Thiên Ưu 8, BT09, PC6, HN6… Những giống lúa lai như Nhị Ưu 838, TH3-5, TH3-3, MHC2, Lai Thơm 6, Thái Xuyên 111… chủ động bố trí tại các vùng đủ nước, thâm canh cao.

Ông Lê Ngọc Hà - Phó Chủ tịch UBND huyện Cẩm Xuyên cho biết: “Vụ hè thu này, huyện phấn đấu sản xuất trên 9.000 ha. Các giống ngắn ngày, dễ tiêu thụ, chất lượng ổn định thường được nông dân ưu tiên sử dụng vào các cánh đồng lớn như Nếp 98, Nếp 87, Khang Dân 18, Xuân Mai,… Việc tập trung, tích tụ ruộng đất đã tạo thuận lợi cho địa phương trong bố trí cơ cấu giống, đẩy nhanh tiến độ gieo cấy và chủ động triển khai phòng trừ sâu bệnh".

Với những vùng đặc thù như ngoài đê, vùng trũng ở Đức Thọ, vùng hạ Hương Sơn, Bắc Hồng Lĩnh, Nghi Xuân…, tỉnh bố trí giống có thời gian sinh trưởng dưới 95 ngày như: PC6, BT09, Xuân Mai, Khang Dân 18, TH3-3, TBR97… Ông Trần Xuân Vượng (thôn Xuân Sơn, xã Cổ Đạm, Nghi Xuân) chia sẻ: “Do địa hình dễ ngập cuối vụ, chúng tôi chỉ chọn giống ngắn ngày như BT09 để đảm bảo thu hoạch sớm”.

Trong vụ hè thu 2025, ngoài các giống có “thâm niên”, những giống triển vọng đã thể hiện tính thích ứng trên địa bàn tiếp tục được mở rộng diện tích phù hợp để đánh giá, chọn lọc bổ sung vào bộ giống đại trà như: HG12, TBR97, Hương Bình, Hương Thanh 8, TH3-7, TBR87, AYT77,…

Ông Nguyễn Tống Phong - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi (Sở NN&MT) cho biết: “Các địa phương cần tập trung huy động nhân lực, vật lực để đẩy nhanh tiến độ thu hoạch lúa xuân khi thời tiết chuyển biến tốt; chủ động tiến hành làm đất, xuống giống ở những vùng đã thu hoạch, thuận lợi về nước tưới nhằm phấn đấu hoàn thành diện tích trước 15/6. Đối với những vùng thấp trũng làm lúa hè thu chạy lụt cần thực hiện gieo cấy sớm; tiến hành bắc mạ góc ruộng đối với những vùng sử dụng giống có thời gian sinh trưởng trên 100 ngày ”.