Báo động ô nhiễm từ các bãi chôn lấp rác thải rắn tại Hà Tĩnh

Bãi chôn lấp rác Tây Sơn (xã Sơn Tây) được vận hành từ năm 2007, có diện tích hơn 2 ha, sức chứa khoảng 280.000 m³ rác, tiếp nhận rác từ các xã Sơn Tây, Sơn Kim 1, Sơn Kim 2 và một số địa phương khác. Đến thời điểm này, bãi rác đã quá hạn hơn 5 năm nên tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng, tác động tiêu cực đến đời sống, sinh hoạt của người dân.

Đáng chú ý nhất là cách đây gần 1 tháng, người dân và chính quyền xã Sơn Tây buộc phải ngừng tiếp nhận rác thải từ các địa phương lân cận chở về đây đổ vì không chịu nổi ô nhiễm.

Anh Nguyễn Văn Ngọc ở thôn 3 (xã Sơn Tây) phản ánh: “Bãi rác chỉ cách các khu dân cư của thôn 3, thôn Khe Bún 1, Khe Bún 2 khoảng 200 – 300m. Chúng tôi rất bất an bởi tình trạng ô nhiễm đang trở nên báo động, ruồi nhặng bay khắp nơi, xe chở rác chạy qua nước chảy đầy đường trước cổng nhà, mùi hôi thối nồng nặc. Nhiều năm nay, vì bãi rác mà chúng tôi mất ăn, mất ngủ, nhà cửa quây bạt kín mít, nước giếng không dám dùng, ăn phải mắc màn…”

Tình trạng ô nhiễm ở Bãi chôn lấp rác Tây Sơn đang khiến chính quyền địa phương lo lắng. Ông Hồ Xuân Dũng - Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Tây khẳng định: “Vì hạ tầng kỹ thuật đã khấu hao hết nên ở bãi rác đang có rất nhiều vấn đề như: dễ xảy ra các sự cố, thiếu kinh phí duy trì, khó quản lý, ảnh hưởng cảnh quan, môi trường ô nhiễm… Chúng tôi đang tập trung xử lý các vướng mắc trước mắt để ổn định tình hình, nhưng việc đóng cửa bãi rác là điều không thể khác nên buộc phải tính toán sớm”.

“Chúng tôi sẽ làm việc với các sở ngành để tìm cách tháo gỡ, phương án tối ưu là đóng cửa bãi rác này để chuyển đến ở một vị trí khác phù hợp hơn. Còn các địa phương lân cận bấy lâu nay đổ rác ở đây thì cần phải sớm nghiên cứu phương án, tìm kiếm vị trí để làm bãi rác riêng cho xã mình” - ông Dũng chia sẻ thêm.

Mặc dù phường Bắc Hồng Lĩnh, Nam Hồng Lĩnh và Công ty Môi trường đô thị Hồng Lĩnh đã có nhiều cố gắng trong công tác quản lý, xử lý, sử dụng Bãi chôn lấp rác Nam Hồng nhưng vẫn không thể kiểm soát hết tình trạng ô nhiễm ở đây. Theo thiết kế, bãi rác rộng 4 ha này đã phải đóng cửa cách đây 3 năm, nhưng hiện vẫn phải tiếp nhận rác hằng ngày dẫn đến tình trạng quá tải, ô nhiễm.

Bà Lê Thị Thanh Hải – Trưởng phòng Kinh tế, phường Nam Hồng Lĩnh cho biết: “Theo thiết kế, bãi chôn lấp này đóng cửa năm 2022 nhưng hiện vẫn đang phải duy trì vì chưa có nơi đổ rác thay thế. Nhu cầu bức thiết của địa phương hiện nay là sớm xử lý bãi chôn lấp rác quá thời hạn, bị ô nhiễm đang vận hành ngay giữa lòng đô thị này. Đặc biệt, chúng tôi rất mong muốn UBND tỉnh, các sở, ngành có liên quan sớm triển khai đầu tư xây dựng một nhà máy điện rác có quy mô lớn, công nghệ hiện đại để giảm áp lực về môi trường cho các địa phương”.

Do thời hạn đầu tư đã hết, lượng rác thải đã vượt quá sức chứa 130.000 m³, nhiều năm nay đã xảy ra ô nhiễm nên Bãi chôn lấp rác thải xã Hồng Lộc sắp đóng cửa sau hơn 10 năm hoạt động. Cụ thể, ngày 23/1/2026, UBND tỉnh có Văn bản số 693/UBND-NL3 “Về việc thực hiện quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Bãi chôn lấp rác thải xã Hồng Lộc”. Qua đó, chỉ đạo các sở, ngành chức năng và xã Hồng Lộc gấp rút đánh giá tình hình, ngừng tiếp nhận rác, có phương án xử lý rác thải phát sinh mới để tiến tới đóng cửa, tránh phát sinh những hệ lụy xấu.

Ông Đặng Hữu Bình – Trưởng phòng Môi trường (Sở NN&MT) cho biết: Việc đóng cửa các bãi chôn lấp hiện đã quá niên hạn, hết sức chứa là vấn đề khó khăn nhưng phải làm càng sớm càng tốt để tránh ô nhiễm thứ cấp và nặng hơn. Vì lượng rác ở các bãi chôn lấp rất nhiều, không thể mang đi nơi khác xử lý nên trước khi đóng cửa phải đào xới để thu hồi lại những loại có thể tái sử dụng nhằm giảm lượng rác phải chôn lấp và thực hiện các biện pháp khắc phục, cải tạo như: phun chế phẩm sinh học, diệt ruồi muỗi và san gạt, lu lèn, chôn lấp đúng quy trình kỹ thuật…

“Lượng rác thải sinh hoạt phát sinh ở Hà Tĩnh đang ngày một tăng và dự báo sẽ đạt trên 1.000 tấn/ngày tạo ra nhiều áp lực lớn trong công đoạn xử lý. Vì vậy, ngoài việc tìm phương án xử lý lượng rác phát sinh hằng ngày đang đưa về các bãi chôn lấp, sở cũng đang tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng một nhà máy điện rác hiện đại, công suất lớn. Đây được xem là vấn đề bức thiết, là “chìa khóa” để đóng cửa các bãi chôn lấp, giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường, nâng cao hiệu quả xử lý chất thải rắn sinh hoạt cho hiện nay và cả trong tương lai” - ông Đặng Hữu Bình cho biết thêm.