Nhiều lần, bằng những con đường trong tâm tưởng, trên mặt đất hoặc trong dư địa chí, tôi đã đến khắp muôn nẻo trên quê hương Hà Tĩnh. Mỗi lần như thế tôi lại thu vào tâm tư những cảm nhận khác nhau về quê hương mình. Nhưng có lẽ, không có con đường nào lại đem lại cùng một lúc nhiều cảm xúc dào dạt, tự hào, đầy chất thơ như khi tôi được cùng bạn “bay” flycam trên những miền đất quê hương…
Bạn tôi, doanh nhân Nguyễn Thanh Hải vốn là “dân ngoại đạo”, một ngày bỗng "nổi hứng" thích ghi lại cảnh sắc quê hương bằng nghệ thuật nhiếp ảnh. Và, con người cá tính trong anh không cho phép anh đi lại lối mòn mà người khác đã tạo nên. Trước khi bấm máy anh đã tìm hiểu rất kỹ về kỹ thuật nhiếp ảnh rồi quyết định sắm một “con” flycam để được “bay” trên khắp các vùng miền của quê nhà Hà Tĩnh. Anh đã đi khắp chốn, từ miền biển đến miền núi và kể rất nhiều câu chuyện bằng hình ảnh. Tất cả những bức ảnh mà anh chụp đều mang đến một góc nhìn hoàn toàn mới, đều gieo vào tâm tư người xem những cảm xúc mới lạ. Có dạt dào. Có sâu lắng. Có tự hào. Có yêu thương. Có gần gũi. Có lạ xa…
Trên đỉnh Đèo Ngang
Anh nói, cứ sau mỗi lần “đi bay”, lặng nhìn sông núi “sắp đặt” dưới chân mình anh càng yêu thương quê hương nhiều hơn. Mỗi lần lặng lẽ, kiên nhẫn ghi lại những chuyển động của cuộc sống qua flycam là mỗi lần tâm hồn anh được bồi đắp rất nhiều phù sa. Cũng là cảnh quan ấy, hoạt động ấy, nếu bằng con đường trên mặt đất thì anh chỉ tiếp cận được ở một góc độ phiến diện, nhưng nếu bay qua thiết bị flycam thì anh sẽ thu nạp được cái nhìn toàn diện hơn, rõ hơn, sâu hơn và nhiều chất thơ, tính hoạ hơn…
Hoành Sơn Quan - cực nam của Hà Tĩnh
Tôi còn nhớ, cách đây hơn một thập kỷ, lần đầu tiên đứng trên Hoành Sơn quan cúi nhìn về quê hương xứ sở. Đó là khoảnh khắc mà tâm tư tôi chen lẫn rất nhiều xúc cảm. Vừa rợn ngợp, vừa thân thương, vừa sung sướng, vừa run rẩy... Ký ức ấy hôm nay lại thức dậy trong tôi nhưng ở một cung bậc khác, cao hơn, dạt dào hơn khi tôi cùng bạn ngắm lại những tác phẩm đã bay trên kỳ vỹ Đèo Ngang, trên điệp trùng Ngàn Hống, trên hiền hoà những cánh đồng, trên mênh mông biển cả…
Cồn Gò, Cửa Nhượng...
Từ trên cao, qua góc máy của bạn mình, tôi đã thêm một lần tỏ tường hơn về quê nhà. Những con sông hiền hoà chảy bên những ngọn đồi, ngọn núi lặng phắc. Một chuyển động và một đứng yên. Sông và núi tưởng đối lập và độc lập nhưng khí thiêng của hồn cây, mạch nước lại vấn vít, lại quyện thấm vào nhau. Cùng nuôi dưỡng và làm toả rạng bao tên đất, tên người suốt từ Nghi Xuân hữu tình đến Kỳ Anh rắn rỏi, suốt từ biển cả dạt dào đến núi rừng uy nghiêm, hùng vỹ…
Hồ Kẻ Gỗ
Những bức ảnh toàn cảnh được ghi lại bằng thiết bị flycam của Thanh Hải đã chuyển tải đến người xem một cái nhìn bao quát hơn về những di tích lịch sử, văn hoá trên quê hương Hà Tĩnh. Và từ trong cái nhìn rộng lớn ấy, người ta càng thấm thía hơn, rằng, linh khí núi sông đã hun đúc nên bao thế hệ hiền tài cho đất nước. Bởi thế, không chỉ người dân một vùng nào mà từ Bến Thuỷ đến Đèo Ngang ai ai cũng tự hào về dòng họ khoa bảng Nguyễn Tiên Điền và đại thi hào Nguyễn Du với những tác phẩm bất hủ. Về dòng họ Nguyễn Huy với truyền thống khoa bảng và những áng văn thơ tài hoa. Về người thơ Xuân Diệu, Huy Cận và sự nghiệp thi ca độc đáo. Về những nghĩa sỹ, chiến sỹ kiên trung Phan Đình Phùng, Trần Phú, Hà Huy Tập... tiếng thơm còn vọng mãi muôn đời.
Biển Cẩm Lĩnh xanh ngắt buổi bình minh
Trong những bức ảnh tưởng chừng như rất tĩnh kia, tôi vẫn thấy rất rõ những rì rào con gió trên xanh thắm đồi thông Ngàn Hống, Giăng Màn, vẫn cảm nhận rất rõ những âm thầm con sóng xuôi về Nhượng, Sót, vẫn như còn nghe đâu đó tiếng trống Xô Viết hào hùng một thuở. Và cũng trong nhiều tác phẩm đầy tính khái quát của bạn mình, tôi vẫn thấy rõ từng giọt mồ hôi rơi trên gương mặt của những chú bé mục đồng đang len trâu về nhà. Tôi như nghe rõ tiếng quăng lưới mệt nhọc của ngư dân trong buổi chiều nắng tràn trên biển. Như nghe thấy tiếng lao xao của những chợ cá Cửa Nhượng, Cửa Sót trong những buổi mai rạng ánh mặt trời…
Nhộn nhịp cảng Cửa Sót
Trong từng chuyển động của cuộc sống, góc máy flycam của bạn tôi cũng kịp ghi lại những đổi thay mạnh mẽ trên quê hương. Nhiều người nói với tôi rằng, nếu chỉ ngược xuôi giữa lòng phố xá thì hoặc là không cảm nhận được gì hoặc là cảm nhận rất ít ỏi về sự đổi thay. Nhưng, khi xem những bức ảnh mà Nguyễn Thanh Hải chụp bằng flycam, họ mới thấy được sự đổi thay mạnh mẽ của thành phố Hà Tĩnh và các vùng phụ cận. Thành phố Hà Tĩnh trong ảnh của Nguyễn Thanh Hải như lạ như quen. Không phải bởi anh dùng photoshop chỉnh sửa mà bởi rất nhiều người chưa bao giờ hình dung toàn cảnh về thành phố. Và, chính những bức ảnh của anh đã khiến nhiều người phải lắng lòng mình lại, chậm rãi những bước chân để ngắm nhìn lại những đổi thay mà trước nay họ ơ hờ…
Thành phố Hà Tĩnh rực rỡ sắc màu dười cầu vồng...
...và lung linh về đêm tại điểm ngã tư vòng xuyến
Có đôi lần, Nguyễn Thanh Hải chụp ruộng đồng, bờ bãi một cách vô định nhưng vô tình lại được sở hữu những tuyệt tác của thiên nhiên. Bằng con đường trong tâm tưởng, tôi cũng có những liên hệ của riêng mình với mạch nguồn văn hoá Hà Tĩnh. Từ thẳm sâu những nhận cảm của mình, tôi biết rằng, những cánh đồng vàng óng, những ngọn núi thẫm xanh, những rạng ngời biển cả mà Thanh Hải ghi lại ấy là nguồn mạch khai sinh ra những câu hò điệu ví bay bổng, đằm thắm nghĩa tình, là nơi nuôi dưỡng cho điệu hát ca trù thêm phần sang trọng, liêu trai.
Đồng quê Hà Tĩnh trở nên thơ mộng, lạ mắt dưới góc máy flycam
Nhiều bức ảnh của Thanh Hải khiến tôi không thôi mường tượng về những cuộc hát đối, hát ví trên sông nước, trên non cao, giữa biển lúa trong những đêm trăng tiêu tao, giữa một cuối chiều lộng gió… Tất cả đều phản ánh tâm tư, tính cách và tâm hồn phong phú của người Hà Tĩnh. Chính những cuộc hát dân gian ấy đã nuôi dưỡng tâm hồn và tài năng cho bao danh nhân như Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Huy Tự và sau này là Xuân Diệu, Huy Cận… Cũng chính sông núi ấy đã trở thành thi liệu nghệ thuật trong các sáng tác thi ca nhạc hoạ của nhiều thế hệ nghệ sỹ, hoạ sỹ trên khắp cả nước... Để Hà Tĩnh luôn là một thanh âm đầy tha thiết trong lòng người phương xa.
Trên bến Tam Soa, nơi hội tụ của sông Ngàn Sâu, Ngàn Phố và hòa vào dòng La mát ngọt
Nơi yên nghỉ của mười liệt nữ TNXP - Ngã ba Đồng Lộc
Toàn cảnh TX Hồng Lĩnh
Non nước Ngàn Trươi
Dưới góc máy flycam của Nguyễn Thanh Hải, hồ Bình Sơn (Hương Khê) tựa như một hồ Gươm giữa phố núi
Can Lộc đổi thay từng ngày
Thị trấn Thạch Hà trong dịp rước bằng Di tích lịch sử phi vật thể quốc gia Lễ hội Chiêu trưng Đại Vương Lê Khôi
Suốt mấy ngàn năm qua, ruộng đồng, biển cả, sông núi, con người đã lặng lẽ kết tinh, âm thầm vun tưới cho những giá trị văn hoá Hà Tĩnh. Những giá trị ấy đã làm nên “dáng đứng”, làm nên “bước đi” đầy vững chãi, kiên gan cho bao thế hệ người Hà Tĩnh. Còn gì tuyệt vời hơn, khi ta đã được thấm nhận những giá trị ấy trong một cái nhìn toàn diện mà rất sâu sắc, tĩnh mà rất động, nghệ thuật mà rất chân thực… như trong những bức ảnh flycam mà Nguyễn Thanh Hải đã dày công “bay” giữa trời thơ Hà Tĩnh.
Có đôi lần, Nguyễn Thanh Hải chụp ruộng đồng, bờ bãi một cách "vô định" nhưng lại được sở hữu những khoảnh khắc, hình ảnh tuyệt tác của thiên nhiên.
Ảnh: Nguyễn Thanh Hải
thiết kế: huy tùng
