Đặc sắc lễ đeo vòng gọi vía của đồng bào dân tộc ở Hà Tĩnh
Tiến Dũng - Hoàng Lương
(Baohatinh.vn) - Lễ đeo vòng gọi vía của bà con dân tộc thiểu số ở xã Sơn Kim 1 (Hà Tĩnh) mang đậm nét đẹp văn hóa tâm linh đặc sắc, đồng thời góp phần gắn kết cộng đồng.
Lễ đeo vòng gọi vía có nguồn gốc từ nước bạn Lào, được các cộng đồng dân tộc thiểu số (Lào, Mãn Thanh, Mường, Tày, Khơ Mú…) mang theo khi họ di cư sang sinh cơ lập nghiệp tại Sơn Kim 1 cách đây nhiều thế hệ. Buổi lễ thường được tổ chức vào ngày mùng 5 tháng Giêng âm lịch.
Trước đây, hoạt động này được tổ chức khá đơn sơ, nhỏ lẻ, nhưng từ khi thành lập Ban Liên lạc các dân tộc xã Sơn Kim 1 (năm 2010) thì bài bản, chu đáo hơn. Đây không chỉ là “sân chơi” của riêng của 120 hộ đồng bào dân tộc thiểu số mà còn lan tỏa trong cộng đồng.
Buổi lễ được tổ chức trong không khí phấn khởi, đoàn kết, vui tươi.
Các loại phẩm vật, đồ cúng tế khá đơn giản như rượu cần, xôi gà, hoa quả, chỉ ngũ sắc… vừa biểu thị lòng thành kính với đất trời, thần linh, người quá cố, vừa thể hiện tính cách, tâm hồn chân chất, mộc mạc của những con người nơi đây.
Mọi người cùng nhau cầu nguyện sức khỏe dồi dào, tinh thần minh mẫn và tạo niềm tin về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, tai ương tiêu tán. Thông qua nghi lễ gọi vía (cúng) cũng giúp đồng bào được tiếp thêm nguồn sinh khí từ cội nguồn để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, ấm no.
Nghi lễ đeo vòng chỉ cổ tay trang trọng, linh thiêng mang đậm hồn cốt của đồng bào dân tộc thiểu số. Sau khi làm lễ cúng tế, những sợi chỉ ngũ sắc được đeo vào cổ tay mọi người với ý nghĩa tưởng nhớ cội nguồn, kính cẩn với thần linh, tôn vinh lòng hiếu thảo...
Phần hội cũng được người dân nơi đây chuẩn bị khá công phu, bài bản với nhiều tiết mục văn nghệ quần chúng đặc sắc ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương đổi mới, tình đoàn kết Việt – Lào. Những bộ trang phục mới, rực rỡ sắc màu làm cho không gian sinh hoạt cộng đồng thêm phần đặc sắc.
Dịp này, cộng đồng cũng gây quỹ tặng quà, chia sẻ, động viên những người già cả, neo đơn, có hoàn cảnh khó khăn… để cùng nhau vươn lên trong cuộc sống.
Phát huy ý nghĩa của lễ hội này, cấp ủy, chính quyền địa phương mong muốn bà con các đồng bào dân tộc thiểu số tiếp tục đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau, cùng nhau thi đua lao động sản xuất, tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ, phát triển chăn nuôi, “nâng chất” các tiêu chí NTM, xóa bỏ các hủ tục lạc hậu… Qua đó, khẳng định vai trò, trách nhiệm, vị thế của mình trong công cuộc phát triển chung của xã nhà.
Ông Lương Sĩ Hiệp - Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Kim 1