Hoài niệm Tết xưa qua lăng kính công nghệ

Tết với nhiều người Việt không chỉ là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới mà còn là dịp lưu giữ những ký ức không thể phai mờ. Ngày nay, nhờ sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, những hình ảnh Tết xưa được tái hiện một cách sống động, giúp nhiều người có cơ hội nhìn lại, cảm nhận và thấu hiểu những giá trị giản dị nhưng bền bỉ của Tết Nguyên đán.

Xem những thước phim Tết xưa được tái hiện bằng AI, ông Lê Quang Chính (phường Thành Sen) không giấu được xúc động. Những hình ảnh cách đây 60 năm – từ khung cảnh gia đình quây quần bên nồi bánh chưng đến trẻ nhỏ háo hức trong bộ quần áo mới hiện lên sống động, chân thực. Điều khiến ông bất ngờ hơn là tất cả được phục dựng nhờ công nghệ trí tuệ nhân tạo.

“Nhìn lại những hình ảnh ấy, tôi như được sống lại một thời tuổi thơ. Nhớ lại những ngày Tết bố mẹ gói bánh chưng, chúng tôi chỉ trông chờ được gói riêng cho chiếc bánh nhỏ để thưởng thức trước hương vị Tết”, ông Chính chia sẻ.

Với nhiều người, Tết cổ truyền không chỉ là thời khắc chuyển giao năm mới mà còn là “điểm chạm” của ký ức. Trong nhịp sống đủ đầy hôm nay, hình ảnh đứa trẻ ở những năm 80 của thế kỷ trước mong chờ Tết, nâng niu từng chiếc bánh, bộ quần áo mới… được tái hiện lại chỉ với vài câu lệnh đơn giản. Công nghệ giúp ký ức vốn mơ hồ trở nên cụ thể, trực quan hơn, thay vì chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng.

Chị Bùi Trần Huyền (xã Gia Hanh) cho biết: “Bản thân mình thực sự rất xúc động khi xem lại những hình ảnh Tết xưa. Những điều tưởng chỉ còn trong ký ức của đứa trẻ hồi ấy, không ngờ có ngày hôm nay được cảm nhận một cách chân thực, sống động đến vậy”

Chỉ cần một bức ảnh cũ và những mô tả chi tiết, AI có thể tái dựng lại mâm cơm ngày Tết của gia đình từ hàng chục năm trước với đầy đủ các thành viên. Không gian ngôi nhà mái tranh, căn bếp củi của mẹ hay khoảng sân nhỏ chiều 30 Tết… đều có thể được khôi phục bằng hình ảnh sinh động.

Theo anh Ngô Phúc Hoàng – Giám đốc đào tạo Công ty TNHH Lang thang Hà Tĩnh Group: Hiện nay, công nghệ AI phát triển rất mạnh. Những bức ảnh cũ kỹ, AI có thể hoàn toàn phục dựng, tái hiện lại các hoạt động, bối cảnh ngày Tết. Ví dụ: bối cảnh chợ Tết, mua hoa, trao đổi hàng hoá. Khi chúng ta miêu tả càng chi tiết, AI càng tái hiện rõ ràng hơn với nhiều góc quay. Từ đó cũng khiến hình ảnh trở nên chân thực hơn.

Công nghệ không thể thay thế ký ức, nhưng có thể góp phần làm sống dậy ký ức. Trong dòng chảy số hóa mạnh mẽ, việc nhiều người sử dụng AI để tái hiện Tết xưa cũng là một cách gìn giữ, nhắc nhở cộng đồng trân trọng giá trị truyền thống.

Công nghệ nếu được sử dụng đúng mục đích sẽ trở thành công cụ hỗ trợ lưu giữ những giá trị bền vững. Khi AI được đặt trong vai trò kết nối quá khứ với hiện tại, mỗi hình ảnh Tết xưa được tái hiện không chỉ mang tính hoài niệm mà còn gợi mở trách nhiệm gìn giữ bản sắc văn hóa trong thời đại số.