Trong hành trình phát triển kinh tế, xã hội, xây dựng nông thôn mới, điều mà cán bộ, đảng viên và Nhân dân thôn Cây Thị (xã Sơn Tây) luôn quan tâm nhắc nhở nhau chính là việc xây dựng cảnh quan, môi trường. Điều đó xuất phát một phần từ tên gọi của thôn.
Thôn Cây Thị mang một câu chuyện về tên gọi giản dị nhưng thấm đẫm giá trị văn hóa, được người dân gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ. Chị Nguyễn Thị Lành - Bí thư Chi bộ thôn Cây Thị cho biết: “Theo lời kể của các bậc cao niên, tên gọi Cây Thị đã xuất hiện từ hàng trăm năm trước. Tên thôn bắt nguồn từ hình ảnh cây thị xanh mướt, tỏa bóng mát quanh năm và cho quả thơm, gắn bó mật thiết với đời sống làng quê.
Chúng tôi và những thế hệ sau này đều được truyền dạy về tên của thôn không đơn thuần là tên một loài cây mà hàm chứa mong ước của cha ông: mỗi người hãy sống như cây thị, lặng lẽ che chở, lan tỏa hương thơm của điều thiện, tùy sức mình làm nên những việc có ích, những điều ý nghĩa cho gia đình và xã hội”.
Hành trình khám phá những tên gọi độc đáo ở xã Sơn Tây còn đưa chúng tôi đến với thôn Hồ Sen. Loài hoa “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” đã trở thành biểu trưng cho sự thanh cao, thuần khiết và vươn lên trong mọi hoàn cảnh. Người dân thôn Hồ Sen càng ý thức rõ hơn trách nhiệm gìn giữ cảnh quan, bảo vệ không gian sống xanh – sạch – đẹp. Những ao hồ được chăm chút, nạo vét thường xuyên; đường làng, ngõ xóm được trồng thêm hoa, cây xanh; rác thải được thu gom, xử lý đúng quy định...
Bà Ngô Thị Mận - Trưởng thôn Hồ Sen cho biết: “Thôn chúng tôi mang tên của một loại hoa nên với bà con nơi đây, xây dựng cảnh quan không chỉ là tiêu chí của nông thôn mới mà còn là cách để gìn giữ “hồn cốt” của tên gọi Hồ Sen – nơi con người sống hài hòa với thiên nhiên, bảo vệ môi trường".
Tiếp nối những câu chuyện văn hóa từ tên gọi làng quê, thôn Cây Chanh, Cây Tắt và Bồng Phài (một loại cây rừng) cũng góp phần làm nên bản sắc rất riêng cho xã Sơn Tây. Mỗi tên thôn là một lát cắt về thảm thực vật bản địa, về những loài cây gắn bó mật thiết với sinh hoạt, sản xuất và đời sống tinh thần của người dân. Cây chanh, cây tắt hay bồng phài không chỉ là nguồn thực phẩm, dược liệu quen thuộc mà còn gợi nhắc nếp sống mộc mạc, gần gũi với thiên nhiên của người dân miền núi.
Anh Phan Duy Ngọc – Phó Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Sơn Tây cho biết: “Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, nhất là xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu thì điều mà cấp ủy Đảng, chính quyền, người dân xã Sơn Tây luôn quan tâm chính là việc xây dựng cảnh quan môi trường. Những cây trồng mà địa phương có lợi thế như chè, keo tràm, cây ăn quả đều được chúng tôi phát triển theo hướng nông nghiệp xanh, thân thiện với môi trường. Từ việc trồng, chăm sóc cây xanh quanh nhà, giữ gìn hàng rào đến xây dựng đường làng, ngõ xóm, tất cả đều thể hiện ý thức trân trọng môi trường sống”.
Việc xã Sơn Tây có nhiều thôn mang tên các loài cây như một đặc trưng trong đời sống cộng đồng. Những tên gọi không chỉ là dấu ấn địa danh mà còn là lời nhắc về trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên, gìn giữ cảnh quan và nuôi dưỡng những giá trị văn hóa bền vững nơi miền sơn cước.
