Vào các buổi sáng cuối tuần, quán Cà phê Kiều - ngay cạnh Khu di tích quốc gia đặc biệt Nguyễn Du (xã Tiên Điền) thường có khá đông người dân và du khách tìm đến. Bên cạnh gặp gỡ, thưởng thức cà phê, nhiều người tới đây để dành thời gian nghe Kiều, lẩy Kiều, tìm hiểu về bói Kiều và trao đổi những câu chuyện liên quan đến tác phẩm của Đại thi hào Nguyễn Du.
Bà Nguyễn Thị Thanh (xã Nghi Xuân) chia sẻ: “Chúng tôi thường đến đây vào sáng cuối tuần, vừa uống cà phê vừa nghe Kiều, lẩy Kiều. Có một địa điểm để những người cùng yêu thích Truyện Kiều gặp gỡ, trao đổi như thế này, tôi thấy phù hợp, nhất là ngay trên quê hương Nguyễn Du”.
Quán Cà phê Kiều do chị Nguyễn Thị Vân Huyền - hậu duệ đời thứ 7 của Đại thi hào Nguyễn Du xây dựng, với mong muốn tạo nên một không gian vừa phục vụ nhu cầu gặp gỡ, thư giãn, vừa là nơi sinh hoạt văn hóa gắn với Truyện Kiều.
Thông qua việc kết hợp mô hình cà phê với các hoạt động nghe Kiều, lẩy Kiều, bói Kiều, giao lưu và tìm hiểu các tư liệu, hiện vật, chị Huyền mong muốn người dân, du khách có thêm một địa chỉ để tiếp cận Truyện Kiều thường xuyên, gần gũi hơn, thay vì chủ yếu qua các dịp lễ hội hay không gian trưng bày tại khu di tích.
Không gian quán được chị Huyền bố trí nhiều hình ảnh, sách, tài liệu và hiện vật liên quan đến Nguyễn Du, Truyện Kiều. Đáng chú ý, tại đây hiện lưu giữ, trưng bày hơn 1.000 hiện vật, cổ vật và tài liệu do chị Huyền sưu tầm trong hơn 20 năm.
Trong số đó có các hiện vật, cổ vật có niên đại hàng ngàn năm tuổi gắn với giai đoạn lịch sử, văn hóa liên quan đến bối cảnh ra đời của tác phẩm cùng nhiều bản Truyện Kiều, tranh ảnh, tài liệu và đồ dùng qua các thời kỳ. Các hiện vật được bố trí trong nhiều khu vực của quán để khách có thể tham quan, tìm hiểu trong thời gian dừng chân.
“Tự hào là hậu duệ của Đại thi hào Nguyễn Du, tôi luôn mong muốn đóng góp một phần vào việc gìn giữ, giới thiệu những giá trị mà cha ông để lại. Vì vậy, ngoài phục vụ cà phê, chúng tôi tổ chức các hoạt động nghe Kiều, lẩy Kiều, bói Kiều và trưng bày những tư liệu, hiện vật đã sưu tầm. Tôi mong mọi người có thể tiếp cận Truyện Kiều theo cách gần gũi, dễ tham gia hơn”- chị Huyền cho biết.
Một lợi thế của Cà phê Kiều là nằm ngay cạnh Khu di tích quốc gia đặc biệt Nguyễn Du. Vị trí này giúp hình thành sự kết nối với điểm tham quan chính trên địa bàn. Sau khi tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp của Đại thi hào Nguyễn Du tại khu di tích, du khách có thể ghé quán để tiếp tục trải nghiệm các hoạt động liên quan đến Truyện Kiều.
Ông Nguyễn Hải Nam (Chủ tịch Hội đồng gia tộc họ Nguyễn Tiên Điền, xã Tiên Điền) cho rằng, dù quy mô chưa lớn, Cà phê Kiều là mô hình có ý nghĩa trong việc đưa các giá trị văn hóa vào đời sống và từng bước hình thành sản phẩm từ di sản. Không gian này tập hợp nhiều cổ vật, tư liệu, các ấn phẩm Truyện Kiều, đồng thời tạo điều kiện để du khách nghe những câu chuyện về Nguyễn Du, dòng họ Nguyễn Tiên Điền và văn hóa vùng Nghi Xuân.
“Bên cạnh việc bảo tồn tại khu di tích, chúng ta cần có thêm những hình thức phù hợp để đưa các giá trị của Nguyễn Du và Truyện Kiều vào đời sống. Khi người dân, du khách có thể nghe Kiều, lẩy Kiều, tìm hiểu về Kiều ngay trong một không gian sinh hoạt hằng ngày thì việc tiếp cận di sản sẽ thuận lợi hơn. Đây cũng là cách tạo thêm sản phẩm văn hóa, góp phần kết nối với hoạt động du lịch tại địa phương”, ông Nguyễn Hải Nam cho biết.
Hiện Cà phê Kiều mở cửa hằng ngày phục vụ người dân và du khách. Vào cuối tuần, nơi đây còn là địa điểm gặp gỡ của những người yêu Kiều, qua đó duy trì thường xuyên các hoạt động giao lưu, tìm hiểu về tác phẩm. Từ mô hình Cà phê Kiều có thể thấy, việc phát huy giá trị di sản không chỉ giới hạn trong bảo tồn, trưng bày hay tổ chức các sự kiện. Việc kết hợp văn hóa với những loại hình dịch vụ, trải nghiệm phù hợp có thể tạo thêm cách tiếp cận mới, giúp Truyện Kiều hiện diện thường xuyên hơn trong đời sống, đồng thời bổ sung sản phẩm cho du lịch trên quê hương Đại thi hào Nguyễn Du.
