Theo thời gian, các kỹ sư đã phát triển nhiều phương pháp xây dựng đường hầm giúp quá trình xây dựng tiết kiệm nhân lực và an toàn hơn.
Đường hầm Old Elbe bên dưới sông Elbe ở thành phố Đức Hamburg. Ảnh: Wellknownwoody
Khiên đào đường hầm
Đường hầm dưới nước vẫn là một thách thức cho tới năm 1818 kỹ sư người Anh - Pháp Marc Isambard Brunel sau khi theo dõi lớp vỏ ngoài của con hà cho phép nó đục xuyên qua lớp gỗ, Brunel áp dụng quy tắc và tăng kích thước thành khiên đào đường hầm.
Trong trường hợp này, đây là một khoang đúc bằng gang hình chữ nhật khổng lồ với mặt khiên tỳ lên thành đất và mở ra đều đặn để công nhân có thể đào lớp đất mềm bên ngoài. Mặt khiên sau đó sẽ đẩy về phía trước bằng kích vít và quá trình lặp lại. Lớp vỏ bảo vệ của đường hầm được xây bằng gạch ở khoảng trống mới đục đẽo phía sau. Phương pháp này dẫn tới sự ra đời của đường hầm dưới nước đầu tiên xây dưới sông Thames ở London, hoàn thành năm 1842. Những đường hầm sau đó dưới sông Thames cải tiến phương pháp thông qua điều áp không khí ở mặt trước khiên để ngăn ngập lụt trong lúc xây dựng.
Ngày nay, khiên đào hầm vẫn được sử dụng, nhưng thay có hình trụ và thường sản xuất từ thép. Thép cũng được dùng để tạo những vòng đỡ cho đường hầm. Những biến thể hiện đại cũng tận dụng kích thủy lực để đẩy mặt khiên về phía trước. Nhưng khi cỗ máy không di chuyển, có thể tiếp cận khu vực ở mặt trước khiên thông qua một cánh cửa. Nhằm bảo vệ công nhân làm việc bên trong, mặt khiên cũng có nắp che chắn.
Máy đào hầm
Đào xuyên qua lớp đá dưới nước là thách thức hoàn toàn khác. Đó là khi công nghệ hiện đại cách mạng hóa xây dựng dưới dạng máy đào hầm (TBM), cỗ máy giúp xây đường hầm eo biển Manche. TMB có chức năng tương tự khiên đào hầm nhưng trong trường hợp này, thay vì sức người, một đầu cắt xoay tròn được sử dụng để đào qua lớp đá phía trước. Cỗ máy làm vậy bằng cách gây áp lực lên lớp đá, khiến nó nứt ra. Thay vì cần con người di chuyển mảnh vụn khỏi đường đi, đá nứt vỡ được chuyển đi bằng băng chuyền. Tổng cộng 11 cỗ máy TMB được dùng để đào 3 đường hầm dài 56,3 km tại độ sâu 45 m bên dưới đáy biển.
Đường hầm dạng ống chìm
Với những phương pháp trước, thành đường hầm được xây trong quá trình đào. Tuy nhiên, kỹ sư người Mỹ W.J. Wilgus đã phát triển kỹ thuật xây đường hầm ống chìm. Phương pháp này bao gồm tạo ra đường hầm từ nhiều đoạn ống đúc sẵn ở nơi khác, sau đó nạo vét đường rãnh ở lòng sông hoặc đáy biển để đặt đường hầm. Các đoạn ống được thả nổi và nhấn chìm vào vị trí, sau đó rút hết nước trong ống. Vật liệu đã đào được phủ lên đường hầm để chôn vùi công trình và khôi phục lại đáy biển.
Không chỉ ghi nhận chi tiết địa hình bề mặt, phi hành đoàn còn trực tiếp quan sát hiện tượng nhật thực hiếm gặp - khi Mặt Trăng che khuất Mặt Trời, cùng những tia lóe sáng bất chợt từ các vụ va chạm
NASA đã bắt đầu chia sẻ những hình ảnh đầu tiên do phi hành đoàn Artemis II chụp được trong chuyến đi lên Mặt trăng. Đa phần các bức ảnh này đều được chụp bằng iPhone 17 Pro Max.
Các nhà khoa học phát hiện sự hiện diện của vi khuẩn Dolosigranulum pigrum tồn tại tự nhiên trong vùng mũi-họng có liên quan chặt chẽ đến khả năng phục hồi của cơ thể sau nhiễm virus.
Bên cạnh sứ mệnh đưa con người trở lại quỹ đạo Mặt trăng, vụ phóng Artemis II còn là bài sát hạch khắc nghiệt quyết định liệu nhân loại có thể đặt chân lên sao Hỏa hay không.
Thay vì màu trắng thường thấy, các phi hành gia Artemis II mặc bộ đồ màu cam nhằm tăng tính nhận diện khi đáp xuống Trái Đất, thuận lợi cho việc cứu hộ.
Theo thống kê, toàn tỉnh Hà Tĩnh hiện có gần 3.370 đối tượng sở hữu công nghiệp được bảo hộ, trong đó nhiều sản phẩm chủ lực đã khẳng định vị thế nhờ gắn với quyền sở hữu trí tuệ.
Hội nghị tập huấn đã cập nhật những quy định mới, đồng thời nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trên địa bàn Hà Tĩnh về lĩnh vực an toàn bức xạ và hạt nhân.
NASA có kế hoạch tạm ngừng dự án Gateway vốn nhằm tạo ra một trạm vũ trụ trên quỹ đạo quay quanh Mặt Trăng và thay vào đó sẽ tập trung xây dựng “căn cứ” trên bề mặt Mặt Trăng.
Việc cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu chứng nhận “Dê Hương Sơn - Hà Tĩnh” khẳng định chất lượng sản phẩm và tạo nền tảng mở rộng thị trường, phát triển bền vững.
Nhờ tốc độ siêu cao và độ trễ gần như bằng 0, 6G hứa hẹn đưa hình ảnh 3D sống động vào phòng họp, tạo cảm giác gặp gỡ như ngoài đời. Cuộc gọi video có thể biến mất.
Việc Mỹ dùng AI Claude trong các chiến dịch tại Venezuela và Iran, sau đó chuyển sang OpenAI vì bất đồng chính sách an toàn, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.
Trung tâm Khoa học công nghệ (KHCN) và Chuyển đổi số (Sở KH&CN Hà Tĩnh) đã sẵn sàng vận hành ứng dụng Công dân số i-HaTinh tích hợp nền tảng phản ánh hiện trường.
Phụ nữ làm lãnh đạo trong khoa học không nên được nhìn nhận như một “ngoại lệ”, càng không phải là điều gây ngạc nhiên. Theo TS. Jayshree Seth, Nhà khoa học Doanh nghiệp tại Tập đoàn 3M (Mỹ) và thành viên Hội đồng Sơ khảo Giải thưởng VinFuture, điều đó đơn giản là trạng thái tự nhiên của thời đại.
Việc VinEnergo (thành viên Tập đoàn Vingroup) bất ngờ công bố hợp tác với loạt đối tác quốc tế uy tín tại Bắc Âu và Philippines đang gây nhiều chú ý. CEO VinEnergo Nguyễn Anh Khoa tiết lộ về chiến lược “đi hai chân” trong nước - quốc tế…
Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Vườn Quốc gia Vũ Quang không chỉ nhằm mục đích quản lý tốt hơn 57 nghìn ha rừng mà còn là bước chuẩn bị quan trọng cho những mục tiêu xa hơn.
Khám phá Nhà máy Điện rác Phú Sơn (thành phố Huế), nhiều người dân Hà Tĩnh kỳ vọng sớm có công nghệ tương tự trong xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh để vừa đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng, an ninh năng lượng.
Trái Đất đang “cất giấu” khoảng 1,6 triệu tỷ tấn vàng, đủ để phủ kín bề mặt hành tinh bằng một lớp kim loại quý dày 50 cm nhưng kho báu này lại nằm ngoài tầm với của con người.
Dự án tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Bánh đa nem Hà Tĩnh” nhằm bảo hộ, quản lý và phát huy giá trị sản phẩm truyền thống gắn với đời sống văn hóa – ẩm thực của người dân địa phương.
Theo SCMP, các nhà khoa học Trung Quốc vừa tạo ra một bước đột phá trong công nghệ điện tử khi tích hợp thành công các mạch điện tử phức tạp vào những sợi dây dẻo, co giãn và mỏng như sợi tóc con người.
Năm 2026, Liên hiệp các Hội KH&KT Hà Tĩnh tiếp tục triển khai hiệu quả các hoạt động, trọng tâm là tăng cường nghiên cứu khoa học, phản biện các chương trình, đề án của tỉnh.
