Theo thời gian, các kỹ sư đã phát triển nhiều phương pháp xây dựng đường hầm giúp quá trình xây dựng tiết kiệm nhân lực và an toàn hơn.
Đường hầm Old Elbe bên dưới sông Elbe ở thành phố Đức Hamburg. Ảnh: Wellknownwoody
Khiên đào đường hầm
Đường hầm dưới nước vẫn là một thách thức cho tới năm 1818 kỹ sư người Anh - Pháp Marc Isambard Brunel sau khi theo dõi lớp vỏ ngoài của con hà cho phép nó đục xuyên qua lớp gỗ, Brunel áp dụng quy tắc và tăng kích thước thành khiên đào đường hầm.
Trong trường hợp này, đây là một khoang đúc bằng gang hình chữ nhật khổng lồ với mặt khiên tỳ lên thành đất và mở ra đều đặn để công nhân có thể đào lớp đất mềm bên ngoài. Mặt khiên sau đó sẽ đẩy về phía trước bằng kích vít và quá trình lặp lại. Lớp vỏ bảo vệ của đường hầm được xây bằng gạch ở khoảng trống mới đục đẽo phía sau. Phương pháp này dẫn tới sự ra đời của đường hầm dưới nước đầu tiên xây dưới sông Thames ở London, hoàn thành năm 1842. Những đường hầm sau đó dưới sông Thames cải tiến phương pháp thông qua điều áp không khí ở mặt trước khiên để ngăn ngập lụt trong lúc xây dựng.
Ngày nay, khiên đào hầm vẫn được sử dụng, nhưng thay có hình trụ và thường sản xuất từ thép. Thép cũng được dùng để tạo những vòng đỡ cho đường hầm. Những biến thể hiện đại cũng tận dụng kích thủy lực để đẩy mặt khiên về phía trước. Nhưng khi cỗ máy không di chuyển, có thể tiếp cận khu vực ở mặt trước khiên thông qua một cánh cửa. Nhằm bảo vệ công nhân làm việc bên trong, mặt khiên cũng có nắp che chắn.
Máy đào hầm
Đào xuyên qua lớp đá dưới nước là thách thức hoàn toàn khác. Đó là khi công nghệ hiện đại cách mạng hóa xây dựng dưới dạng máy đào hầm (TBM), cỗ máy giúp xây đường hầm eo biển Manche. TMB có chức năng tương tự khiên đào hầm nhưng trong trường hợp này, thay vì sức người, một đầu cắt xoay tròn được sử dụng để đào qua lớp đá phía trước. Cỗ máy làm vậy bằng cách gây áp lực lên lớp đá, khiến nó nứt ra. Thay vì cần con người di chuyển mảnh vụn khỏi đường đi, đá nứt vỡ được chuyển đi bằng băng chuyền. Tổng cộng 11 cỗ máy TMB được dùng để đào 3 đường hầm dài 56,3 km tại độ sâu 45 m bên dưới đáy biển.
Đường hầm dạng ống chìm
Với những phương pháp trước, thành đường hầm được xây trong quá trình đào. Tuy nhiên, kỹ sư người Mỹ W.J. Wilgus đã phát triển kỹ thuật xây đường hầm ống chìm. Phương pháp này bao gồm tạo ra đường hầm từ nhiều đoạn ống đúc sẵn ở nơi khác, sau đó nạo vét đường rãnh ở lòng sông hoặc đáy biển để đặt đường hầm. Các đoạn ống được thả nổi và nhấn chìm vào vị trí, sau đó rút hết nước trong ống. Vật liệu đã đào được phủ lên đường hầm để chôn vùi công trình và khôi phục lại đáy biển.
Một số tế bào ung thư có khả năng bước vào trạng thái "ngủ đông" để sống sót qua các đợt điều trị. Thay vì tiếp tục phát triển và phân chia, chúng trở nên gần như bất hoạt, từ đó né tránh được tác dụng của nhiều loại thuốc trị ung thư.
Một startup Nhật Bản dự kiến thử nghiệm ghép thận lợn chỉnh sửa gene cho bệnh nhân suy thận mạn tính vào năm 2028 nhằm đánh giá độ an toàn trước khi nộp đơn xin chính phủ phê duyệt chính thức.
Dù vẫn chủ yếu mang tính trình diễn trên sân khấu, một số robot hình người cũng đã xuất hiện nhiều hơn trong đời thực, chuẩn bị cho giai đoạn "lao động thực thụ".
Sau nhiều năm nghiên cứu, các nhà khoa học đang dần giải mã những tín hiệu sinh học đặc biệt khiến một số người trở thành "mục tiêu ưu tiên" của loài muỗi.
Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 doanh thu xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ công nghệ số đạt tối thiểu 55 tỷ USD mỗi năm, đồng thời hình thành nhiều doanh nghiệp công nghệ quy mô toàn cầu.
Các thành viên hội đồng đánh giá cao các ưu điểm của dự án chọn con giống và nuôi trai nước ngọt lấy ngọc, đồng thời đề nghị làm rõ một số vấn đề về kỹ thuật, khả năng nhân rộng trong thực tiễn...
Mảnh cơ thể hải sâm bị cắt rời vẫn sống hơn 3 năm, tự phục hồi và hấp thụ dinh dưỡng dù không có miệng, hé lộ hiện tượng "bất tử mô" khiến giới khoa học tò mò.
Bùi Đức Anh, Principal (quản lý cấp cao) tại Kasikorn Business-Technology Group ở TP. Hồ Chí Minh, vừa được Forbes vinh danh trong danh sách 30 Under 30 Asia 2026 nhờ vai trò trong lĩnh vực đầu tư công nghệ, đặc biệt là AI và an ninh mạng.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành nhấn mạnh, việc được cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu không chỉ là sự ghi nhận về mặt pháp lý mà còn là cơ sở để nâng cao giá trị gạo Kỳ Anh – Hà Tĩnh.
Với sứ mệnh là “mái nhà chung” quy tụ, kết nối và phát huy tiềm năng của đội ngũ trí thức, Liên hiệp các Hội KH&KT Hà Tĩnh khẳng định vai trò nòng cốt trong việc dẫn dắt, chuyển hóa tri thức khoa học phục vụ phát triển địa phương.
Đại biểu đã đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện dự thảo Nghị quyết Quy định một số chính sách phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn Hà Tĩnh đến năm 2030.
Lấy công nghệ làm đòn bẩy phát triển, Hà Tĩnh đang tạo chuyển biến rõ nét trong quản lý, sản xuất, nâng cao hiệu quả điều hành và chất lượng sống người dân.
Các sáng kiến cải tiến kỹ thuật không chỉ khẳng định năng lực, bản lĩnh của người lao động Hà Tĩnh mà còn trở thành động lực thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất.
Dự án "Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận Dê Hương Sơn - Hà Tĩnh" nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và thúc đẩy kinh tế địa phương.
Từ chiếc máy xới đất, Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Hà Tĩnh đã chế tạo thành công máy gom rác bãi biển, góp phần nâng cao hiệu quả vệ sinh môi trường, giảm sức lao động thủ công.
Các bác sỹ sẽ cấy ghép vật liệu hình trụ có đường kính 8mm vào xương đầu gối bị tổn thương của 2 bệnh nhân tại Bệnh viện Đại học Y tế Fujita ở Toyoake và 3 bệnh nhân tại Bệnh viện Đại học Keio.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng, sử dụng xỉ thép Formosa làm cốt liệu bê tông nặng vừa giải quyết vấn đề môi trường, vừa mang lại giải pháp hiệu quả cho công trình biển tại Hà Tĩnh.
Nhóm nghiên cứu dự án đã đánh giá khả năng bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận nước mắm Kỳ Ninh (Hà Tĩnh) tại thị trường Australia và New Zealand và cho thấy tính khả thi.
Không chỉ ghi nhận chi tiết địa hình bề mặt, phi hành đoàn còn trực tiếp quan sát hiện tượng nhật thực hiếm gặp - khi Mặt Trăng che khuất Mặt Trời, cùng những tia lóe sáng bất chợt từ các vụ va chạm
NASA đã bắt đầu chia sẻ những hình ảnh đầu tiên do phi hành đoàn Artemis II chụp được trong chuyến đi lên Mặt trăng. Đa phần các bức ảnh này đều được chụp bằng iPhone 17 Pro Max.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!
