Theo thời gian, các kỹ sư đã phát triển nhiều phương pháp xây dựng đường hầm giúp quá trình xây dựng tiết kiệm nhân lực và an toàn hơn.
Đường hầm Old Elbe bên dưới sông Elbe ở thành phố Đức Hamburg. Ảnh: Wellknownwoody
Khiên đào đường hầm
Đường hầm dưới nước vẫn là một thách thức cho tới năm 1818 kỹ sư người Anh - Pháp Marc Isambard Brunel sau khi theo dõi lớp vỏ ngoài của con hà cho phép nó đục xuyên qua lớp gỗ, Brunel áp dụng quy tắc và tăng kích thước thành khiên đào đường hầm.
Trong trường hợp này, đây là một khoang đúc bằng gang hình chữ nhật khổng lồ với mặt khiên tỳ lên thành đất và mở ra đều đặn để công nhân có thể đào lớp đất mềm bên ngoài. Mặt khiên sau đó sẽ đẩy về phía trước bằng kích vít và quá trình lặp lại. Lớp vỏ bảo vệ của đường hầm được xây bằng gạch ở khoảng trống mới đục đẽo phía sau. Phương pháp này dẫn tới sự ra đời của đường hầm dưới nước đầu tiên xây dưới sông Thames ở London, hoàn thành năm 1842. Những đường hầm sau đó dưới sông Thames cải tiến phương pháp thông qua điều áp không khí ở mặt trước khiên để ngăn ngập lụt trong lúc xây dựng.
Ngày nay, khiên đào hầm vẫn được sử dụng, nhưng thay có hình trụ và thường sản xuất từ thép. Thép cũng được dùng để tạo những vòng đỡ cho đường hầm. Những biến thể hiện đại cũng tận dụng kích thủy lực để đẩy mặt khiên về phía trước. Nhưng khi cỗ máy không di chuyển, có thể tiếp cận khu vực ở mặt trước khiên thông qua một cánh cửa. Nhằm bảo vệ công nhân làm việc bên trong, mặt khiên cũng có nắp che chắn.
Máy đào hầm
Đào xuyên qua lớp đá dưới nước là thách thức hoàn toàn khác. Đó là khi công nghệ hiện đại cách mạng hóa xây dựng dưới dạng máy đào hầm (TBM), cỗ máy giúp xây đường hầm eo biển Manche. TMB có chức năng tương tự khiên đào hầm nhưng trong trường hợp này, thay vì sức người, một đầu cắt xoay tròn được sử dụng để đào qua lớp đá phía trước. Cỗ máy làm vậy bằng cách gây áp lực lên lớp đá, khiến nó nứt ra. Thay vì cần con người di chuyển mảnh vụn khỏi đường đi, đá nứt vỡ được chuyển đi bằng băng chuyền. Tổng cộng 11 cỗ máy TMB được dùng để đào 3 đường hầm dài 56,3 km tại độ sâu 45 m bên dưới đáy biển.
Đường hầm dạng ống chìm
Với những phương pháp trước, thành đường hầm được xây trong quá trình đào. Tuy nhiên, kỹ sư người Mỹ W.J. Wilgus đã phát triển kỹ thuật xây đường hầm ống chìm. Phương pháp này bao gồm tạo ra đường hầm từ nhiều đoạn ống đúc sẵn ở nơi khác, sau đó nạo vét đường rãnh ở lòng sông hoặc đáy biển để đặt đường hầm. Các đoạn ống được thả nổi và nhấn chìm vào vị trí, sau đó rút hết nước trong ống. Vật liệu đã đào được phủ lên đường hầm để chôn vùi công trình và khôi phục lại đáy biển.
Nhờ tốc độ siêu cao và độ trễ gần như bằng 0, 6G hứa hẹn đưa hình ảnh 3D sống động vào phòng họp, tạo cảm giác gặp gỡ như ngoài đời. Cuộc gọi video có thể biến mất.
Việc Mỹ dùng AI Claude trong các chiến dịch tại Venezuela và Iran, sau đó chuyển sang OpenAI vì bất đồng chính sách an toàn, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.
Trung tâm Khoa học công nghệ (KHCN) và Chuyển đổi số (Sở KH&CN Hà Tĩnh) đã sẵn sàng vận hành ứng dụng Công dân số i-HaTinh tích hợp nền tảng phản ánh hiện trường.
Phụ nữ làm lãnh đạo trong khoa học không nên được nhìn nhận như một “ngoại lệ”, càng không phải là điều gây ngạc nhiên. Theo TS. Jayshree Seth, Nhà khoa học Doanh nghiệp tại Tập đoàn 3M (Mỹ) và thành viên Hội đồng Sơ khảo Giải thưởng VinFuture, điều đó đơn giản là trạng thái tự nhiên của thời đại.
Việc VinEnergo (thành viên Tập đoàn Vingroup) bất ngờ công bố hợp tác với loạt đối tác quốc tế uy tín tại Bắc Âu và Philippines đang gây nhiều chú ý. CEO VinEnergo Nguyễn Anh Khoa tiết lộ về chiến lược “đi hai chân” trong nước - quốc tế…
Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Vườn Quốc gia Vũ Quang không chỉ nhằm mục đích quản lý tốt hơn 57 nghìn ha rừng mà còn là bước chuẩn bị quan trọng cho những mục tiêu xa hơn.
Khám phá Nhà máy Điện rác Phú Sơn (thành phố Huế), nhiều người dân Hà Tĩnh kỳ vọng sớm có công nghệ tương tự trong xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh để vừa đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng, an ninh năng lượng.
Trái Đất đang “cất giấu” khoảng 1,6 triệu tỷ tấn vàng, đủ để phủ kín bề mặt hành tinh bằng một lớp kim loại quý dày 50 cm nhưng kho báu này lại nằm ngoài tầm với của con người.
Dự án tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Bánh đa nem Hà Tĩnh” nhằm bảo hộ, quản lý và phát huy giá trị sản phẩm truyền thống gắn với đời sống văn hóa – ẩm thực của người dân địa phương.
Theo SCMP, các nhà khoa học Trung Quốc vừa tạo ra một bước đột phá trong công nghệ điện tử khi tích hợp thành công các mạch điện tử phức tạp vào những sợi dây dẻo, co giãn và mỏng như sợi tóc con người.
Năm 2026, Liên hiệp các Hội KH&KT Hà Tĩnh tiếp tục triển khai hiệu quả các hoạt động, trọng tâm là tăng cường nghiên cứu khoa học, phản biện các chương trình, đề án của tỉnh.
Ít ai nghĩ rằng, một tài xế đường dài ở xã Kỳ Hoa, tỉnh Hà Tĩnh lại có thể biến những khối sắt vô tri thành cỗ máy bóc vỏ keo tràm giúp nâng cao hiệu quả làm việc lên gấp 5 lần.
Dự án Trợ lý ảo AI đa lĩnh vực đã giành giải Nhất Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Hà Tĩnh năm 2025, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Sản phẩm bánh đa nem Hà Tĩnh được Cục SHTT cấp Giấy chứng nhận đăng ký Nhãn hiệu chứng nhận, qua đó khẳng định chất lượng và tạo nền tảng mở rộng thị trường, phát triển bền vững.
Các nhà nghiên cứu tại Viện Khoa học Weizmann (Israel) vừa giải mã một bí ẩn kéo dài nửa thế kỷ, làm sáng tỏ cơ chế phân tử cho phép mô bị tổn thương nặng có thể tự tái tạo.
Sau khi tiếp nhận các cá thể động vật hoang dã, Vườn Quốc gia Vũ Quang (Hà Tĩnh) tiếp tục theo dõi, chăm sóc để đảm bảo an toàn trước khi thả về môi trường tự nhiên.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Trần Báu Hà đề nghị các sở, ngành, địa phương, đơn vị tập trung chuyển đổi số, phát triển thị trường KHCN, khởi nghiệp sáng tạo... để tạo động lực then chốt cho tăng trưởng Hà Tĩnh.
Vòng chung kết là cơ hội để các ý tưởng được thử thách, phản biện, kết nối và cũng là cơ hội để các nhà đầu tư, chuyên gia tìm thấy những hạt giống mới cho tương lai.
VinSpeed (Tập đoàn Vingroup) ký kết chiến lược và chuyển giao công nghệ với Siemens Mobility GmbH (Tập đoàn Siemens AG, Đức) trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao.
National Geographic vừa công bố 8 đột phá y học 2025, từ thuốc ngừa HIV tiêm 2 lần mỗi năm, chỉnh sửa gene cá nhân hóa đến tái tạo chi, mở ra kỷ nguyên chăm sóc sức khỏe mới.
