Tổ chức đánh giá tín nhiệm Fitch Ratings ngày 18/5 đã nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam lên “tích cực” từ “ổn định” trước đó.
Thành phố Hà Nội nhìn từ trên cao - Ảnh: Michael Waibel.
Báo cáo của Fitch cũng cho biết định hạng tín nhiệm của Việt Nam được tổ chức này giữ nguyên ở mức BB-. Định hạng tín nhiệm đối với trái phiếu bằng nội tệ và ngoại tệ không được bảo lãnh của Việt Nam cũng duy trì ở mức BB-.
Fitch nói rằng điểm tín nhiệm hiện tại của Việt Nam phản ánh sự tăng trưởng kinh tế diễn ra mạnh mẽ và tiềm năng tăng trưởng cao, thặng dư tài khoản vãng lai bền vững, chi phí vay nợ có thể kiểm soát được, và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chảy vào đều đặn.
Bên cạnh đó, mức điểm tín nhiệm này cũng phản ánh tỷ lệ nợ công cao, đệm dự trữ ngoại hối còn thấp, những rủi ro về vĩ mô và trong hệ thống ngân hàng, một vài chỉ số cấu trúc còn yếu hơn so với các quốc gia ngang tầm - bao gồm thu nhập bình quân đầu người và tiêu chuẩn phát triển con người.
Báo cáo của Fitch cũng nói rằng việc nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam lên “tích cực” xuất phát từ việc Việt Nam đang xây dựng chính sách tập trung vào ổn định kinh tế vĩ mô. Chủ trương này - bao gồm tỷ giá hối đoái linh hoạt hơn, tăng cường tập trung vào ổn định lạm phát - đã góp phần giúp Việt Nam thu hút dòng vốn FDI mạnh và giữ tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức cao, theo Fitch.
GDP thực tế của Việt Nam tăng 6,2% trong năm 2016, đưa mức tăng trưởng GDP trung bình 5 năm lên 5,9% , so với mức trung bình 3,4% của các nước trong nhóm có định hạng tín nhiệm BB. Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam vẫn được hỗ trợ bởi ngành sản xuất hướng ra xuất khẩu và sự tăng trưởng đều đặn của lĩnh vực dịch vụ, bất chấp những khó khăn mà ngành khai mỏ và dầu khí đang gặp phải, Fitch nhận định.
Tổ chức này dự báo tốc độ tăng trưởng GDP thực thế của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng lên mức 6,3% trong năm nay và 6,4% trong năm 2018, nhờ dòng vốn FDI vào khu vực sản xuất và tiêu dùng tư nhân mạnh.
Báo cáo của Fitch cũng nhấn mạnh việc dự trữ ngoại hối của Việt Nam tiếp tục tăng, đạt mức 37 tỷ USD vào cuối năm ngoái, từ mức 28,6 tỷ USD vào cuối năm 2015. Sự cải thiện này có được một phần nhờ cơ chế tỷ giá mới áp dụng từ đầu năm 2016 nhằm tăng cường tính linh hoạt của tỷ giá, cùng thặng dư tài khoản vãng lai ở mức cao, và dòng vốn FDI.
Bên cạnh những mặt tích cực, Fitch cũng cảnh báo mức nợ công gia tăng của Việt Nam, từ mức 50,1% GDP vào cuối năm 2015 lên mức 53,4% GDP vào cuối năm 2016. Nếu tính cả những khoản nợ được Chính phủ bảo lãnh, thì mức nợ công đã lên tới 63,7% vào cuối năm ngoái, đã rất sát trần 65%.
Tuy nhiên, Fitch nhấn mạnh rằng Chính phủ Việt Nam đã tái khẳng định cam kết giữ nợ công dưới trần thông qua các biện pháp tài khóa và hạn chế cấp bảo lãnh nợ. Fitch dự kiến Chính phủ Việt Nam sẽ tránh được việc phá trần nợ bằng cách thực thi các biện pháp này.
Ngoài ra, Fitch nói rằng số tiền thu về từ chương trình cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước từ 2016-2020 có thể sẽ giúp trả bớt nợ công. Fitch ước tính thâm hụt tài khóa của Việt Nam đã giảm xuống mức 5,7% GDP vào cuối năm ngoái, từ mức 6,2% vào cuối năm 2015, đồng thời dự báo mức thâm hụt giữ ở ngưỡng khoảng 5,7% GDP trong năm 2017-2018 nếu không có sự thay đổi lớn về thu ngân sách.
Fitch cho rằng triển vọng ngành ngân hàng của Việt Nam là ổn định, nhưng ngành này vẫn đối mặt một số thách thức. Theo Fitch, do những trở ngại pháp lý, khối nợ xấu lớn trong ngành ngân hàng Việt Nam có thể đòi hỏi nhiều thời gian để giải quyết. Báo cáo nói tỷ lệ nợ xấu 2,5% vào thời điểm cuối năm 2016 như số liệu chính thức không phản ánh đúng chất lượng tài sản trong các ngân hàng Việt Nam.
Fitch cho biết với triển vọng “tích cực”, tổ chức này có thể nâng điểm tín nhiệm cho Việt Nam nếu Chính phủ tiếp tục duy trì được ổn định kinh tế vĩ mô, giữ lạm phát ở mức thấp và ổn định, tăng dự trữ ngoại hối, giảm thâm hụt tài khóa và nợ công, có giải pháp bền vững cho những yếu kém mang tính cơ cấu của hệ thống ngân hàng.
Ngược lại, điểm tín nhiệm của Việt nam có thể bị hạ nếu có sự thay đổi chính sách dẫn tới mất ổn định kinh tế vĩ mô, lạm phát tăng hoặc mất cân đối cán cân vãng lai; dự trữ ngoại hối giảm đến mức gây bất ổn cho nền kinh tế hoặc khiến đầu tư nước ngoài giảm sút; gánh nặng nợ công gia tăng.
Fitch là tổ chức đánh giá tín nhiệm hàng đầu thế giới thứ hai nâng triển vọng tín nhiệm cho Việt Nam trong thời gian gần đây. Cuối tháng trước, Moody’s Investors Service cũng nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam từ “ổn định” lên “tích cực”.
