Chiều 5/10, Viện Hàn lâm khoa học hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2022 thuộc về 3 nhà khoa học Carolyn R. Bertozzi (Mỹ), Morten Meldal (Đan Mạch) và K. Barry Sharpless (Mỹ) với nghiên cứu phản ứng hóa học click và phản ứng hóa học sinh trực giao, được sử dụng trong phát triển dược phẩm và lập bản đồ ADN.
Hai nhà khoa học Barry Sharpless và Morten Meldal đã đặt nền tảng cho phản ứng hóa học click - thuật ngữ đề cập đến việc sử dụng các phân tử dễ dàng liên kết với nhau, trong khi bà Carolyn Bertozzi đưa phản ứng này tới một tầm cao mới và bắt đầu sử dụng trong tổ chức sống.
Chủ tịch Hội đồng Nobel Hóa học Johan Åqvist cho biết giải Nobel Hóa học năm nay tập trung vào phương pháp giúp vấn đề trở nên đơn giản và dễ dàng hơn. Những phân tử hữu dụng có thể được xây dựng theo cách thức trực tiếp hơn.
Trong lĩnh vực hóa học, phản ứng click có tính ứng dụng rất cao trong nhiều lĩnh vực như vật liệu polymer (tổng hợp các dendrimer - loại polymer giống như nhánh cây), trong sinh học (tổng hợp ghép các mạch polymer lên các đại phân tử như enzyme hay protein tạo thành các loại vật liệu lai có tính ứng dụng mạnh), hay trong y học (tổng hợp các polymer chức năng thay đổi hình dạng theo điều kiện môi trường như pH hay nhiệt độ...).
Trong số 3 nhà khoa học được giải lần này, ông Barry Sharpless là nhà khoa học lần thứ 2 đoạt giải Nobel Hóa học và là người tiên phong phát triển phương pháp. Năm 2000, ông giới thiệu khái niệm phản ứng hóa học click, trong đó các phản ứng diễn ra nhanh chóng và tránh được phụ phẩm không mong muốn.
Hai nhà khoa học Morten Meldal và Barry Sharpless sau đó đã độc lập công bố nghiên cứu về thành phần mấu chốt của hóa học click là phản ứng cộng đóng vòng azide-alkyne xúc tác bằng đồng. Đây là phản ứng hiệu quả được sử dụng rộng rãi trong phát triển dược phẩm, lập bản đồ ADN, tạo vật liệu phù hợp với mục đích cùng nhiều ứng dụng khác.
Bà Carolyn Bertozzi đã tiến xa hơn trong phát triển phản ứng hóa học click. Để lập bản đồ những phân tử sinh học quan trọng nhưng khó tìm trên bề mặt tế bào, gọi là glycan, bà phát triển phản ứng click, hoạt động bên trong tổ chức sống. Phản ứng sinh trực giao đã diễn ra mà không làm gián đoạn quá trình sinh hóa của tế bào.
Từ năm 1901 đến năm 2021, Viện Hàn lâm khoa học hoàng gia Thụy Điển đã trao 113 giải Nobel Hóa học, trong đó có 7 phụ nữ. Năm 2021, giải Nobel Hóa học thuộc về 2 nhà khoa học Benjamin List (Đức) và David MacMillan (Mỹ) với công trình nghiên cứu và phát triển hình thức xúc tác hữu cơ không đối xứng trong quá trình hình thành phân tử. Nghiên cứu này có thể ứng dụng vào nghiên cứu dược phẩm đồng thời giúp hóa học trở nên thân thiện hơn với môi trường.
Dự kiến, Giải Nobel Văn học và Nobel Hòa bình 2022 sẽ lần lượt được công bố vào ngày 6/10 và 7/10.
Bên cạnh sứ mệnh đưa con người trở lại quỹ đạo Mặt trăng, vụ phóng Artemis II còn là bài sát hạch khắc nghiệt quyết định liệu nhân loại có thể đặt chân lên sao Hỏa hay không.
Thay vì màu trắng thường thấy, các phi hành gia Artemis II mặc bộ đồ màu cam nhằm tăng tính nhận diện khi đáp xuống Trái Đất, thuận lợi cho việc cứu hộ.
Theo thống kê, toàn tỉnh Hà Tĩnh hiện có gần 3.370 đối tượng sở hữu công nghiệp được bảo hộ, trong đó nhiều sản phẩm chủ lực đã khẳng định vị thế nhờ gắn với quyền sở hữu trí tuệ.
Hội nghị tập huấn đã cập nhật những quy định mới, đồng thời nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trên địa bàn Hà Tĩnh về lĩnh vực an toàn bức xạ và hạt nhân.
NASA có kế hoạch tạm ngừng dự án Gateway vốn nhằm tạo ra một trạm vũ trụ trên quỹ đạo quay quanh Mặt Trăng và thay vào đó sẽ tập trung xây dựng “căn cứ” trên bề mặt Mặt Trăng.
Việc cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu chứng nhận “Dê Hương Sơn - Hà Tĩnh” khẳng định chất lượng sản phẩm và tạo nền tảng mở rộng thị trường, phát triển bền vững.
Nhờ tốc độ siêu cao và độ trễ gần như bằng 0, 6G hứa hẹn đưa hình ảnh 3D sống động vào phòng họp, tạo cảm giác gặp gỡ như ngoài đời. Cuộc gọi video có thể biến mất.
Việc Mỹ dùng AI Claude trong các chiến dịch tại Venezuela và Iran, sau đó chuyển sang OpenAI vì bất đồng chính sách an toàn, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.
Trung tâm Khoa học công nghệ (KHCN) và Chuyển đổi số (Sở KH&CN Hà Tĩnh) đã sẵn sàng vận hành ứng dụng Công dân số i-HaTinh tích hợp nền tảng phản ánh hiện trường.
Phụ nữ làm lãnh đạo trong khoa học không nên được nhìn nhận như một “ngoại lệ”, càng không phải là điều gây ngạc nhiên. Theo TS. Jayshree Seth, Nhà khoa học Doanh nghiệp tại Tập đoàn 3M (Mỹ) và thành viên Hội đồng Sơ khảo Giải thưởng VinFuture, điều đó đơn giản là trạng thái tự nhiên của thời đại.
Việc VinEnergo (thành viên Tập đoàn Vingroup) bất ngờ công bố hợp tác với loạt đối tác quốc tế uy tín tại Bắc Âu và Philippines đang gây nhiều chú ý. CEO VinEnergo Nguyễn Anh Khoa tiết lộ về chiến lược “đi hai chân” trong nước - quốc tế…
Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Vườn Quốc gia Vũ Quang không chỉ nhằm mục đích quản lý tốt hơn 57 nghìn ha rừng mà còn là bước chuẩn bị quan trọng cho những mục tiêu xa hơn.
Khám phá Nhà máy Điện rác Phú Sơn (thành phố Huế), nhiều người dân Hà Tĩnh kỳ vọng sớm có công nghệ tương tự trong xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh để vừa đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng, an ninh năng lượng.
Trái Đất đang “cất giấu” khoảng 1,6 triệu tỷ tấn vàng, đủ để phủ kín bề mặt hành tinh bằng một lớp kim loại quý dày 50 cm nhưng kho báu này lại nằm ngoài tầm với của con người.
Dự án tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Bánh đa nem Hà Tĩnh” nhằm bảo hộ, quản lý và phát huy giá trị sản phẩm truyền thống gắn với đời sống văn hóa – ẩm thực của người dân địa phương.
Theo SCMP, các nhà khoa học Trung Quốc vừa tạo ra một bước đột phá trong công nghệ điện tử khi tích hợp thành công các mạch điện tử phức tạp vào những sợi dây dẻo, co giãn và mỏng như sợi tóc con người.
Năm 2026, Liên hiệp các Hội KH&KT Hà Tĩnh tiếp tục triển khai hiệu quả các hoạt động, trọng tâm là tăng cường nghiên cứu khoa học, phản biện các chương trình, đề án của tỉnh.
Ít ai nghĩ rằng, một tài xế đường dài ở xã Kỳ Hoa, tỉnh Hà Tĩnh lại có thể biến những khối sắt vô tri thành cỗ máy bóc vỏ keo tràm giúp nâng cao hiệu quả làm việc lên gấp 5 lần.
Dự án Trợ lý ảo AI đa lĩnh vực đã giành giải Nhất Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Hà Tĩnh năm 2025, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Sản phẩm bánh đa nem Hà Tĩnh được Cục SHTT cấp Giấy chứng nhận đăng ký Nhãn hiệu chứng nhận, qua đó khẳng định chất lượng và tạo nền tảng mở rộng thị trường, phát triển bền vững.
