>> Những nẻo đường tuần tra (Kỳ 5): Giữ cho rừng mãi xanh
Để mắt thấy, tai nghe về những tình cảm chân thành này, chúng tôi đã có cuộc hành trình đến với một số cụm bản bên kia biên giới. Thật may mắn vì người cùng đi với chúng tôi không ai khác, đó là Đại tá, Chủ nhiệm Chính trị BĐBP Hà Tĩnh Trần Nam Chinh – người có tuổi đời và tuổi quân nhiều nhất lực lượng.
 |
| Bộ đội biên phòng 2 tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An và các tỉnh biên giới nước bạn Lào tổ chức tọa đàm, ký biên bản phối hợp bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới. |
Xe rời TP Hà Tĩnh khi trời chưa sáng, bởi, theo đồng chí Chủ nhiệm, mùa này phải đi sớm, thu xếp nhanh, trở về đồng bằng khi trời chưa tối nếu không muốn nằm lại trên đỉnh Trường Sơn vì sương mù. Quả đúng vậy! 8h sáng, Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo vẫn giăng đầy màn sương lạnh. Nghe đâu từ chập tối đến gần sáng là thời điểm sương mù dày đặc nhất. Cái rét đại hàn, kết hợp bụi mù của sương sớm len lỏi vào tận từng chân tơ kẽ tóc càng thêm buốt giá.
Nhưng cái rét hầu như không ảnh hưởng đến mọi hoạt động nơi đây. Bóng dáng CBCS biên phòng và cả các cơ quan chức năng khác thoắt ẩn, thoắt hiện trong màn sương đặc quánh. Từng tốp người, xe cộ vẫn hối hả tỏa về 2 hướng sau khi làm xong thủ tục. Dừng lại chờ làm thủ tục qua bên kia biên giới, Trạm trưởng Biên phòng cửa khẩu - Thiếu tá Trần Đức Hà nói với chúng tôi: “Thời điểm cuối năm, lượng phương tiện và người qua lại biên giới đông hơn thường lệ. Để bảo đảm thông thoáng nhưng không được sơ suất, đơn vị tăng cường thêm lực lượng, tổ chức làm thủ tục xuất nhập cảnh một cách kịp thời, chính xác”.
Nói thì chỉ gỏn gọn thế thôi, nhưng chúng tôi hiểu rằng, họ đã phải dốc toàn tâm, toàn lực mới có thể hoàn thành nhiệm vụ nơi “cửa ngõ” quan trọng này.
Qua biên giới, đi vào đất Lào chỉ dăm km, trời bừng sáng. Những tia nắng cuối mùa khô ở đây ấm áp đến lạ thường. Không hiểu cảm giác này do hiện tượng chuyển đổi khí hậu đột ngột, hay do tâm trạng con người đang háo hức trước một miền đất lạ. Có lẽ cả hai! Cậu lái xe BĐBP từ sáng đến giờ chẳng nói câu nào, giờ mới thốt lên: “Bọn em sang đây nhiều, nhưng có lẽ với đất Lào, mùa này dễ chịu nhất”.
Tôi đang mải miết ngắm cảnh trùng điệp một màu xanh của rừng dọc dòng suối Nậm Thơn nơi xứ sở Chăm Pa, hồi tưởng qua sách vở về những chiến công và cả sự hy sinh cao cả của bộ đội Việt Nam trên đất bạn năm xưa, bỗng trong xe mọi người ồ lên: đẹp quá, lộng lẫy quá! Cắt đứt dòng suy nghĩ, tôi nhìn về phía trước, từng tốp em gái Lào trong trang phục người Mông, váy xòe, đai, mũ chỉnh tề, quanh người dát đầy những đồng bạc trắng, trông thật lộng lẫy. Người Lào lùm trong trang phục của mình không kém phần khoe sắc… Họ như muốn phô trương với đất trời, với núi rừng, với cả du khách về bản sắc và tất cả những vẻ đẹp thuần khiết nhất, lung linh nhất của người dân các bộ tộc Lào.
Như để giải thích, Chủ nhiệm Chính trị Chinh nói: “Dịp này, người Lào đang ăn tết Hắt Nạm (Tết té nước - PV), chắc chúng ta sẽ được hưởng những bát rượu nghĩa tình”. Cánh phóng viên chúng tôi đồng thanh à lên như để giải tỏa sự ngạc nhiên, cũng là ghi nhận thêm một sự kiện may mắn. Rồi Chủ nhiệm Chính trị cùng vài CBCS biên phòng kể cho chúng tôi nghe về nguồn gốc những phong tục, tập quán của người Lào. Nào là, phong tục buộc chỉ cổ tay cầu phúc, cầu sự may mắn; phong tục té nước vào ngày tết; các điệu hát, điệu nhảy… cùng nhiều tập quán khác mang bản sắc văn hóa riêng của người Lào. Thì ra, cánh biên phòng biết nhiều hơn chúng tôi tưởng!
Xe dừng lại tại trung tâm cụm bản Thoọng Pẹ (huyện Căm Cợt), chúng tôi ghé thăm nhà ông Vừ Xồng Dở, nguyên là Trưởng bản, nay là Chủ tịch Mặt trận bản Thoọng Pẹ. Đột ngột trước sự xuất hiện của chúng tôi, ông Vừ Xồng Dở ồ lên: Bộ đội biên phòng Việt Nam. Các mế, các noọng đứng lên từ bếp lửa bập bùng chắp tay, cúi đầu chào kính trọng. Niềm vui khách quý đến nhà như vỡ òa.
Qua chuyện trò, chúng tôi mới biết ông nói tiếng Việt rất sõi. Mặc dù chỉ mới hỏi về cuộc sống dân sinh của bà con nhưng ông Vừ Xồng Dở liên tục nhắc đến tình cảm, vai trò của BĐBP Việt Nam đối với dân bản trong suốt nhiều năm qua. Theo ông, chính BĐBP đã bày đường, chỉ lối để bà con các bộ tộc Lào ở đây biết cách làm ăn, tiếp cận KHKT tiên tiến; xây dựng trạm xá chữa bệnh.
 |
| Thầy thuốc - Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh khám, cấp thuốc cho người dân bản Thoọng Pẹ. |
“Ngày trước, ốm đau chỉ biết nhờ thầy mo cúng bái, rốt cục chết nhiều hơn sống. Nay nhờ BĐBP lập trạm xá, cấp thuốc, chữa bệnh cho rất nhiều người, bà con tin lắm. Bỏ thầy mo rồi. Đó, đứa con gái thứ 3 của tui vừa mới được BĐBP khám phát hiện đưa sang Bệnh viện Việt Nam mổ lấy cục u trong bụng nặng hàng cân, nay đã khỏe mạnh, đi học rồi. Nói thật, ở đây ai cũng mang ơn BĐBP Việt Nam” – ông Vừ Xồng Dở nói như để tri ân.
Chỉ tay về phía cánh đồng rộng mênh mông giữa thung lũng, phải đến hàng trăm ha đang chuẩn bị làm đất chờ ngày gieo hạt, ông nói trong xúc động và cảm kích: “Cánh đồng bạt ngàn kia, mấy năm qua mùa nào thức nấy, đủ nuôi sống bà con, công đầu thuộc về các anh BĐBP Hà Tĩnh. Họ thực sự là những người thầy, người anh em của bà con các bộ tộc Lào”. Ngừng một lát, như để nén bớt sự xúc động, ông nói tiếp: “Nhiều năm qua, bà con thường xuyên nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của các đồng chí chỉ huy BĐBP Hà Tĩnh. Ví như bộ đội Hải (Thượng tá Võ Trọng Hải - PV), ngày trước, ở đồn không nói làm gì, từ ngày lên tỉnh vẫn thường xuyên qua lại thăm hỏi, động viên, hỗ trợ cả tinh thần và vật chất cho bà con. Thật đáng quý”!
Tin BĐBP Việt Nam đến chơi lan nhanh trong dân bản. Chỉ sau vài chục phút, căn nhà ông Vừ Xồng Dở chật ních người. Họ đùa vui với những người lính BĐBP như người thân. Điều làm chúng tôi vui nhất đó là các noọng rất thích chụp hình chung với BĐBP Việt Nam. Hết chụp hình tập thể, đến từng người một. Trên gương mặt họ, từ người già đến trẻ nhỏ đều rạng ngời một niềm tin của sự bình yên.
Khi được hỏi những hiểu biết của người dân về đường biên mốc giới, một noọng còn rất trẻ nói (sau khi được phiên dịch): “Bà con dân bản chỉ tin vào BĐBP Việt Nam thôi. Bộ đội nói phải bảo vệ đường biên mốc giới để giữ vững hòa bình, mang lại ấm no thì bà con làm theo. Không ai lay chuyển được bà con đâu”.
Như để giải thích thêm, Chủ nhiệm Chính trị Chinh nói: “Người Lào rất chân thành, thật thà và trọng chữ tín. Với quan điểm chung và sự chỉ đạo của BCH BĐBP tỉnh, thời gian qua, các đồn, trạm trên cả dải biên cương tiếp giáp với bạn Lào, mỗi đơn vị đều có cách làm hay, hiệu quả, giúp bà con các bộ tộc Lào ổn định cuộc sống. Chính vì vậy, hình ảnh BĐBP đã thực sự để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bà con các bộ tộc Lào”.
Chia tay trong lưu luyến với bà con các bộ tộc Lào nơi đây, trên đường trở về, chúng tôi ghé thăm Trạm xá Quân dân y kết hợp đứng chân trên địa bàn bản Thoọng Pẹ. Chờ một lát mới có điều kiện hỏi chuyện vì các đồng chí quân y ở đây đang khám và hướng dẫn sử dụng thuốc cho 3 bệnh nhân. Họ trao đổi với nhau bằng tiếng Lào, chúng tôi không hiểu được. Chỉ biết rằng, trên gương mặt người cán bộ y tế BĐBP Hà Tĩnh luôn hiện hữu sự gần gũi, ân cần trước niềm tin và cả sự gửi gắm, lòng biết ơn của người bệnh. Họ, gồm 2 mẹ con bà Nàng Xá (51 tuổi) cùng con gái 17 tuổi và Xì Kẹo (19 tuổi) ở tận Lạc Xao, cách đây chừng vài chục km.
Nghỉ tay lúc vắng bệnh nhân, Đại úy, Trạm trưởng quân y Nguyễn Văn Đức cho biết: Trạm có 10 giường bệnh, bình quân mỗi ngày, khám chữa bệnh cho 20-30 lượt bệnh nhân. Những lúc cao điểm, xuất hiện dịch sốt xuất huyết như đợt tháng 4/2013, mỗi ngày, chúng tôi phải điều trị hàng trăm bệnh nhân. Nhiều hôm, bệnh nhân nằm cả ngoài sân, trên xe ô tô chờ được thăm khám. Được cái, người dân ở đây chân chất lắm, tin tưởng, nghe theo sự sắp đặt của thầy thuốc, không gây náo nhiệt, lộn xộn. Ngoài việc chữa bệnh tại trạm, những lúc có điều kiện, anh em còn tổ chức đến tận nhà thăm khám cho những người già cả neo đơn, không có điều kiện đi lại…
Xe qua cửa khẩu, để lại đằng sau những tấm lòng chân chất, thủy chung của người dân các bộ tộc Lào, chúng tôi thầm cảm ơn sự dày công vun đắp tình hữu nghị Việt – Lào của cấp ủy, chính quyền các cấp, trong đó, người lính mang quân hàm xanh là nòng cốt.
(Còn nữa...)
