Cận Tết và trong những ngày đầu xuân, khi lưu lượng phương tiện tăng cao và ai cũng vội vã, chỉ một hành vi đỗ xe thiếu ý thức cũng có thể đẩy mâu thuẫn lên đỉnh điểm. Không chỉ là câu chuyện đúng – sai theo luật, đó còn là phép thử về văn hóa ứng xử nơi không gian chung, khi sự nhường nhịn đôi khi quyết định việc con đường được khai thông hay tiếp tục tắc nghẽn.
Sáng 18/2 (mùng 2 Tết), tại ngõ 71 đường Quang Lĩnh (phường Trần Phú, Hà Tĩnh), anh P.A.T đi chúc Tết thì gặp một ô tô màu trắng BKS 38A-612.xx đỗ chiếm gần hết lối đi. Theo phản ánh, xe không để lại số điện thoại liên hệ. Khi tìm được chủ xe để đề nghị di chuyển, hai bên xảy ra tranh cãi; chủ xe ô tô màu trắng bị cho là không những không hợp tác mà còn điều thêm một phương tiện khác chặn phía sau, khiến xe anh P.A.T rơi vào tình trạng “tiến thoái lưỡng nan”. Sự việc kéo dài nhiều giờ, đến khoảng 14h cùng ngày, khi công an phường vào cuộc, chiếc xe chắn đường mới được di dời.
“Sáng hôm đó tôi chở bố mẹ đi chúc Tết, không nghĩ lại gặp tình huống như vậy. Đường ngõ nhỏ, xe đỗ chắn gần hết lối đi nên tôi mới tìm cách liên hệ để họ di chuyển giúp. Tết nhất ai cũng có việc, tôi chỉ mong mọi chuyện được giải quyết trong hòa khí, không căng thẳng như thế”, anh T. cho biết.
Trước đó, tại đường Phan Chu Trinh (phường Thành Vinh, Nghệ An), một xe tải đỗ trước cửa hàng kinh doanh trong thời điểm cận Tết. Chủ cửa hàng là anh Trần Mạnh Hùng cho rằng việc đỗ xe ảnh hưởng trực tiếp đến buôn bán, đã liên hệ yêu cầu di chuyển nhưng không đạt được sự hợp tác như mong muốn. Bức xúc, anh Hùng dùng xe chặn đầu, khóa đuôi xe tải. Vụ việc sau đó được lực lượng chức năng hòa giải, song đã tạo ra nhiều tranh luận trái chiều.
Sau khi các sự việc được đăng tải lên mạng xã hội, nhiều ý kiến đã bày tỏ quan điểm. Phần lớn cho rằng dù đúng – sai thế nào thì dịp Tết vẫn nên đặt sự hòa nhã, nhường nhịn lên trên hết. Không ít bình luận cho rằng chỉ cần mỗi người bớt một chút nóng nảy, bớt một chút hơn thua thì những tình huống như vậy đã không bị đẩy đi xa, vừa giữ được không khí vui xuân, vừa tránh những căng thẳng không đáng có.
Xét về pháp lý, nếu tuyến đường không có biển cấm dừng, đỗ thì người dân có quyền đỗ xe. Tuy nhiên, pháp luật đồng thời đặt ra nghĩa vụ không được gây cản trở giao thông. Khi một chiếc xe chiếm phần lớn mặt đường, khiến phương tiện khác không thể lưu thông, thì dù không có biển cấm, hành vi đó vẫn có thể bị xem xét xử lý. Việc dùng phương tiện khác để chặn đầu, khóa đuôi cũng là hành vi tiềm ẩn rủi ro pháp lý nếu gây ách tắc kéo dài hoặc làm mất trật tự công cộng.
“Đường trong ngõ vốn đã hẹp thì càng phải ý thức tìm chỗ đỗ phù hợp. Có thể đi xa thêm vài chục mét gửi xe hoặc chọn vị trí rộng rãi hơn, chứ đỗ chắn giữa lối đi thì rất dễ gây bức xúc. Ngày Tết ai cũng có việc, chỉ cần nghĩ cho người khác một chút là mọi chuyện sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều”, chị Nguyễn Thị Vinh (xã Thạch Hà) cho biết.
Ở góc độ hạ tầng, mâu thuẫn là hệ quả tất yếu khi số lượng ô tô cá nhân tăng nhanh trong khi nhiều tuyến ngõ xóm vẫn giữ nguyên thiết kế cũ. Lòng đường vốn nhỏ hẹp, trong khi bãi đỗ tập trung gần như vắng bóng. Khi không gian công cộng trở nên khan hiếm, mỗi quyết định đỗ xe đều tác động trực tiếp đến người khác.
Tuy nhiên, điều khiến dư luận quan tâm nhất lại nằm ở văn hóa ứng xử. Dịp Tết, áp lực thời gian, lịch trình dày đặc và tâm lý muốn mọi việc suôn sẻ khiến con người dễ phản ứng mạnh hơn bình thường. Với người bị chặn đường, đó không chỉ là sự bất tiện mà còn là cảm giác bị coi thường. Với người đỗ xe, có thể là tâm lý tự ái, hoặc quan niệm rằng “đường chung thì ai cũng có quyền”. Khi lời nói thiếu kiềm chế xuất hiện, câu chuyện giao thông lập tức chuyển thành cuộc đối đầu cá nhân. Hành vi “thi gan”, khóa đầu – khóa đuôi thực chất không còn nhằm giải quyết vấn đề, mà nhằm khẳng định cái tôi.
“Văn hóa giao thông đâu chỉ là chuyện có vi phạm hay không. Đỗ xe thì nên để lại số điện thoại, lỡ có chắn lối ai thì sẵn sàng ra di chuyển. Ngược lại, nếu mình bị ảnh hưởng thì cũng nên giữ bình tĩnh. Nhiều khi chỉ cần một lời xin lỗi hay nhường nhau một chút là xong trong vài phút. Còn nếu nói lời thách thức, hơn thua thì căng thẳng có khi kéo dài hàng giờ, rồi lại bị đưa lên mạng xã hội, rất phiền phức”, anh Nguyễn Hoàng Lâm (phường Thành Sen) nhận xét.
Những vụ việc cho thấy, vấn đề không nằm ở con đường rộng hay hẹp, mà ở cách mỗi người lựa chọn ứng xử khi quyền lợi của mình va chạm với người khác. Tết là dịp sum họp, ai cũng mong mọi việc thuận lợi, nhưng chính trong những tình huống nhỏ như chuyện đỗ xe, bản lĩnh và sự văn minh lại được thể hiện rõ nhất.
Khi cái tôi được đặt cao hơn sự tôn trọng lẫn nhau, mâu thuẫn rất dễ bùng lên. Ngược lại, chỉ cần một chút thiện chí, một lời nói mềm lại, một bước nhường nhau, thì không khí ngày xuân sẽ được giữ trọn vẹn, thay vì gặp những căng thẳng không đáng có.
