Dự án Hệ thống cấp nước sinh hoạt Ngàn Trươi, huyện Vũ Quang (cũ) giai đoạn 1 do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình NN&PTNT Hà Tĩnh làm chủ đầu tư, có tổng mức đầu tư hơn 60 tỷ đồng, được khởi công từ cuối năm 2025. Dự án được quy hoạch trên diện tích hơn 13.500m² tại xã Vũ Quang; phía Bắc, Đông và Tây giáp đất rừng sản xuất; phía Tây Nam giáp đường ĐT.552.
Dự án nhằm đầu tư xây dựng công trình thu, trạm bơm nước thô và tuyến ống nước thô với công suất thiết kế 8.500 m³/ngày đêm, trong đó, giai đoạn 1 lắp đặt máy bơm đạt công suất 6.000 m³/ngày đêm để cấp nước thô cho Nhà máy Nước Ngàn Trươi (4.000 m³/ngày đêm) và dự phòng đấu nối thay thế nguồn nước thô cho Nhà máy nước thị trấn Vũ Quang - nay là xã Vũ Quang (công suất 2.000 m³/ngày đêm). Đồng thời, dự án đầu tư xây dựng nhà máy xử lý nước tại thị trấn Vũ Quang (nay là xã Vũ Quang) với công suất 6.500 m³/ngày đêm, giai đoạn 1 là 4.000 m³/ngày đêm, phục vụ cấp nước sinh hoạt cho các xã Đức Bồng, Đức Hương, Đức Lĩnh (huyện Vũ Quang cũ) và xã Đức Đồng cùng vùng phụ cận huyện Đức Thọ cũ...
Hiện nay, công trình Nhà máy Nước Ngàn Trươi đang trong giai đoạn thi công nền, bóc đất phong hoá. Theo phương án thi công, toàn bộ khối lượng đất này phải được vận chuyển về bãi thải đã được bố trí tại tổ dân phố 6 (xã Vũ Quang) nhằm đảm bảo quản lý tài nguyên, tránh việc lợi dụng đất đào đắp để trục lợi. Thế nhưng, những gì đang diễn ra tại công trường lại hoàn toàn trái ngược.
Chiều 12/1/2026, ghi nhận tại khu vực thi công cho thấy, hàng loạt xe tải cỡ lớn, loại 7 – 10 tấn, cùng máy múc hoạt động liên tục. Đáng nói, sau khi múc đất, các xe không hề di chuyển về các bãi thải theo quy định mà nối đuôi nhau rời công trường theo nhiều hướng khác nhau như: Vũ Quang – Mai Hoa, Vũ Quang – Thượng Đức, Vũ Quang – Đức Đồng để đổ đất tại các công trình dân sinh.
Chỉ trong khoảng một giờ đồng hồ, nhiều xe mang biển kiểm soát 38C-024.1X, 38C-219.8X, 38C-173.9X… ra vào công trường liên tục, vận chuyển đất phong hoá đi tiêu thụ như một hoạt động “kinh doanh” công khai.
Một lái xe tự xưng là Tuấn, điều khiển xe tải biển kiểm soát 38C-173.9X, sau khi bị ghi hình đã chủ động “kết nối” với phóng viên và xác nhận việc chở đất phong hoá từ công trình Nhà máy Nước Ngàn Trươi đưa đi san lấp cho nhà dân.
Theo người này, tại công trường thường xuyên có từ 5 – 6 xe tải hoạt động, toàn bộ đất được chở đi đều không có hoá đơn, chứng từ hay giấy tờ hợp pháp. Lý do được đưa ra hết sức thẳng thắn, là “kiếm thêm” trong quá trình phục vụ công trình.
Đáng chú ý hơn, lái xe này còn cho biết, việc chở đất phong hoá đi bán lẻ cho người dân từng bị lực lượng chức năng xử phạt do vận chuyển đất sai mục đích. Thế nhưng, sau xử phạt, các xe vẫn tiếp tục ra vào công trường như chưa từng có chuyện gì xảy ra.
Theo tìm hiểu của phóng viên, mỗi ngày, có hàng chục lượt xe ra vào khu vực thi công, vận chuyển hàng trăm mét khối đất phong hoá đi phục vụ các công trình dân sinh với giá khoảng 65.000 đồng/m³, bao gồm cả chi phí san gạt. Với mức giá này, số tiền thu lợi từ việc “tuồn” đất dự án ra ngoài là không hề nhỏ.
Theo quy định, toàn bộ khối lượng đất phong hoá phát sinh trong quá trình thi công thuộc trách nhiệm quản lý của chủ đầu tư dự án. Đơn vị này có trách nhiệm tổ chức quản lý và phối hợp với địa phương nơi bố trí bãi thải tập kết để đảm bảo đất được đưa đúng địa điểm, đúng mục đích, không bị thất thoát ra ngoài.
Không chỉ gây thất thoát tài nguyên, hoạt động vận chuyển đất phong hoá từ công trường còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Trên tuyến đường ĐT.552 đi qua khu vực thi công, các xe tải chở đất cỡ lớn thường xuyên chạy với tốc độ cao, không che chắn kỹ khiến đất rơi vãi dọc mặt đường, đặc biệt tại các khúc cua và khu dân cư.
Nhiều người dân sống ven tuyến cho biết, luôn trong tình trạng nơm nớp lo sợ mỗi khi các đoàn xe đất nối đuôi nhau lưu thông, nhất là vào giờ cao điểm, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. Đáng nói, khu vực này hiện cũng có mỏ đất đang được khai thác khiến các xe chở đất từ công trình dễ dàng trà trộn vào dòng xe mỏ, gây khó khăn cho công tác kiểm soát, giám sát và “làm mờ” ranh giới giữa xe phục vụ dự án và xe khai thác đất thương mại.
Sau khi nắm được thông tin, bà Phan Hồng Yến - Chủ tịch UBND xã Vũ Quang cho biết, địa phương sẽ chỉ đạo lực lượng chức năng kiểm tra, xác minh và xử lý nghiêm nếu phát hiện sai phạm. Trước đó, chính quyền cũng đã có các biện pháp siết chặt quản lý như kiểm tra các biển số xe tải ra vào khu vực công trình cũng như khung giờ chở đất phong hoá đi tập kết tại bãi.