Thiêng liêng tiếng gọi cội nguồn

(Baohatinh.vn) - Từ chỗ là hoạt động tín ngưỡng của người dân địa phương, lễ giỗ Quốc Tổ Hùng Vương ở TX Hồng Lĩnh đã trở thành lễ hội được cấp ủy, chính quyền và Nhân dân Hà Tĩnh quan tâm, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Trong tiết Thanh minh ấm áp, đất trời cùng vạn vật hoan ca, muôn triệu người con đất Việt từ muôn phương lại hướng lòng mình về đất Tổ Phong Châu, Phú Thọ tưởng nhớ ngày giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10 tháng Ba âm lịch. Hàng triệu con tim cùng chung nhịp đập, cùng đồng thanh tiếng gọi cội nguồn thiêng liêng.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ảnh: Internet.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ảnh: Internet.

Câu ca dao không biết có từ bao giờ đã được truyền tụng qua bao lớp lớp thời gian, nhắc nhở, nhắn nhủ chúng ta “Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng Ba/ Dầu ai buôn bán gần xa/ Nhớ ngày giỗ Tổ tháng Ba mùng mười”. Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm trong bài thơ “Đất nước” (trích trường ca “Mặt đường khát vọng”) từng viết về nguồn cội Rồng Tiên, con Lạc cháu Hồng của những người con đất Việt và mỹ tục giỗ Tổ của người Việt Nam:

Đất là nơi Chim về

Nước là nơi Rồng ở

Lạc Long Quân và Âu Cơ

Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng

Những ai đã khuất, những ai bây giờ

Yêu nhau và sinh con đẻ cái

Gánh vác phần người đi trước để lại

Dặn dò con cháu chuyện mai sau

Hàng năm ăn đâu làm đâu

Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ.

Lần giở những trang sử đầu tiên của dân tộc buổi sơ khai càng thêm yêu mến và tự hào về nguồn gốc nòi giống Tiên Rồng. Câu chuyện truyền thuyết pha màu sắc huyền thoại kể chuyện Lạc Long Quân giống rồng, gặp Âu Cơ giống tiên, lấy nhau và nàng Âu Cơ sinh bọc trăm trứng, sau đó 50 người con theo cha xuống biển, 50 người con theo mẹ lên rừng. Âu Cơ đưa con về sống ở đất Phong Châu, những người con suy tôn anh cả làm vua, đặt tên là Hùng Vương. Vua Hùng dựng nước Văn Lang, từ ngọn núi Nghĩa Lĩnh, từ mảnh đất Phong Châu mà tạo nên cơ nghiệp cho muôn đời.

111d4114651t3742l3-53eda795bc050c5b5514.jpg
Tỉnh Phú Thọ thực hiện nghi thức tế lễ truyền thống tại lễ giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân (ngày 3/4/2025). Ảnh: Báo Phú Thọ.

Hai tiếng: “đồng bào” với tầng ý nghĩa là “cùng chung một bọc” đã gắn kết các thế hệ cư dân người Việt từ buổi hồng hoang của lịch sử cho đến hôm nay. Hai tiếng ấy thiêng liêng, cao quý vô cùng, trở thành nhân nghĩa, lẽ sống, đức hy sinh, tình yêu thương nòi giống, yêu quý cội nguồn không dễ gì phai nhạt. Đền Hùng trở thành địa chỉ linh thiêng bởi nơi đây phát tích ngọn nguồn Việt Nam, dòng giống Việt Nam.

Càng yêu thương giống nòi, càng trân quý nguồn cội, biết ơn tổ tiên bao nhiêu, các thế hệ cư dân người Việt càng đoàn kết bên nhau để chiến thắng thiên tai, giặc giã, lập nên làng xóm, đem sức lực, trí tuệ, máu xương để bảo vệ giang sơn gấm vóc, làm cho Tổ quốc vang xa ngoài bờ cõi. Tổ quốc, chiết tự từ tiếng Hán nghĩa là: đất nước của tổ tiên bao đời để lại. Mỗi con dân nước Việt, dù đang sống trên đất nước, quê hương hay xa Tổ quốc ngàn vạn dặm đều yêu mến, tự hào về đất nước Việt Nam các thế hệ tiền nhân đã đổ mồ hôi, sôi nước mắt tạo dựng nên và không tiếc tuổi xuân, xương máu để gìn giữ, bảo vệ cho đến ngày hôm nay. Đời nối đời, biết bao người con đất Việt đã “hóa thân cho dáng hình xứ sở, làm nên đất nước muôn đời” (Nguyễn Khoa Điềm).

nnnx-19-9-bac.jpg
Bác Hồ nói chuyện với các chiến sĩ Đại đoàn quân Tiên Phong tại đền Giếng, Đền Hùng, Phú Thọ, ngày 19-9-1954. Ảnh: Hochiminh.vn

Lời dặn dò của Chủ tịch Hồ Chí Minh với Đại đoàn quân Tiên Phong khi hành quân về Thủ đô, dừng chân ở đền Giếng, Đền Hùng vào ngày 19/9/1954: “Các vua Hùng đã có công dựng nước. Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước!” đã trở thành lời hiệu triệu thiêng liêng, trở thành mệnh lệnh của trái tim, thôi thúc các thế hệ người Việt Nam chiến đấu, hy sinh để bảo vệ từng tấc đất thân yêu mà tổ tiên bao đời đã trao lại. Như cách mà Tố Hữu từng nói: Ôi Tổ quốc ta, ta yêu như máu thịt/ Như mẹ cha ta, như vợ như chồng/ Ôi Tổ quốc, nếu cần, ta chết/ Cho mỗi ngôi nhà, ngọn núi, con sông…

Cây có gốc mới nảy cành xanh lá, nước có nguồn mới nên biển cả sông sâu. Chim có tổ, người có tông. Đối với người Việt Nam, Phú Thọ là đất Tổ, vua Hùng là Thủy tổ, Đền Hùng là nơi thờ Tổ thiêng liêng. Chính vì vậy, cứ vào dịp tháng Ba âm lịch, trong tiết trời Thanh minh ấm áp, hàng triệu người của 54 dân tộc anh em sinh sống trên mọi miền Tổ quốc lại hành hương về đất tổ Phong Châu để tri ân, tưởng nhớ cội nguồn tổ tiên của nòi giống Việt Nam.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là tín ngưỡng văn hóa độc đáo của dân tộc Việt Nam, biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết dân tộc và truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”. Để đáp ứng tâm nguyện của hàng chục triệu người dân và nhắc nhở thế hệ sau nhớ về ngày giỗ Tổ, Nhà nước đã quy định ngày giỗ Tổ Hùng Vương được nghỉ một ngày. Những người ở xa không về được thì đến các địa chỉ thờ cúng Hùng Vương tại địa phương để chiêm bái.

Tại Hà Tĩnh, phong tục giỗ Tổ Hùng Vương ở chùa Đại Hùng (TX Hồng Lĩnh) đã có từ lâu đời và ngày càng được tổ chức với quy mô lớn, vừa thành kính vừa vui tươi. Từ chỗ là hoạt động tín ngưỡng của người dân địa phương, lễ giỗ Quốc Tổ Hùng Vương ở TX Hồng Lĩnh đã trở thành lễ hội được cấp ủy, chính quyền và Nhân dân Hà Tĩnh quan tâm, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Các bậc cao niên rước kiệu linh vị Thủy Tổ và Quốc Tổ Hùng Vương tại Khu di tích lịch sử - văn hoá Đại Hùng (TX Hồng Lĩnh - năm 2025).
Các bậc cao niên rước kiệu linh vị Thủy Tổ và Quốc Tổ Hùng Vương tại Khu di tích lịch sử - văn hoá Đại Hùng (TX Hồng Lĩnh - năm 2025).

Hiếm có nơi nào như ở Việt Nam, tiếng gọi cội nguồn lại có sức mạnh to lớn khiến hàng triệu người con đất Việt từ khắp nơi trên thế giới và khắp cả nước gác lại mọi công việc, lo toan để về bái tổ. Dường như ai cũng cảm nhận được dòng máu Lạc Hồng đang chảy trong đường gân thớ thịt, hòa cùng nhịp đập con tim của muôn triệu người, thiêng liêng, cao cả mà gần gũi thân thương, yêu quý vô vàn.

Năm nay, cả dân tộc hướng về ngày giỗ Tổ cũng là dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025) và các sự kiện trọng đại của đất nước. Đặc biệt, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đang dồn sức lực, trí tuệ tạo ra những bước chuyển to lớn trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy đảm bảo hiệu lực, hiệu quả từ Trung ương đến địa phương đã tạo ra niềm tin, hy vọng trong Nhân dân về sự đổi mới, đi lên của đất nước, khẳng định năng lực cầm quyền của Đảng nhằm đưa đất nước ta đổi thay phù hợp xu thế tiên tiến của thế giới.

Một lần nữa, tinh thần yêu nước, lòng tự tôn dân tộc, ý thức trách nhiệm trước vận mệnh mới của Tổ quốc lại được khơi dậy trong mỗi cán bộ, đảng viên. Và chúng ta có quyền hy vọng về thế và lực mới của đất nước Việt Nam mà tổ tiên bao đời đã chiến đấu, hy sinh giành lại cho chúng ta. Chúng ta tự thấy trách nhiệm của mình khi phải tiếp tục đóng góp sức lực, trí tuệ làm cho Việt Nam “bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu” như sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng dặn dò, mong ước.

Chủ đề GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG

Đọc thêm

Lan tỏa văn hóa quê hương bằng văn học - nghệ thuật

Lan tỏa văn hóa quê hương bằng văn học - nghệ thuật

Từ câu chuyện sáng tạo của những văn nghệ sĩ tham gia Giải thưởng VHNT Nguyễn Du lần thứ VIII cho thấy, mỗi tác phẩm không chỉ kết tinh sáng tạo, tâm huyết mà còn chuyên chở tình yêu, trách nhiệm với quê hương. Qua đó, những giá trị văn hóa và vẻ đẹp con người Hà Tĩnh tiếp tục được gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa.
Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Cuộc đời đồng chí Dương Lung (quê xã Thạch Khê, Hà Tĩnh) là tấm gương cao đẹp của người cộng sản hết lòng vì dân, vì nước. Đồng chí đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Ở tuổi 80, bà Lê Thị Sinh (thôn Xuân Hoa, xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài nhào đất, nặn nồi, gìn giữ ký ức về một nghề truyền thống từng nổi tiếng khắp vùng.
Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Thông qua các hoạt động khảo sát, trải nghiệm và sáng tạo nội dung trên nền tảng số, các KOL, KOC đang góp phần đưa cảnh sắc, văn hóa, ẩm thực và con người Hà Tĩnh đến gần hơn với công chúng, mở thêm hướng quảng bá và kết nối du lịch địa phương.
Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Đợt kiểm kê được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh nhằm rà soát, đánh giá đầy đủ hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và hệ thống di tích. Qua đó, Hà Tĩnh có cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn mới.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (24/10/1926 – 24/10/2026), người thân, đồng nghiệp và thế hệ tiếp nối càng thêm trân trọng những công trình khảo cứu văn hóa giá trị của ông, kính trọng một trí tuệ uyên bác cùng tấm lòng nhân hậu, trọn nghĩa, trọn tình với quê hương Hà Tĩnh.
Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!