ĐBQH Hà Tĩnh: Quy hoạch phải có chính sách đột phá, tạo động lực phát triển giáo dục nghề nghiệp

Toàn cảnh kỳ họp bất thường lần thứ 2, Quốc hội khóa XV

Thảo luận tại hội trường, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Bùi Thị Quỳnh Thơ thống nhất với nội dung báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và đánh giá Báo cáo tổng hợp Quy hoạch tổng thể Quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được chuẩn bị công phu, khối lượng lớn, đầy đủ hồ sơ, kết cấu bám sát quy định, bao quát được hầu hết các không gian kinh tế, ngành nghề, lĩnh vực, vùng lãnh thổ. Tuy vậy, nhiều nội dung quy hoạch còn mang tính định hướng chung chung, thiếu cụ thể, sẽ khó trong quá trình triển khai.

Đối với quy hoạch lĩnh vực tài chính, ngân hàng, đại biểu cho rằng nên tập trung xây dựng và phát triển một số trung tâm tài chính mang tầm khu vực và quốc tế; cơ cấu lại thị trường tài chính với các mục tiêu cụ thể như thị trường trái phiếu, thị trường chứng khoán; cơ sở hạ tầng tài chính phải được đầu tư đồng bộ, hiện đại theo xu hướng của quốc tế về tài chính toàn diện, công nghệ tài chính...

Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Bùi Thị Quỳnh Thơ - đại biểu Quốc hội Đoàn Hà Tĩnh tham gia phát biểu tại kỳ họp.

Đối với giáo dục nghề nghiệp, đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ nhận định nhiều cơ sở hiện rất thiếu đội ngũ giáo viên có kỹ năng nghề cao, cơ sở vật chất không đảm bảo cho việc đào tạo các ngành kỹ thuật; một số ngành nặng nhọc, mang tính kỹ thuật cao ngày càng ít người đăng ký học trong lúc nhu cầu xã hội lại rất cần nguồn nhân lực đối với những lĩnh vực này.

Từ đó, đại biểu cho rằng cần đánh giá sâu thực trạng đào tạo, nhu cầu nhân lực ở các lĩnh vực, vùng miền. Đồng thời, đề nghị không nên dàn trải các ngành này ở tất cả các trường, khu vực mà cần có quy hoạch chiến lược và chính sách đột phá tạo động lực phát triển các mô hình giáo dục nghề nghiệp.

Theo đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ, đào tạo nguồn nhân lực phải đáp ứng chuẩn đầu ra, vì vậy, đề xuất Ban soạn thảo cân nhắc định hướng đào tạo nghề theo hướng các ngành, nghề khó, mang tính kỹ thuật cao, đòi hỏi chất lượng người học tốt thì cần tập trung đào tạo tại các cơ sở giáo dục đại học.

Đối với giáo dục đại học, đại biểu thống nhất cách phân tầng các cơ sở giáo dục đại học theo 3 tầng: cơ sở giáo dục đại học định hướng nghiên cứu, định hướng ứng dụng và định hướng thực hành. Đại biểu chỉ ra ở nước ta hiện nay, trừ một số trường đại học chuyên ngành mang tính ứng dụng và thực hành (chủ yếu các trường kỹ thuật, sư phạm, y khoa và một số khác) đào tạo kỹ năng nghề, hầu hết đang đào tạo nặng về học thuật, việc rèn nghề nhiều khi chưa được quan tâm đúng mức.

Đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ cũng cho rằng, cần thiết phải có quy hoạch cụ thể mô hình phân tầng đối với giáo dục đại học, theo đó tăng tỷ trọng các cơ sở giáo dục đại học định hướng ứng dụng và định hướng thực hành. Đại biểu dẫn chứng mô hình một số quốc gia phát triển đang áp dụng như: Đức với hơn 400 cơ sở giáo dục đại học, có trên 55% trường đại học khoa học ứng dụng, chỉ 30% trường đại học nghiên cứu, 15% trường âm nhạc và nghệ thuật; Hà Lan trên 77% trường đại học khoa học ứng dụng.

Từ đó, đại biểu đề xuất cần định hướng, giải pháp quy hoạch đại học cũng nên quan tâm đến việc quy hoạch ngành đào tạo tại các cơ sở giáo dục đại học, đảm bảo không thừa, thiếu cục bộ các ngành nghề đào tạo; phân bổ, đầu tư các cơ sở giáo dục đại học một cách đồng bộ giữa các vùng, miền, trong đó có trường đại học công lập và đại học tư.

Đối với trường đại học công lập cũng cần có chiến lược phát triển các trường đại học địa phương, đảm bảo cân đối giữa các vùng, miền, đào tạo phù hợp với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội các vùng và địa phương.

Sau khi các đại biểu phát biểu, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tiếp thu, giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.