Điệu sắc bùa ngày xuân ở Hà Tĩnh

Video thành viên CLB sắc bùa thôn Nam Hà (TX Kỳ Anh) trong buổi tập luyện.

Cuối năm, dẫu bận rộn nhưng mỗi tối các thành viên trong CLB sắc bùa ở thôn Nam Hà (Kỳ Hà - TX Kỳ Anh) vẫn tranh thủ thời gian cùng nhau luyện tập để phục vụ bà con trong dịp tết.

Mỗi khi tiếng chiêng, trống, cồng, thanh la nổi lên với giai điệu rộn ràng thúc giục là một lần người dân trong thôn lại bị cuốn hút bởi những làn điệu của cha ông.

Ông Dương Văn Bình (67 tuổi) - Phó chủ nhiệm CLB cho biết: “Chúng tôi đã lớn lên trong tiếng hát sắc bùa của cha ông từ thưở bé, nên những câu hát mang âm hưởng dân gian này đã khắc sâu vào tâm trí, đã thấm vào máu thịt. Dẫu thời gian thăng trầm, có những lúc tưởng như làn điệu này đã chìm vào quên lãng nhưng mỗi người dân chúng tôi vẫn luôn cố gắng bảo tồn, gìn giữ để những giai điệu sắc bùa vẫn được vang lên trong những ngày đầu xuân năm mới”.

Tiết mục biểu diễn của CLB sắc bùa thôn Nam Hà, xã Kỳ Hà, đạt giải đặc biệt tại Liên hoan văn nghệ quần chúng và tiếng hát người cao tuổi do TX Kỳ Anh tổ chức năm 2023.

Mong ước của ông Bình và nhiều người dân trên địa bàn thôn Nam Hà đã trở thành hiện thực khi năm 2022, CLB sắc bùa thôn đã được thành lập. CLB gồm gần 20 thành viên, là những hạt nhân tích cực trong phong trào sáng tác, sưu tầm, biểu diễn những làn điệu dân gian này. Từ đó đến nay, việc duy trì làn điệu cha ông không còn là phong trào tự phát của bà con nữa mà đã được sự quan tâm, động viên, khích lệ của cấp ủy, chính quyền địa phương.

Theo quan niệm của người dân Kỳ Anh xưa (nay là TX Kỳ Anh và huyện Kỳ Anh), mỗi dịp đầu năm mới, những gia đình được đội sắc bùa đến xông đất, được nghe những lời ca, tiếng hát, cầu cho vật thịnh người lành, cuộc sống an vui hạnh phúc là một điều hết sức may mắn.

Phát huy giá trị trong đời sống tinh thần của làn điệu sắc bùa, thời gian qua, người dân thôn Bắc Châu, xã Kỳ Châu (huyện Kỳ Anh) cũng đã nỗ lực hết mình để bảo tồn, gìn giữ nét văn hóa đặc sắc của quê hương.

Nghệ nhân Lê Văn An (áo vàng) - Chủ nhiệm CLB Sắc bùa thôn Bắc Châu đang tập bài hát mới cho các thành viên.

Nghệ nhân Lê Văn An - Chủ nhiệm CLB Sắc bùa thôn Bắc Châu cho biết: “Sau hơn 50 năm gắn bó với thể loại hát dân gian này, chúng tôi đã thành lập được CLB sắc bùa của thôn. Cùng với việc sưu tầm lời cổ, chúng tôi cũng đã sáng tác thêm nhiều ca khúc mới với mục đích phục vụ bà con trong các dịp tết, trong các ngày lễ, sự kiện của địa phương; sau là để duy trì, bảo tồn vốn quý văn hoá cổ truyền của cha ông để lại”.

Từ nhiệt huyết, trăn trở của người dân, sự quan tâm của địa phương về ưu tiên nguồn lực, động viên tinh thần, phong trào hát sắc bùa ở xã Kỳ Châu cũng như một số địa phương ở huyện Kỳ Anh đã được khôi phục và phát triển.

“Nghệ thuật sắc bùa gắn liền với đời sống sinh hoạt của người dân nên nguồn tư liệu khá dồi dào. Nhờ đó, các thành viên trong CLB khá thuận lợi trong sáng tác lời mới và biểu diễn”, ông Nguyễn Đình Sơn - Phó Chủ tịch UBND xã Kỳ Châu cho hay.

Giai điệu sắc bùa đang được người dân ở Kỳ Anh bảo tồn và phát huy trong đời sống tinh thần.

Từ chỗ chỉ vài đội hát nhỏ lẻ, đến nay, khắp các làng quê ở thị xã Kỳ Anh, huyện Kỳ Anh đã có hàng chục đội, CLB sắc bùa hoạt động hiệu quả. Thời gian qua, cùng với bảo tồn, phát huy giá trị của sắc bùa bằng hình thức sân khấu hoá, người dân trong vùng vẫn gìn giữ hình thức diễn xướng khởi phát của làn điệu sắc bùa - hát trong thời khắc sang canh, đón chào năm mới. Trong đêm trừ tịch, các phường hát sắc bùa sẽ đến chúc phúc cho các gia đình. Trên đường, đoàn vừa đi vừa hát, vừa đánh trống, chiêng, gõ mõ, thanh la..., thu hút đông đảo bà con tham gia cổ vũ.

Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền địa phương đã dành nhiều sự quan tâm cho các hoạt động bảo tồn, phát triển làn điệu sắc bùa. Theo đó, loại hình văn hóa dân gian này đã không chỉ được biểu diễn trong các ngày đầu năm, lễ hội mà giai điệu sắc bùa đã xuất hiện và trở nên quen thuộc trong các sự kiện văn hóa, văn nghệ, chính trị của địa phương.

Trong năm 2024, huyện Kỳ Anh sẽ tổ chức giao lưu giữa các CLB sắc bùa trên địa bàn, đồng thời ban hành chính sách hỗ trợ các câu lạc bộ duy trì, phát huy; triển khai mô hình hát sắc bùa trong thế hệ trẻ, đặc biệt là trong nhà trường, các địa phương ....

Ông Nguyễn Thanh Đương

Trưởng phòng Văn hoá Thông tin huyện Kỳ Anh