Dừng khai thác mỏ sắt Thạch Khê (bài 12): Quyết định sớm để xử lý hệ lụy!

Trước những đề xuất cần thiết, đầy trách nhiệm của Hà Tĩnh, Thủ tướng Chính phủ đã giao các Bộ: KH&ĐT, Công thương, TN&MT và UBND tỉnh Hà Tĩnh thẩm định lại dự án và phải làm xong trong quý 1/2018.

Việc sớm có quyết định dừng dự án là mong mỏi của cán bộ và hàng nghìn hộ dân trong vùng bị ảnh hưởng dự án.

Một góc moong mỏ sắt Thạch Khê, Hà Tĩnh nhìn từ trên cao. Ảnh: Nguyễn Thanh Hải

“Người dân 6 xã vùng bị ảnh hưởng dự án đã phải khổ sở vì những hệ lụy dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê suốt 10 năm qua. Việc quyết định dừng dự án “sớm ngày nào hay ngày đó” để địa phương có kế hoạch đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng, khôi phục sản xuất, tập trung xây dựng NTM…” – Phó Chủ tịch UBND huyện Thạch Hà Nguyễn Quốc Hương đề nghị.

Giám đốc Sở Công thương Hoàng Văn Quảng cũng cho rằng, các hệ lụy kéo dài sau 10 năm khởi động dự án là rất lớn, vì vậy, cần sớm có quan điểm và quyết định rõ, dứt điểm về dự án.

Phó Chủ tịch UBND huyện Thạch Hà Nguyễn Quốc Hương cho biết, Thạch Hà đã có “kịch bản” sẵn sàng khi Chính phủ có quyết đinh dừng triển khai dự án. Theo đó, huyện sẽ có những giải pháp nhằm ổn định và phát triển KT-XH trong thời gian ngắn nhất, như: tiến hành đồng bộ và có hiệu quả công tác quy hoạch nông thôn mới các xã, gắn với quy hoạch vùng và xây dựng các Đề án gắn tái cấu trúc nền kinh tế; tái cấu trúc nông nghiệp trên địa bàn các xã, trong đó chú trọng phát triển sản xuất rau - củ - quả; nuôi trồng, chế biến thủy hải sản và phát triển dịch vụ - du lịch. Địa phươmg tiếp tục huy động các nguồn vốn từ các dự án, các Chương trình Mục tiêu Quốc gia, nguồn vốn từ ngân sách, đầu tư của doanh nghiệp và các nguồn hỗ trợ khác tiếp tục đầu tư xây dựng hạ tầng, phát triển sản xuất.

Xã Thạch Khê - một trong 6 xã nằm trong vùng ảnh hưởng dự án khai thách mỏ sắt Thạch Khê đã củng cố đầu tư hạ tầng, phát triển sản xuất và đạt chuẩn NTM năm 2016. Trong ảnh: KDC kiểu mẫu thôn Đồng Giang, xã Thạch Khê

Khu du lịch biển Thạch Hải được khôi phục đầu tư hạ tầng thu hút du khách

Khơi lại tiềm năng đánh bắt thủy sản vùng bãi ngang Thạch Hà

Liên quan đến việc cần thiết dừng dự án, trong quá trình khảo sát và hội thảo, các chuyên gia VUSTA đã đưa ra các phương án đối với Dự án khai thác và tuyển quặng mỏ sắt Thạch Khê, trong đó phương án dừng khai thác có nhiều lợi thế, đạt nhiều lợi ích cả trước mắt và lâu dài.

“Dự án khai thác và tuyển quặng mỏ sắt Thạch Khê, Hà Tĩnh chỉ nên tiếp tục triển khai, sau khi những vấn đề về môi trường (tự nhiên và xã hội) có được phương án xử lý đảm bảo, các khó khăn về kỹ thuật và công nghệ được khắc phục, vấn đề hiệu quả kinh tế - xã hội được nghiên cứu kỹ lưỡng. Tuy việc không tiếp tục hoạt động khai thác quặng sắt Thạch Khê sẽ ảnh hưởng đến công ăn, việc làm và kế hoạch phát triển sản xuất của chủ đầu tư, nhưng sẽ được rất lớn, là tránh được những rủi ro không mong muốn, gây thiệt hại cho doanh nghiệp và cả xã hội trong thời gian tiếp theo của 52 năm dự án” - Chủ tịch VUSTA Đặng Vũ Minh nhấn mạnh.

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam kiến nghị chính quyền tỉnh Hà Tĩnh và chủ đầu tư, trong trường hợp dừng Dự án, cần tiếp tục giải quyết những vấn đề liên quan đến giải phóng mặt bằng, tái định cư cho người dân vùng Dự án, bao gồm: xây dựng cơ sở hạ tầng, cung cấp nước cho sản xuất và nước sạch cho sinh hoạt, cấp đất canh tác cho dân tái định cư, tạo sinh kế bền vững cho người dân và tạm thời tiếp tục canh tác đối với đất đã giải phóng mặt bằng.