Năm 1957, tốt nghiệp Trường Trung cấp Sư phạm Nghệ Tĩnh, cô giáo Đặng Thị Ất (SN 1939), quê ở xã Quang Lộc (Can Lộc) được điều vào giảng dạy tại Trường Tiểu học xã Kỳ Tiến (Kỳ Anh).
Tại đây, cô gặp và kết duyên cùng thầy giáo Nguyễn Đình Hòe từ huyện Cẩm Xuyên vào lập nghiệp. Nơi quê hương thứ 2 này, lần lượt 8 người con (3 trai, 5 gái) đã được sinh ra.
Đại gia đình bà Đặng Thị Ất
Thầy giáo Nguyễn Đình Hòe (SN 1920), cựu học sinh Quốc học Huế. Năm 1954, ông về công tác và làm Hiệu trưởng Trường Cấp I, II Kỳ Tiến. Ông vinh dự được Đảng và Nhà nước tặng danh hiệu Nhà giáo vẻ vang. Năm 1982 ông về nghỉ hưu và mất vào năm 2012.
Không chỉ là một nhà giáo, nhà quản lý giỏi, đa tài và đam mê nhiều lĩnh vực như: thơ ca, hội họa, thể thao, thầy giáo Hòe còn được biết đến bởi sự giản dị, đức độ và bao dung; được đồng nghiệp, bạn bè và làng xóm nể phục, kính trọng. Trong giáo dục con cái, ông lấy việc nêu gương làm đầu để các con học tập và làm theo; luôn nghiêm khắc với các con, dù là điều nhỏ nhặt nhất.
“Muốn để con cái chăm ngoan, lễ phép, trước tiên cha mẹ phải luôn mẫu mực trong nếp sống, nếp nghĩ, nếp làm, luôn giữ được thuần phong mỹ tục” - bà Ất chia sẻ.
Trong nhiều khó khăn, thiếu thốn, vợ chồng ông bà động viên nhau tằn tiện, dành hết mọi điều kiện có thể để nuôi dạy các con khôn lớn nên người. Thấu hiểu được sự vất vả của bố mẹ, cả 8 người con đều chăm ngoan, học giỏi và đỗ đạt cao. Trong đó, người con thứ ba, chị Nguyễn Thị Thương Huyền thi đậu vào Trường chuyên Phan Bội Châu (Nghệ Tĩnh). Hiện nay chị là Phó Giáo sư, Tiến sỹ, Nhà giáo Ưu tú, Trưởng khoa Thuế và Hải quan - Học viện Tài chính.
Người con thứ năm, anh Nguyễn Đình Huy, sau 11 năm du học ở Nga, trở về nước với tấm bằng Tiến sỹ Luật. Hiện anh Huy là Trưởng ban Thanh tra - Pháp chế - Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh. Người con gái út, chị Nguyễn Thị Mỹ Hiền, tốt nghiệp Đại học Vinh năm 1997, hiện là Tiến sỹ Văn học, công tác tại Học viện Khoa học Xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.
Bà Ất đang vui sống cùng gia đình người con trai thứ 6 - anh Nguyễn Đình Hiếu.
“Muốn để con cái chăm ngoan, lễ phép, trước tiên cha mẹ phải luôn mẫu mực trong nếp sống, nếp nghĩ, nếp làm, luôn giữ được thuần phong mỹ tục. Mọi thành viên trong gia đình luôn hoà thuận, thương yêu, tôn trọng lẫn nhau, cùng vượt qua khó khăn để tạo điều kiện cao nhất cho con cái học hành, thành đạt… Mặc dù khó khăn về kinh tế nhưng gia đình chúng tôi đã làm được điều đó” - bà Đặng Thị Ất chia sẻ.
Hiện tại gia đình bà Đặng Thị Ất có 16 người con cả dâu và rể, đều giữ những vị trí quan trọng trong xã hội như: Hiệu trưởng các trường học, giảng viên đại học, kiểm toán nhà nước, giám đốc doanh nghiệp… Đại gia đình có 21 người cháu, 7 người chắt. Hiện có 11 cháu đã tốt nghiệp đại học và có việc làm, trong đó 3 người là tiến sỹ, 3 người đang học thạc sỹ và 2 người đang học đại học.
3 người cháu là tiến sỹ gồm: cháu nội Nguyễn Tuấn Trung - Tiến sỹ kinh tế, công tác tại Tổng cục Hải quan; cháu nội Nguyễn Hương Ly, đã bảo vệ xong cấp cơ sở Tiến sỹ Luật, công tác ở Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh và cháu ngoại Bùi Nguyên Tâm Ngọc, Tiến sỹ Toán, công tác tại Đại học Sư phạm tỉnh Đồng Nai.
Ngôi nhà cấp 4 của gia đình bà Đặng Thị Ất đang có 3 thế hệ cùng chung sống.
Hiện trong ngôi nhà cấp 4 của gia đình, bà Ất đang vui sống cùng người con trai thứ 6, anh Nguyễn Đình Hiếu (SN 1971) - Thạc sỹ Ngôn ngữ học, từng là Hiệu trưởng Trường THCS Phong Bắc (Kỳ Phong, huyện Kỳ Anh), cán bộ Phòng Giáo dục & Đào tạo Kỳ Anh, nay đang công tác ở Chi cục Hải quan Vũng Áng (Cục Hải quan Hà Tĩnh).
Vợ anh Hiếu, chị Hồ Thị Thu Thủy, là Hiệu trưởng Trường THCS xã Kỳ Tiến. Phát huy truyền thống của gia đình, 3 thế hệ thành viên luôn giữ được ngọn lửa hạnh phúc, sống giản dị, chan hoà với xóm làng, được mọi người tin yêu, mến phục. 2 người con của anh Hiếu, một là thạc sỹ và một đang học đại học.
Bà Đặng Thị Ất (đứng thứ 5 bên trái sang) được huyện Kỳ Anh vinh danh là gia đình văn hoá tiêu biểu trong xây dựng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” giai đoạn 2000 - 2020.
Trong 20 năm liền (từ 2000 - 2020), gia đình luôn được công nhận là gia đình văn hóa cấp xã, cấp huyện, danh hiệu “Ông bà cha mẹ mẫu mực - con cháu hiếu thảo”, danh hiệu gia đình hiếu học…; năm 2021, được huyện Kỳ Anh vinh danh là gia đình văn hoá tiêu biểu trong xây dựng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” giai đoạn 2000 - 2020.
Không chỉ là một gia đình hiếu học với số thành viên đỗ đạt đáng nể, gia đình bà Đặng Thị Ất còn là “hạt nhân” tích cực trong mọi phong trào, hoạt động của địa phương, luôn đi đầu trong công tác xã hội. Không chỉ các thành viên tại địa phương mà kể cả con cháu hiện đang sinh sống, học tập và làm việc trên các miền quê khác, hàng năm cũng tích cực đóng góp cả tinh thần và vật chất để xây dựng quê hương.
