Hiện tại, việc có hay không có sự sống sau cái chết vẫn còn khiến khoa học tranh cãi rất nhiều. Chúng ta chỉ có thể khẳng định rằng chẳng ai có thể biết được những gì xảy ra sau khi chết, vì người trực tiếp trải nghiệm nó không thể kể lại được.
Nhưng bên cạnh đó, khi rơi vào tình huống cận kề sinh tử, nhiều người kể lại rằng bản thân đã được chứng kiến một thứ gọi là "trải nghiệm cận chết" - Near death experience (NDE). Đó là những câu chuyện kiểu như: trông thấy ánh sáng cuối đường hầm, đi theo một con đường ngập ánh sáng, hoặc cảm thấy yên bình, ấm áp...
Trong nhiều năm, khoa học đã nỗ lực để đào sâu tìm hiểu về hiện tượng này. Trong nghiên cứu mới đây, các chuyên gia đã chỉ ra được đâu là những trải nghiệm thường gặp nhất của con người khi chết, qua đó giải đáp được câu hỏi mà khoa học tìm kiếm bấy lâu nay.
Cụ thể, nhóm chuyên gia từ ĐH Liege (Bỉ) đã thử tìm kiếm điểm chung giữa các trường hợp NDE. "Chưa từng có nghiên cứu nào thực sự đi tìm điểm chung giữa các NDE." - Charlotte Martial - chủ nhiệm nghiên cứu cho biết.
"Mục đích của nghiên cứu là tìm hiểu về tần suất các trải nghiệm trên phạm vi toàn cầu, cũng như các đặc tính khác biệt giữa chúng."
Họ thu thập và phân tích hơn 154 trường hợp được xác nhận là đã trải qua NDE. Kết quả cho thấy, mỗi trường hợp thường gặp 4 hiện tượng khác nhau.
Nhìn thấy ánh sáng là một trong những trải nghiệm phổ biến nhất
Trong đó, hiện tượng phổ biến nhất là cảm giác "bình yên" - chiếm 80% trường hợp; nhìn thấy một đường hầm ngập ánh sáng (69%); và gặp lại linh hồn người đã khuất (64%). Một số người có trải nghiệm khá khác biệt, như tua lại ký ức - chiếm 5% và xem trước một phần tương lai (4%).
Ngoài ra, các chuyên gia nhận thấy ít nhất 1/3 đều có trải nghiệm bên-ngoài-cơ-thể (out-of-body experience - trải nghiệm giống như linh hồn xuất khỏi xác), và tất cả những cảm giác từ trải nghiệm cận chết đều biến mất khi hồn nhập trở lại.
"Điều này chứng tỏ rằng trải nghiệm NDE có thể được kích hoạt nhờ cảm giác tinh thần bị chia tách khỏi cơ thể." - Martial nhận định.
Bên cạnh đó, Martial còn xét đến chuỗi các sự kiện thường xảy ra khi tiến vào trải nghiệm cận chết. Theo đó, chuỗi thường gặp nhất là: trải nghiệm ngoài cơ thể - tiến vào đường hầm - thấy ánh sáng cuối đường hầm - ngập tràn trong ánh sáng bình yên. Chuỗi này được ghi nhận ở 22% dữ liệu nghiên cứu.
Tuy nhiên dù có một số điểm chung, Martial vẫn tin rằng trải nghiệm cận chết của mỗi người có quy luật khác nhau hoàn toàn. "NDE không nhất thiết phải trải qua ngần ấy giai đoạn. Các thành phần của NDE cũng không theo một quy luật nhất định" - Martial chia sẻ.
"Trải nghiệm cận chết là một thuật ngữ phổ biến ở phạm vi toàn cầu, nên nhiều người cho rằng họ có những trải nghiệm giống nhau. Tuy nhiên, sự thật không phải như thế."
"Chúng ta cần nhiều nghiên cứu nữa để tìm hiểu sự khác biệt giữa các trải nghiệm, và sự ảnh hưởng của các yếu tố như văn hóa và kỳ vọng. Ngoài ra, cần biết về cơ chế đằng sau các trải nghiệm này nữa."
