Sự song song này khiến công tác tổ chức thi trở nên phức tạp hơn, đòi hỏi các địa phương, cán bộ coi thi và lực lượng thanh tra phải nắm chắc những điểm khác biệt then chốt giữa hai chương trình, đặc biệt ở các khâu in sao đề, bố trí phòng thi, thời gian thi, vật dụng được mang vào phòng thi… Nếu không hiểu đúng, áp dụng đúng, rất dễ xảy ra sai sót, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của thí sinh.
Một số điểm cần đặc biệt lưu ý trong tổ chức thi
Theo Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) Huỳnh Văn Chương, điểm khác biệt đầu tiên và quan trọng nhất nằm ở việc in sao đề thi trắc nghiệm.
Với CTGDPT 2006, mỗi phòng thi bắt buộc phải có đủ 24 mã đề, được in riêng biệt để đảm bảo tính phân hóa và chống gian lận. Điều này đồng nghĩa với việc mỗi phòng thi cần in 4–5 tờ A4 cho mỗi thí sinh, đòi hỏi số lượng in lớn, quy trình niêm phong phức tạp hơn.
Trong khi đó, với CTGDPT 2018, đề thi được thiết kế theo hướng mới: Mỗi phòng thi chỉ có một mã đề, tương ứng với đề thi cá nhân hóa cho từng học sinh. Tất cả được in hai mặt trên một tờ A3, tiết kiệm giấy, đơn giản hóa quy trình phát đề và dễ kiểm soát.
Điểm mới này giúp giảm tải đáng kể cho khâu in sao đề, nhất là ở các địa phương có số lượng thí sinh lớn. Tuy nhiên, cán bộ coi thi cần được tập huấn kỹ để không nhầm lẫn giữa hai hình thức in đề, tránh trường hợp phát nhầm đề hoặc thiếu mã đề theo chương trình.
Không chỉ khác về đề thi, các quy định về thời gian có mặt và cách thức tổ chức thi tổ hợp cũng có sự phân biệt rõ ràng:
Với CTGDPT 2006, thí sinh chỉ thi một trong 3 môn thuộc tổ hợp KHTN hoặc KHXH. Do đó, các em chỉ cần vào phòng thi trước 10 phút của môn mình dự thi.
Với CTGDPT 2018, học sinh phải thi đầy đủ cả 3 môn trong bài thi tổ hợp. Các em phải có mặt từ đầu buổi, ngồi tại phòng chờ, không được ra vào phòng thi tùy ý trong suốt buổi thi.
Sự khác biệt này tuy nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn đến cách bố trí nhân lực, thời gian giám sát và công tác kiểm soát thí sinh, đặc biệt trong việc phát đề, thu bài và đảm bảo an toàn thi cử.
Một lưu ý mang tính kỹ thuật nhưng dễ bị bỏ sót là việc mang Atlat Địa lí vào phòng thi:
Thí sinh thi theo CTGDPT 2006 được mang Atlat, như quy định từ nhiều năm trước.
Thí sinh thi theo CTGDPT 2018 không được phép mang Atlat, vì đề thi mới yêu cầu vận dụng kỹ năng đọc hiểu bản đồ, không chỉ đơn thuần tra cứu thông tin.
Nếu cán bộ coi thi không nắm rõ và thực hiện đúng, việc cho phép hay cấm mang Atlat sai đối tượng sẽ vi phạm quy chế thi, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả và quyền lợi của thí sinh.
Tuyệt đối không dùng 'một quy chế cho cả hai chương trình'
Cục trưởng Huỳnh Văn Chương khẳng định: "Các quy chế thi cho CTGDPT 2006 và CTGDPT 2018 là riêng biệt, tuyệt đối không thể dùng lẫn. Sai quy chế, xử lý sai".
Thực tế hiện nay, nhiều cán bộ coi thi ở các địa phương do chưa quen với CTGDPT 2018 dễ áp dụng tập quán tổ chức thi cũ. Điều này tiềm ẩn nguy cơ bị khiếu kiện, ảnh hưởng đến toàn bộ kết quả kỳ thi nếu xử lý sai quy trình.
Bộ GD&ĐT đã ban hành đầy đủ hai bộ văn bản hướng dẫn, phân biệt rõ từng bước, từng mẫu biểu cho từng chương trình. Tất cả cán bộ làm thi phải được tập huấn 100%, có kiểm tra năng lực trước khi phân công nhiệm vụ.
Với hơn 1.127.000 thí sinh, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay là kỳ thi có quy mô lớn nhất từ trước tới nay. Điều này khiến công tác tổ chức thi đòi hỏi tuyệt đối chính xác, rõ trách nhiệm, đúng quy định, không chủ quan, không nhầm lẫn.
Cục Quản lý chất lượng nhấn mạnh: Mọi địa phương phải rà soát lại toàn bộ quy trình tổ chức thi, bố trí nhân sự phù hợp với từng chương trình học của thí sinh, tránh áp dụng máy móc, dẫn đến sai sót đáng tiếc.
Phân biệt rõ để giữ nghiêm kỷ cương kỳ thi
Việc tồn tại song song hai chương trình giáo dục là tất yếu trong giai đoạn chuyển tiếp. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu rất cao về năng lực quản lý và trách nhiệm triển khai của từng sở GD&ĐT, từng cán bộ làm thi.
Không thể để xảy ra tình trạng thi theo chương trình mới nhưng áp dụng quy trình cũ. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn nếu không được kiểm soát kịp thời.
Và trên hết, kỳ thi tốt nghiệp THPT không chỉ là công cụ đánh giá cuối cấp, mà còn là nền tảng đảm bảo công bằng trong tuyển sinh đại học, cao đẳng. Tổ chức nghiêm túc kỳ thi chính là cách bảo vệ quyền lợi của người học, giữ vững niềm tin của xã hội vào hệ thống giáo dục quốc gia.
