Lựa chọn nào cho mỏ sắt Thạch Khê? (bài 3): Hạ tầng xuống cấp, du lịch đình trệ

Nước sạch ở khu tái định cư Thạch Bàn bị thiếu trầm trọng.

Mỏi mòn chờ nước sạch

Khu tái định cư Thạch Đỉnh 2 được hoàn thành và đưa vào sử dụng đầu năm 2013 với 186 lô đất, hiện đã có 58 hộ dân đến sinh sống. Đó cũng là chừng ấy năm, người dân khu tái định cư phải đối mặt với muôn vàn khó khăn từ sự bất cập của hệ thống cơ sở hạ tầng. Trong đó, vấn đề chưa có hệ thống cung cấp nước sạch vẫn là vấn đề gây nhiều bức xúc nhất.

Thạch Đỉnh vốn là xã gặp khó khăn về nguồn nước khi 3 phía là nước mặn, chỉ có vùng đầu xã là có nước ngọt. Từ xưa đến nay, người dân vẫn quen với việc xây dựng hệ thống lọc nước để dùng cho việc sinh hoạt còn nước ăn thì hoặc là xin ở những vùng lân cận hoặc là mua nước đóng bình của các cơ sở sản xuất nước lọc.

Ông Nguyễn Văn Phúc – xóm 9 khu tái định cư Thạch Đỉnh cho biết: “Gia đình tôi lên đây làm nhà đã 4 năm, khó khăn thì nhiều nhưng nước là một trong những vấn đề chúng tôi mong mỏi nhất. Dự án dừng triển khai khiến cho nhà đầu tư bỏ dở việc xây dựng cơ sở hạ tầng nên chúng tôi chỉ biết trông vào nước mưa và nước giếng khoan. Khi nào hết nước mưa, con cái tôi lại mang can sang các vùng có nước ngọt để xin”.

Khu tái định cư Thạch Khê bỏ hoang, không có người đến ở vì thiếu nước sạch.

Nếu như ở thôn 9, các giếng khoan còn có thể lọc được để dùng cho sinh hoạt, thì ở thôn 11, 12 khu tái định cư Thạch Đỉnh còn khó khăn gấp bội khi nguồn nước bị nhiễm mặn quá nặng. Có nhiều hộ như hộ anh Nguyễn Văn Hoan (thôn 11) đã đào và khoan 3 giếng, tốn rất nhiều tiền nhưng nước lọc bao nhiêu lần cũng không thể sử dụng được.

Giống như người dân Thạch Đỉnh, từ nhiều năm nay, các hộ dân ở Thạch Bàn cũng lắt lay trong cảnh thiếu nước. Mặc dù năm 2006, Thạch Bàn có công trình nước tự chảy khe Hao, nhưng 3 năm nay, công trình bị xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng. Trừ nấu ăn, người dân mới sử dụng nguồn nước này, còn các sinh hoạt khác đều phụ thuộc nước lọc từ các giếng khoan.

Trong những ngày nắng nóng, nước mưa mà người dân khu tái định cư Thạch Đỉnh tích trữ được cũng đã cạn dần.

Ông Nguyễn Văn Cung - Trưởng thôn Vĩnh Sơn cho biết: “Khổ sở với nguồn nước từ bao đời nay, chúng tôi cũng mong khi dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê triển khai xây dựng hệ thống cung cấp nước sạch cho các vùng tái định cư, nào ngờ, kế hoạch đó vẫn mãi chưa thành hiện thực. Trong khi đó, nguồn nước ngầm đang ngày một bị sụt giảm khiến nguồn nước bị nhiễm mặn nhiều hơn”.

Đình trệ các hoạt động du lịch

Dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê triển khai cũng đồng nghĩa với việc đóng cửa khu du lịch biển Thạch Hải và những điểm du lịch trong vùng, như: đền Chiêu Trưng Đại vương Lê Khôi, khu du lịch sinh thái Quỳnh Viên. Điều này cũng gây nên những thiệt hại lớn về kinh tế của địa phương.

Bãi tắm Thạch Hải được UBND tỉnh phê duyệt và tiến hành quy hoạch từ năm 2003, nhưng do nằm trong vùng khai thác mỏ sắt Thạch Khê nên chưa được đầu tư, phát triển đúng với tiềm năng. Suốt 9 năm nay, kể từ khi dự án bắt đầu triển khai và cả quãng thời gian dự án tạm dừng, không có bất kỳ sự đầu tư cơ sở hạ tầng nào cho khu du lịch biển Thạch Hải nữa.

Hạ tầng tại các xã biển ngang Thạch Hà xuống cấp trầm trọng khiến hoạt động du lịch bị đình trệ.

Mùa du lịch năm nay, Thạch Hải được quy hoạch và khởi động lại là cơ hội để địa phương tập trung nguồn lực, kêu gọi đầu tư phát triển tiềm năng du lịch biển. Tuy nhiên, trong khi chưa có quyết định sẽ dừng hay tiếp tục dự án thì rất khó để có thể tìm được doanh nghiệp nào dám đổ tiền vào để đầu tư bất kỳ hạng mục công trình nào tại đây.

Bà Nguyễn Thị Thuý Trâm, Trưởng phòng Du lịch – Sở VH-TT&DL cho biết: “Công nghiệp chưa bao giờ song hành với du lịch. Từ Quỳnh Viên – Nam Giới, bãi biển Thạch Hải đến Thiên Cầm, nếu được đầu tư khai thác sẽ trở thành một tuyến du lịch hấp dẫn. Thật tiếc nếu tiềm năng này bị lãng phí”.

Bỏ hơn 300 tỷ đồng để xây dựng Khu du lịch sinh thái Quỳnh Viên, nhưng lâu nay do ảnh hưởng từ mỏ sắt Thạch Khê nên lượng khách đến đây chỉ mang tính cầm chừng. Ông Hồ Việt Anh – chủ Khu du lịch sinh thái Quỳnh Viên cho biết: “Chúng tôi đã đầu tư xây dựng khu du lịch sinh thái này với tất cả tâm huyết của một người con quê hương, muốn quảng bá vẻ đẹp và thu hút du khách tới Hà Tĩnh. Khi dự án mỏ sắt Thạch Khê bắt đầu bóc đất tầng phủ, môi trường bị ảnh hưởng trầm trọng. Điều này cũng gây tâm lý e ngại cho du khách khi lựa chọn đến với Quỳnh Viên. Gần đây, chúng tôi vẫn tiếp tục đầu tư xây dựng thêm các hạng mục ở Quỳnh Viên với hy vọng tiềm năng du lịch ở khu vực này sẽ không bị vùi lấp”.