Chú trọng công tác quản lý, giám sát tàu cá
Thời gian qua, nhờ chủ động, tập trung triển khai các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), cùng cả nước thực hiện nhiệm vụ gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC), công tác quản lý nghề cá ở Hà Tĩnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của ngư dân và hướng đến phát triển nghề cá bền vững. Theo đó, Hà Tĩnh có 3.980 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên được đăng ký và cập nhật lên hệ thống VNFishbase; xóa đăng ký 993 tàu cá không còn hoạt động và đạt 100% tỷ lệ đánh dấu tàu cá theo quy định; 100% tàu cá dài từ 15m trở lên đang hoạt động vùng khơi đã lắp đặt thiết bị VMS;…
Nhằm tập trung chuẩn bị cho đợt thanh tra lần thứ 5 của EC, Hà Tĩnh đang tăng cường kiểm soát chặt chẽ hoạt động của các tàu cá không đủ điều kiện khai thác thủy sản. Tỉnh đã rà soát, cập nhật danh sách 23 tàu cá nằm trong nhóm này, yêu cầu các địa phương chú trọng quản lý nghiêm theo quy định.
Ông Nguyễn Trọng Nhật - Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh cho biết: “Đoàn công tác của Sở NN&MT phối hợp với các lực lượng liên quan đang làm việc với chính quyền địa phương và các chủ tàu. Theo đó, các đoàn trực tiếp kiểm tra, hướng dẫn chủ tàu hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để đủ điều kiện hoạt động; xóa đăng ký hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng đối với những tàu không còn tham gia khai thác. Đồng thời, giao chính quyền địa phương xác định vị trí neo đậu, phân công cán bộ phụ trách theo dõi, kiên quyết không để những tàu vi phạm ra khơi".
Sau khi được hướng dẫn, ngư dân Lê Viết Duẩn - chủ tàu xã Cẩm Trung cam kết chấp hành nghiêm các quy định về chống khai thác IUU. Anh Duẩn chia sẻ: “Được cán bộ chuyên môn và chính quyền địa phương hướng dẫn cụ thể các bước, tôi sẽ hoàn tất thủ tục liên quan đến sử dụng giấy đăng kiểm hết hạn để tàu đủ điều kiện vươn khơi, bám biển theo quy định".
Hiện nay, tại các cảng cá trên địa bàn tỉnh, công tác kiểm soát tàu cá ra vào đã được ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Các đơn vị quản lý hỗ trợ ngư dân, doanh nghiệp thực hiện hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT). Thông qua hệ thống này, các thủ tục như phê duyệt tàu cá ra, vào cảng; nộp nhật ký khai thác; ghi nhận sản lượng bốc dỡ; cấp giấy biên nhận, giấy xác nhận nguyên liệu và giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản đều có thể thực hiện trực tuyến. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã có 1.647 lượt tàu cập cảng và 1.679 lượt tàu rời cảng thực hiện thủ tục điện tử (eCDT), góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, minh bạch thông tin và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc theo quy định của Ủy ban châu Âu (EC).
Tăng cường thực thi pháp luật, xử lý nghiêm các vi phạm về IUU
Vừa qua, do tự ý rời, cập cảng và không nộp nhật ký khai thác theo quy định, ông Nguyễn Văn T. (xã Xuân Hội, huyện Nghi Xuân, nay là xã Đan Hải) bị ngành chức năng lập biên bản và xử phạt 11 triệu đồng. Hành vi của ông T. vi phạm quy định tại điểm a, khoản 3, Điều 25 và điểm a, khoản 1, Điều 39 Nghị định số 38/2024/NĐ-CP ngày 5/4/2024 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản. Đây chỉ là một trong nhiều trường hợp vi phạm bị lực lượng chức năng xử lý trong thời gian qua.
Theo thống kê, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã chủ trì, phối hợp với Sở NN&MT chỉ đạo các đồn biên phòng tuyến biển tiến hành điều tra, xác minh và ban hành quyết định xử phạt 9 trường hợp vi phạm, với tổng số tiền 222,5 triệu đồng. Các hành vi vi phạm chủ yếu liên quan đến việc không thực hiện đúng quy định trong trường hợp thiết bị giám sát hành trình bị hỏng hoặc không truyền được thông tin, dữ liệu từ tàu cá về trung tâm dữ liệu giám sát tàu cá khi đang hoạt động đối với tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15m đến dưới 24m.
Thượng tá Bùi Việt Dũng - Phó Tham mưu trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh cho biết: “Thực hiện đợt cao điểm phòng chống khai thác IUU, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh chủ trì, phối hợp với các lực lượng liên quan sẽ tăng cường tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên các vùng biển; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm IUU, nhất là khai thác hải sản bất hợp pháp, mất kết nối thiết bị VMS và vượt ranh giới cho phép trong khai thác thủy sản”.
Cùng đó, Tổ kiểm tra, kiểm soát tại Cảng cá Cửa Sót (xã Lộc Hà) cũng tăng cường giám sát và xử phạt vi phạm hành chính. Ông Thân Quốc Tế - Tổ trưởng Tổ kiểm tra, kiểm soát cho biết, từ đầu năm đến nay, tổ đã lập biên bản, báo cáo 6 trường hợp vi phạm để cơ quan có thẩm quyền xử phạt hành chính, với tổng số tiền 50 triệu đồng. Các lỗi chủ yếu gồm ghi sai nhật ký hành trình, khai thác sai vùng quy định, không nộp nhật ký khai thác... Tổ giám sát chặt chẽ, thường xuyên các tàu cá nằm trong danh sách có nguy cơ cao khai thác bất hợp pháp, chủ động phát hiện, lập biên bản các trường hợp vi phạm.
Những kết quả trên cho thấy, công tác quản lý, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm IUU tại Hà Tĩnh đã được triển khai đồng bộ, nghiêm túc, đạt nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân.
Nhằm tiếp tục củng cố và nâng cao hiệu quả thực hiện các quy định về chống khai thác IUU, chuẩn bị tốt cho đợt thanh tra lần thứ 5 của EC, mới đây, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh tiếp tục ban hành văn bản yêu cầu các cấp ủy, chính quyền, sở, ngành, mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế trong công tác chống khai thác IUU, với quyết tâm chính trị cao nhất. Trọng tâm là yêu cầu thực hiện nghiêm việc quản lý, giám sát hoạt động tàu cá; đánh dấu tàu cá theo đúng quy định; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là vi phạm liên quan đến thiết bị giám sát hành trình (VMS); kiểm soát chặt chẽ tàu cá cập, rời cảng; không để xảy ra tình trạng tàu cá và ngư dân Hà Tĩnh vi phạm khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài.
