Theo trang Oddity Central (Anh), từ khi ra đời vào năm 2018, dòng phim ngắn với thời lượng chỉ vài phút đã nhanh chóng trở thành một phần của ngành giải trí trực tuyến tại Trung Quốc. Những tác phẩm có nội dung kịch tính, giàu cảm xúc và được tối ưu cho màn hình điện thoại đã thu hút lượng lớn khán giả. Đến khi AI được ứng dụng rộng rãi vào sản xuất nội dung, lĩnh vực này càng tăng tốc mạnh mẽ khi các nhà sản xuất có thể tạo ra phim với tốc độ nhanh hơn và chi phí thấp hơn đáng kể.
Theo Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), trong quý I năm nay, khoảng 95% trong số 128.000 phim ngắn được phát hành đều có sự tham gia của AI trong quá trình sản xuất. Dù chỉ một số ít tác phẩm tạo được sức lan tỏa lớn, chi phí làm phim hiện đã giảm xuống mức chỉ cần một sản phẩm thành công cũng đủ bù đắp kinh phí cho hàng nghìn dự án không đạt kỳ vọng, đồng thời vẫn mang lại lợi nhuận.
Tuy nhiên, phía sau sự bùng nổ đó là bài toán về quyền hình ảnh. Sau nhiều vụ việc gây tranh cãi liên quan đến hành vi “đánh cắp khuôn mặt”, khi AI bị cho là sao chép đặc điểm khuôn mặt của diễn viên thật mà chưa được sự đồng ý, các công ty sản xuất phim ngắn tại Trung Quốc đã bắt đầu chủ động tìm kiếm và mua quyền sử dụng hình ảnh của người thật trong một khoảng thời gian nhất định để phục vụ việc tạo nội dung bằng AI.
Mới đây, một nữ diễn viên sử dụng nghệ danh Lin Min chia sẻ rằng cô nhận được lời đề nghị từ một đạo diễn phim ngắn muốn mua quyền sử dụng hình ảnh của mình trong thời hạn một năm với giá 500 nhân dân tệ (khoảng 1,8 triệu đồng). Cho rằng mức thù lao quá thấp, cô đã từ chối. Không ngờ, câu chuyện sau khi được đăng tải lên mạng xã hội lại nhanh chóng thu hút sự chú ý và phần nào phản ánh một xu hướng đang hình thành. Hiện nay, nhiều công ty sẵn sàng chi từ 500 - 1.500 nhân dân tệ (khoảng 1,8 - 5,4 triệu đồng) để được quyền sử dụng hợp pháp khuôn mặt của một cá nhân trong các bộ phim do AI tạo ra.
Li Xin (nghệ danh), nhân viên một công ty sản xuất phim ngắn bằng AI tại thành phố Hàng Châu, cho biết phần lớn những người chấp nhận bán quyền sử dụng hình ảnh là sinh viên, phụ nữ trung niên trong các khu dân cư, diễn viên quần chúng hoặc các diễn viên chưa thực sự nổi tiếng. Theo người này, các ngôi sao tên tuổi gần như không bao giờ chấp nhận ký hợp đồng cấp phép sử dụng hình ảnh.
Lý giải xu hướng này, đạo diễn Chen Shi cho biết một bộ phim ngắn thông thường chỉ cần khoảng 5 đến 6 diễn viên chính nhưng lại cần thêm từ hơn 10 đến khoảng 20 vai phụ. Trong khi đó, các mô hình AI tạo sinh thường sử dụng hoặc mô phỏng khuôn mặt của người thật trong quá trình tạo hình nhân vật. Vì vậy, để hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp pháp lý, các công ty ngày càng ưu tiên ký hợp đồng cấp phép với người thật trước khi đưa dữ liệu hình ảnh vào hệ thống AI.
Điều khoản hợp đồng và mức chi trả cũng có sự khác biệt giữa các doanh nghiệp. Một số đơn vị chấp nhận trả mức phí cao để giành quyền sử dụng độc quyền hình ảnh của một cá nhân, trong khi những đơn vị khác đưa ra mức thù lao thấp hơn nhưng vẫn cho phép người ký hợp đồng tiếp tục cấp quyền sử dụng khuôn mặt của mình cho các nhà sản xuất phim ngắn khác.
Bên cạnh việc mua quyền sử dụng hình ảnh của người thật, nhiều công ty cũng đang nỗ lực phát triển các “diễn viên AI” nhằm tiếp tục cắt giảm chi phí sản xuất. Tuy nhiên, hướng đi này cũng từng làm dấy lên không ít tranh cãi tại Trung Quốc trong thời gian qua.
