Ở nhiều nơi trên thế giới, sách và văn hóa đọc đã trở thành một phần trong đời sống cộng đồng. Những địa điểm này được gọi là “thị trấn sách” bởi sự hiện diện dày đặc của các hiệu sách, đặc biệt là sách cũ và sách quý hiếm.
Mỗi năm, các hội chợ sách, lễ hội văn học và nhiều hoạt động đọc được tổ chức để lan tỏa tình yêu đọc sách, đồng thời đưa sách hiện diện trong quảng trường, công viên và những không gian công cộng. Chính bản sắc ấy đã biến các thị trấn sách thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách và những người yêu văn hóa đọc từ khắp nơi.
Hay-on-Wye
Địa chỉ: Xứ Wales, Vương quốc Anh
Thị trấn Hay-on-Wye ở xứ Wales được mệnh danh là “thị trấn sách đầu tiên trên thế giới”, nổi tiếng với hơn 30 hiệu sách trong khi dân số chỉ khoảng 2.000 người. Tính trung bình, nơi đây có một hiệu sách trên mỗi 65 cư dân.
Phần lớn cửa hàng chuyên bán sách cũ, trong đó gần 20 hiệu sách tập trung vào các ấn bản cổ, quý hiếm. Không chỉ giới hạn trong những cửa hàng truyền thống, sách hiện diện ở nhiều góc phố, khu vườn, bức tường và không gian công cộng, biến việc tìm kiếm một cuốn sách thành trải nghiệm khám phá đặc trưng của thị trấn.
Hay-on-Wye cũng là nơi diễn ra Liên hoan Văn học Hay-on-Wye vào tháng 5 mỗi năm. Sự kiện quy tụ các nhà văn, học giả, nghệ sĩ và độc giả từ nhiều quốc gia, góp phần đưa thị trấn nhỏ này trở thành một điểm đến nổi bật đối với những người yêu sách và văn hóa đọc.
Bellprat
Địa chỉ: Catalonia, Tây Ban Nha
Cách thành phố Barcelona 90 km, Bellprat được biết đến với danh hiệu “thị trấn sách” đầu tiên của Catalonia. Với quy mô dân số chỉ vài trăm người, Bellprat đã biến không gian làng quê thành điểm hẹn dành cho những người yêu văn chương.
Tuần đầu tiên của tháng 6 mỗi năm, Bellprat còn tổ chức một hội chợ sách và văn hóa, thu hút các nhà văn, nhà xuất bản, nghệ sĩ cùng độc giả đến giao lưu, mua sách và tham gia các hoạt động liên quan đến văn học. Mọi doanh thu từ việc bán sách trong hội chợ sẽ được quyên góp cho ngân hàng thực phẩm để hỗ trợ những người vô gia cư và gia đình có thu nhập thấp tại đây.
Gold Cities
Địa chỉ: California, Mỹ
Thị trấn sách Gold Cities được thành lập năm 1997, lấy cảm hứng từ Hay-on-Wye. Hai nhà văn địa phương Gary Stollery và John Hardy đã khởi xướng mô hình này, biến Gold Cities thành một điểm đến dành cho những người yêu sách.
Nơi đây có hơn 30 cửa hàng, mỗi cửa hàng tập trung vào một dòng sách riêng như sách minh họa, truyện thiếu nhi, tiểu thuyết và nhiều thể loại khác. Khu vực Gold Cities rộng lớn, gồm hai cộng đồng Grass Valley và Nevada City, tạo nên một không gian đọc sách trải rộng giữa đời sống địa phương.
Một điểm đặc biệt của mô hình này là các tình nguyện viên có thể mượn sách không giới hạn. Khu vực Gold Cities cũng có sự hiện diện của The Open Book Press, một nhà xuất bản tư nhân, góp phần tạo nên hệ sinh thái xuất bản và đọc sách ngay trong cộng đồng.
St. Pierre de Clages
Địa chỉ: Valais, Thụy Sĩ
Hiện ngôi làng có các hiệu sách và tiệm sách cũ hoạt động quanh năm, chuyên nhiều dòng sách từ ấn bản hiếm, sách cổ, sách đã ngừng xuất bản đến sách cũ thuộc nhiều lĩnh vực.
Mỗi cửa hàng mang một màu sắc riêng. Có nơi tập trung vào văn học, thơ ca và kịch, nơi chuyên sách cũ. Trong khi, một số cửa hàng tìm kiếm và lưu giữ những ấn bản hiếm dành cho người sưu tầm như Le Livre Ouvert có khoảng 6.000 đầu sách được phân loại theo chủ đề.
Vào cuối tuần cuối cùng của tháng 8 mỗi năm, St. Pierre de Clages tổ chức Fête du Livre, quy tụ khoảng 100 gian hàng của các nhà buôn sách, những người làm nghề liên quan đến xuất bản và các tác giả. Sự kiện còn có khu vực đọc sách, ký tặng, triển lãm và hội thảo, biến ngôi làng nhỏ thành điểm hẹn của giới yêu sách
Bredevourt
Địa chỉ: Aalten, Hà Lan
Mở cửa từ năm 1993, lấy cảm hứng từ những thị trấn sách nổi tiếng như Hay-on-Wye ở xứ Wales và Redu của Bỉ.
Trong những năm đầu, nơi đây từng có khoảng 30 nhà buôn sách và hiệu sách cổ hoạt động tại đây, biến những con phố nhỏ của Bredevoort thành điểm đến dành cho người yêu sách. Dù số lượng cửa hàng đã giảm theo thời gian, thị trấn vẫn duy trì các hiệu sách cũ, cửa hàng sách cổ và những quầy sách tự phục vụ đặt ngoài trời.
Điểm đặc trưng của Bredevoort là các hội chợ sách quốc tế được tổ chức khoảng 5 lần mỗi năm. Mỗi phiên quy tụ khoảng 40 gian hàng của các nhà buôn sách Hà Lan và Đức, với đủ loại sách từ văn học, thơ ca, truyện tranh, sách thiếu nhi đến sách nghệ thuật, ấn bản hiếm, tạp chí và bưu thiếp cũ.
Jinbōchō
Địa chỉ: Tokyo, Nhật Bản
Jinbōchō không phải là một thị trấn riêng biệt, mà là một khu phố ở trung tâm Tokyo. Năm 1913, Jinbōchō được thành lập với tư cách một trung tâm xuất bản. Đến những năm 1920, nơi đây dần trở thành điểm gặp gỡ của sinh viên, trí thức và giới học thuật Tokyo. Các hiệu sách không chỉ là nơi mua bán sách mà còn trở thành không gian trao đổi tư tưởng, góp phần định hình bản sắc văn hóa đặc trưng của khu phố.
Khu vực này tập trung sách cũ và hiệu sách lớn nhất Nhật Bản. Ngày nay, hơn 170 hiệu sách, cửa hàng sách cũ và nhà xuất bản nằm trong khu vực, tập trung nhiều quanh các tuyến phố Yasukuni và Hakusan. Một số cửa hàng còn có sách bằng tiếng Anh và nhiều ngôn ngữ khác.
