Người Hà Tĩnh đi lên từ cần cù, tiết kiệm

(Baohatinh.vn) - Trong tiến trình lịch sử của dân tộc, Hà Tĩnh được biết đến là mảnh đất giàu truyền thống văn hóa, là nơi phát tích của nhiều nhân tài. Những truyền thống tốt đẹp trong tính cách của người Hà Tĩnh ngày nay đang phát huy mạnh mẽ trong xây dựng quê hương.

Người Hà Tĩnh đi lên từ cần cù, tiết kiệm

Nhờ cần cù lao động, những miền quê nghèo nơi biên giới nay đã thay da đổi thịt...

Nghệ Tĩnh là vùng biên viễn, ngoài cư dân bản địa có mặt ở đây từ thuở hồng hoang của lịch sử, vùng đất này còn là nơi “di”, “hợp” của nhiều nguồn cư dân khác. Cùng với vị trí địa lý, thổ nhưỡng, nguồn gốc cư dân... đã tạo nên một cộng đồng có những nét tính cách, phong tục... đặc trưng, phong phú, mang dấu ấn “hóa thạch ngoại biên”, đủ sức đề kháng với những yếu tố văn hóa ngoại lai, đồng thời lại biết giao lưu, tiếp biến với cái mới, tiến bộ của các vùng miền khác để trường tồn.

Một trong những bản tính tạo nên cốt cách của người Hà Tĩnh là cần cù. Đây là vùng nắng nóng, mưa nhiều, khí hậu khắc nghiệt, đất đai cằn cỗi... để sinh tồn, con người buộc phải cần cù, chịu khó, vượt lên hoàn cảnh. Từ nhu cầu tự thân, lâu dần trở thành truyền thống được truyền từ đời này qua đời khác.

Người Hà Tĩnh đi lên từ cần cù, tiết kiệm

Sự cần cù, tiết kiệm, sáng tạo, linh hoạt đã khiến nhiều vùng đất bạc màu trở thành những vựa rau xanh tốt.

Người Xứ Nghệ quan niệm rằng: “Trời nào có phụ ai đâu. Hay làm thì giàu, có chí thì nên”. Họ khuyên nhủ nhau: “Người có chí thì nên, nhà có nền thì vững”, hay “Luyện mới thành tài, miệt mài ắt giỏi”... Con người vùng “Nắng đỏ đồng, mưa thâm cả bùn non” đã biết “lấy sức người vượt sức thiên nhiên” để có một cuộc sống no ấm, đủ đầy.

Sinh sống chủ yếu bằng nghề nông nhưng lại phải chịu nhiều thiên tai nên con người nơi đây luôn có ý thức rèn luyện sức khỏe, tinh thông nghề nghiệp. Họ động viên nhau: “Nỏ ốm, nỏ đau làm giàu mấy chốc” hay “Của rề rề không bằng nghề trong tay”... Nếu trong xóm làng có kẻ lười biếng đều bị cộng đồng lên án “Đàn bà không biết nuôi heo là đàn bà nhác. Đàn ông không biết buộc lạt là đàn ông hư”... nên không ai bảo ai, mọi người đều cố gắng hoàn thành tốt công việc của mình để không bị thiếu thốn, bàn tán, gièm pha.

Người Hà Tĩnh đi lên từ cần cù, tiết kiệm

Sự chia ngọt, sẻ bùi, giúp đỡ nhau giữa quân và dân đã khiến công cuộc xây dựng nông thôn mới ở Hà Tĩnh giành được nhiều kết quả tốt.

Không chỉ cần cù, cư dân Hà Tĩnh còn được biết đến là những người sống chắt chiu, tiết kiệm, ăn bữa hôm dành bữa mai. Với người Hà Tĩnh, tiết kiệm biểu hiện thái độ biết quý trọng những thành quả lao động, phòng khi thất bát, bất trắc. Mặt khác, tiết kiệm xuất phát từ suy nghĩ sống phải có trách nhiệm với gia đình, với cộng đồng làng xã và dành dụm cho thế hệ mai sau. Người Hà Tĩnh thường khuyên nhủ nhau “Tích cốc phòng cơ, tích y phòng hàn”.

Trong hoàn cảnh nào, con người nơi đây cũng luôn động viên nhau: “Buôn tàu bán bè không bằng ăn dè tiết kiệm”; “Giàu không kiệm, đói liền tay. Khó mà hoang phí ăn mày trợn sơ”... Người Hà Tĩnh không chuộng thói phô trương, xa hoa mà luôn nhắc nhở nhau: “Ăn chắc mặc bền”, “Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm”, “Của bền tại người”… Thế hệ trước luôn nhắc nhở thế hệ sau “Ở đây một hạt cơm rơi. Ngoài kia bao hạt mồ hôi thấm đồng”…

Người Hà Tĩnh đi lên từ cần cù, tiết kiệm

Hà Tĩnh tự hào là địa phương điển hình về xây dựng NTM được nhiều địa phương khác học tập. Trong ảnh: Đoàn cán bộ, lãnh đạo Savannakhet - Lào tham quan nông thôn mới Hà Tĩnh.

Tác giả Bùi Dương Lịch (Nghệ An ký) đã khái quát: “Xứ Nghệ tuy đất xấu, dân nghèo” nhưng “Dân đều vui vẻ công việc, sẵn sàng vì nước, có lòng tôn quân, thân thượng và biết lễ nghĩa, liêm sỉ”; “Do đất xấu, dân nghèo nên chịu khổ, nhẫn nại, cần cù, kiệm ước, đã quen nề nếp. Kẻ sỹ không chuộng hoa phấn, yên cảnh bần hàn. Người các trấn thường cười là hủ lậu”.

Nhờ cần cù, tiết kiệm nên thế hệ trước đã dành dụm cho thế hệ sau có điều kiện học hành, đỗ đạt và đóng góp sức người, sức của to lớn trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, giành độc lập dân tộc.

Ngày nay, do ảnh hưởng của giao lưu, hội nhập, lối sống thực dụng, hưởng thụ... từ bên ngoài vào, một bộ phận lớp trẻ ngày nay quay lưng với những giá trị truyền thống của dân tộc, vùng miền; lười lao động, luôn đòi hỏi quyền lợi mà quên đi trách nhiệm, nghĩa vụ của bản thân đối với gia đình, cộng đồng, dân tộc; chỉ muốn làm chơi mà ăn thật, muốn “ngồi mát ăn bát vàng”.

Người Hà Tĩnh đi lên từ cần cù, tiết kiệm

Không chỉ cần cù, tiết kiệm, người Hà Tĩnh còn xây dựng quê hương bằng tình đoàn kết cộng đồng.

Thậm chí, một bộ phận không nhỏ thanh niên, học sinh, sinh viên lười học tập, thích đua đòi nên sa vào các tệ nạn xã hội, làm gia tăng đột biến tỉ lệ tội phạm thanh thiếu niên. Đã xuất hiện những suy nghĩ lệch lạc cho rằng, cần phải sống gấp, phải hưởng thụ để sau này khỏi phải hối tiếc... Suy nghĩ đó, lối sống đó đã xa rời những chuẩn mực đạo đức tốt đẹp của người Hà Tĩnh nói riêng, dân tộc nói chung, là trở lực trong quá trình phát triển của tỉnh nhà và đất nước.

Cần cù, tiết kiệm không chỉ là tài sản tinh thần vô giá của người Hà Tĩnh mà đã theo con người nơi đây ghi dấu tốt đẹp, tỏa sáng trên tất cả vùng miền của Tổ quốc, từ lịch sử đến hiện tại. Đây có lẽ là một trong những lý do lý giải vì sao trong số rất nhiều truyền thống quý báu của dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn 2 đức tính cần và kiệm là chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên.

Trường Chính trị Trần Phú

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Cuộc đời đồng chí Dương Lung (quê xã Thạch Khê, Hà Tĩnh) là tấm gương cao đẹp của người cộng sản hết lòng vì dân, vì nước. Đồng chí đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Ở tuổi 80, bà Lê Thị Sinh (thôn Xuân Hoa, xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài nhào đất, nặn nồi, gìn giữ ký ức về một nghề truyền thống từng nổi tiếng khắp vùng.
Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Thông qua các hoạt động khảo sát, trải nghiệm và sáng tạo nội dung trên nền tảng số, các KOL, KOC đang góp phần đưa cảnh sắc, văn hóa, ẩm thực và con người Hà Tĩnh đến gần hơn với công chúng, mở thêm hướng quảng bá và kết nối du lịch địa phương.
Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Đợt kiểm kê được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh nhằm rà soát, đánh giá đầy đủ hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và hệ thống di tích. Qua đó, Hà Tĩnh có cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn mới.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (24/10/1926 – 24/10/2026), người thân, đồng nghiệp và thế hệ tiếp nối càng thêm trân trọng những công trình khảo cứu văn hóa giá trị của ông, kính trọng một trí tuệ uyên bác cùng tấm lòng nhân hậu, trọn nghĩa, trọn tình với quê hương Hà Tĩnh.
Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Từ những năm tháng phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh sục sôi đến hôm nay, câu chuyện về đồng chí Phan Viết Chiểu - Bí thư đầu tiên của Huyện ủy Nghi Xuân và gia đình luôn được nhắc nhớ như một phần ký ức tự hào của quê hương Cổ Đạm (Hà Tĩnh).
Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Đã gần một thế kỷ đã trôi qua, nhưng những dấu ấn mà phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh để lại trong lịch sử dân tộc vẫn vẹn nguyên giá trị, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về sức mạnh của lòng yêu nước và ý chí đấu tranh vì độc lập, tự do.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!