Nước mắm Phú Khương gây được tiếng vang trên thị trường Hà Tĩnh
Giám đốc HTX Chế biến thủy hải sản Phú Khương (xã Kỳ Xuân, huyện Kỳ Anh) Lê Thị Khương chia sẻ: “Cá cơm làm nguyên liệu phải tuyển lựa kỹ, không lựa chọn những con không tươi hay quá nhỏ bởi đây chính là yếu tố quyết định đến chất lượng, sản lượng nước mắm. Sau quá trình chọn lọc kỹ sẽ được tiến hành ướp theo công thức 3 cá - 1 muối. Đặc biệt, để tăng thêm vị thơm ngon, hấp dẫn cho sản phẩm, chúng tôi còn sử dụng thính rang từ gạo. Chính vì thế, nước mắm Phú Khương có mùi vị thơm nồng rất đặc trưng”.
Lợi thế nguồn hải sản dồi dào cùng lực lượng lao động nữ đông đảo tại địa phương là một trong những yếu tố để Tổ hợp tác (THT) Chế biến thủy hải sản Phú Khương gồm 8 thành viên ra đời vào năm 2012. Từ quy mô sản xuất 20 tấn cá vào năm đầu, chỉ sau 2 năm (2014), con số đó đạt mức 100 tấn cá/năm. Sản phẩm của THT được đông đảo khách hàng trong, ngoài tỉnh đón nhận.
Tuy sản phẩm đã gây được tiếng vang trên thị trường, song điều khiến các thành viên THT băn khoăn là thời tiết thất thường, ảnh hưởng rất lớn đến quá trình chế biến, sản xuất. Nỗi lo lắng của THT được hóa giải kể từ khi dự án Phát triển nông thôn bền vững vì người nghèo Hà Tĩnh (SRDP) hỗ trợ 210 triệu đồng đầu tư mô hình sản xuất nước mắm bằng ứng dụng công nghệ pin năng lượng mặt trời vào năm 2015. Dùng nguồn nhiệt từ các tấm thu năng lượng mặt trời đã thay thế tối ưu cho nhiều công đoạn chính, giảm một nửa thời gian sản xuất.
Theo tính toán, lượng nước mắm cốt thu được nhiều hơn 30% so với công đoạn truyền thống và được chuyển hóa tối đa do nhiệt độ đạt ở mức tối ưu. Mô hình này đã được ứng dụng thành công ở Cương Gián (Nghi Xuân), Thạch Kim (Lộc Hà), Cẩm Nhượng (Cẩm Xuyên)…, giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, rút ngắn thời gian chế biến, giảm nhân công lao động và bảo vệ môi trường hiệu quả.
Trong năm 2015, THT đã chuyển đổi thành mô hình HTX và mở rộng quy mô sản xuất. Với tổng sản lượng đạt 9.000 lít vào năm đầu ra đời (2012), sau 5 năm tiếp cận thị trường, HTX đạt mức sản xuất 80.000 lít và theo dự kiến, con số đó sẽ tăng cao vào những năm tới, nhất là khi HTX mở rộng sản xuất trên khu đất rộng 1 ha tại thôn Xuân Phú. “Khi mở rộng quy mô sản xuất bằng công nghệ pin năng lượng mặt trời sẽ cho ra sản lượng nước mắm nhiều hơn. Sản phẩm có độ đạm cao hơn, thơm ngon, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng” - chị Khương khẳng định.
Với giá 60.000 - 65.000 đồng/lít, nước mắm Phú Khương “sản xuất bao nhiêu, tiêu thụ bấy nhiêu”.
Thị trường tiêu thụ chủ yếu bán lẻ cho các đại lý, cửa hàng nông sản của Hội Nông dân, các chợ trên địa bàn huyện Kỳ Anh. Đặc biệt, việc đăng ký thương hiệu sẽ là bước đệm giúp sản phẩm tiếp cận gần hơn với các thị trường lớn trong và ngoài tỉnh.
Bên cạnh việc tăng thu nhập, giúp đời sống các thành viên ổn định, việc mở rộng quy mô sản xuất còn tạo sự phát triển bền vững cho làng nghề có truyền thống chế biến thủy hải sản; góp phần thúc đẩy KT-XH, từng bước xây dựng NTM.
Đánh giá về HTX Chế biến thủy hải sản Phú Khương, Chủ tịch UBND xã Kỳ Xuân Nguyễn Xuân Lĩnh cho biết: “Đây thực sự là mô hình kinh tế mang lại hiệu quả cao và có tác động rất lớn về mặt xã hội. Năm 2016, nước mắm Phú Khương vinh dự được vinh danh sản phẩm tiêu biểu của tỉnh”.
