Năm 2025 đánh dấu sinh nhật lần thứ 20 của YouTube. Xuất phát điểm là một nơi cho những nhà sáng tạo nghiệp dư, ngày nay nền tảng đã trở thành gã khổng lồ về giải trí.
Tuy nhiên, đằng sau sự "hào nhoáng" ấy, có đến hàng tỷ video bị 'chìm' trong biển nội dung, không người xem và quan tâm.
Những nội dung bị lãng quên
YouTube nhanh chóng vươn mình trở thành dịch vụ phát trực tuyến số một thế giới. Người dùng dành hàng tỷ giờ để xem nền tảng mỗi ngày. Thậm chí những YouTuber hàng đầu thường xuyên vượt qua các hãng phim lớn.
Để so sánh, ước tính có 823 triệu vé phim được bán Mỹ và Canada trong năm 2024. Chỉ riêng video thành công nhất của MrBeast đã thu về 762 triệu lượt xem.
Tuy nhiên, nhìn từ một góc độ khác, con số này dường như chỉ bao gồm "bề nổi". Theo Ryan McGrady, chuyên gia nghiên cứu cao cấp tại Đại học Massachusetts, có một thế giới mà thuật toán của YouTube không cho người dùng thấy.
McGrady và các đồng nghiệp đã xây dựng một công cụ để đoán các đường dẫn video ngẫu nhiên trên nền tảng video này.
Từ 18.000 tỷ đường dẫn tiềm năng, kết quả cho thấy có khoảng 14,8 tỷ video đang được lưu trữ trên YouTube. Đáng ngạc nhiên hơn, các nhà nghiên cứu ước tính một video trung bình chỉ được xem 41 lần. Nói cách khác, phần lớn YouTube gần như vô hình.
Hầu hết video không được đề xuất. Chúng tồn tại vì người dùng cần một "gác xép kỹ thuật số" để lưu trữ kỷ niệm.
Nói cách khác, đây là nơi Internet không bị định hình bởi áp lực của lượt nhấp và thuật toán. McGrady cho rằng đó là cái nhìn thoáng qua vào một nơi mà nội dung không cần phải "biểu diễn". Những video này đơn giản tồn tại do sở thích lưu trữ của người dùng.
Các cuộc thảo luận về YouTube hiện tại chỉ dựa trên một cái nhìn phiến diện về nền tảng. Việc chỉ tập trung vào nội dung phổ biến bỏ qua cách phần lớn mọi người thực sự sử dụng nền tảng này. Phần lớn đơn giản chỉ dùng YouTube làm nơi để tải video lên và lưu trữ chúng.
"Nền tảng này không chỉ là phương tiện cho các chuyên gia. Nó còn đóng vai trò như cơ sở hạ tầng. Nói cách khác, YouTube là công cụ quan trọng mà người bình thường sử dụng để truyền tải", McGrady nói.
Đi sâu vào "vùng hoang dã" của YouTube
Năm 2013, Emily đăng một video YouTube có tên "sw33t tats". Hiện đã 34 tuổi, người phụ nữ sống ở New York đã quên rằng đoạn video này vẫn còn tồn tại.
"Tôi thậm chí không nhớ tại sao tải nó lên. Có lẽ khi đó tôi cần một nơi để gửi cho em gái mình và cần dọn dẹp ổ cứng. Đoạn video đó hài hước và kỳ lạ, thật mừng nó vẫn còn ở đây", Emily trả lời.
Ethan Zuckerman, người dẫn dắt nghiên cứu YouTube tại Đại học Massachusetts nhận định không nên mặc định mạng xã hội chỉ dành cho người muốn nổi tiếng.
Nói với tờ BBC, YouTube phản hồi thuật toán của họ vẫn giúp người dùng tìm thấy video phù hợp, kể cả những nội dung có ít lượt xem.
"Phép màu của YouTube là dù một video có 60 hay 6 triệu lượt xem, mọi người vẫn có thể tìm thấy nó trong cộng đồng. Từ đó, họ có thể học một kỹ năng mới, được giải trí hoặc chia sẻ tiếng nói với thế giới. Mọi kênh đều bắt đầu với cùng một bảng trống. Ở đó, họ có thể xây dựng khán giả và phát triển kinh doanh", Boot Bullwinkle, phát ngôn viên của YouTube nói.
Zuckerman và các đồng nghiệp của ông không phải là những người đầu tiên đi tìm kiếm phần ẩn của YouTube. Giữa năm 2009 và 2012, iPhone có một tính năng cho phép người dùng đăng video trực tiếp lên YouTube chỉ với vài lần chạm. Khi đó, nền tảng video báo cáo các lượt tải lên từ di động tăng 400% một ngày. Trừ khi thêm tiêu đề tùy chỉnh, tên của tất cả video này đều theo một định dạng chuẩn.
Điều này khiến chúng dễ dàng tìm kiếm hơn một thập kỷ sau. Một vài người đã khám phá những video này và phát hiện có vẻ như số lượng thực tế đã lên đến hàng triệu.
Theo Zuckerman, phiên bản YouTube không có thuật toán đề xuất đóng vai trò như "nghiên cứu về đời thường", nơi mọi người ghi lại khoảnh khắc và trao đổi ý tưởng. Nhà nghiên cứu này lấy ví dụ ở Nam Á, nền tảng này và các mạng xã hội tương tự có vẻ hoạt động như công cụ nhắn tin video cho người ít hoặc không biết chữ.
Trong nghiên cứu của Đại học Massachusetts, có đến hơn 70% video trên YouTube không phải tiếng Anh. Chúng đơn giản chỉ ghi lại cuộc sống đời thường từ khắp nơi trên thế giới.
