SARS-COV-2 đột biến tạo biến thể như thế nào?

Một nghiên cứu được công bố ngày 4/3/2021 trên tạp chí Nature Medicine chỉ ra 3 biến thể mới của virus SARS-CoV-2 gây bệnh COVID-19 với tốc độ lây lan nhanh hơn. Chúng có khả năng “qua mặt” các kháng thể và vô hiệu hóa “bản gốc” của virus này.

Trước đó, các nhà khoa học thuộc Trường Đại học Hoàng gia London (Anh) cũng cho biết, một biến thể của virus SARS-CoV-2 xuất hiện ở Brazil, được phát hiện ở ít nhất 20 quốc gia trên thế giới, tốc độ lây lan nhanh, có thể tái lây nhiễm cho những người trước đó đã khỏi bệnh.

Khi một loại vi rút nhiễm vào vật chủ (như con người), nó sẽ tạo ra các bản sao mới của chính mình, bắt đầu bằng việc nhân đôi bộ gene. Nhưng trong quá trình này, các bản sao xảy ra lỗi, gọi là đột biến.

SARS-COV-2 đột biến tạo biến thể như thế nào?

Cấu trúc của SARS-CoV-2 rất đơn giản, là bộ gene của acid nucleic là RNA - cấu trúc di truyền của nó, bao quanh bộ gene là lớp vỏ glycoprotein. Lớp vỏ đặc trưng của SARS-CoV-2 có các gai glycoprotein có hình dạng giống chiếc vương miện. Dựa vào bộ gene của các loại Coronavirus, các nghiên cứu ghi nhận các bộ gene này khá giống nhau.

SARS-CoV-2 là một Coronavirus có bộ gene sợi RNA đơn dạng xoắn, tương đương với mRNA (messenger RNA) của tế bào ký chủ, khi vào được bên trong tế bào sẽ nhanh chóng chế tạo các vật liệu cần thiết (gồm các protein và enzym) để sinh sản nhiều sợi RNA, tạo ra các SARS-CoV-2 mới.

SARS-CoV-2 có ái lực đặc biệt với thụ thể ACE2 (angiotensin-converting enzyme 2) có ở các tế bào ở đường hô hấp, nhất là ở các tế bào mô phổi. SARS-CoV-2 dùng các gai glycoprotein nằm ở vỏ bọc ngoài của nó như “chìa khóa” để mở các thụ thể ACE2- là “ổ khóa” nằm trên màng tế bào ký chủ- để đi vào bên trong tế bào ký chủ là các tế bào mô phổi.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã khẳng định tầm quan trọng của việc xác định những đột biến của vi rút như tính dễ lây lan, độc lực cao hơn; hoặc sự đáp ứng khác đi với các biện pháp điều trị.

WHO xác nhận có một đột biến D614G, có mặt trong virus SARS-CoV-2 đang phân bố trên toàn thế giới. Gọi là đột biến D614G vì có 1 amino acid thay đổi từ dạng Aspartate (D) thành Glycine (G) ở vị trí 614 trong cấu trúc gen của nó, phần tạo ra protein gai của vi rút. Protein gai rất quan trọng trong quá trình gắn và xâm nhập của vi rút vào trong tế bào bằng cách bám vào các thụ thể ACE2.

Thuật ngữ “biến thể” thường được dành cho một loại vi rút khác biệt. Sự khác biệt này có thể ở tính dễ lây (khả năng truyền bệnh) độc lực (khả năng gây bệnh) của vi rút hoặc sự nhạy cảm với thuốc điều trị (khả năng chịu đựng).

Biến thể của SARS-CoV-2 đang hoành hành ở Âu- Mỹ là D614G. Một nhóm các nhà khoa học của Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos (Mỹ) đã công bố một nghiên cứu về sự xuất hiện của một dạng mới của SARS-CoV-2. Các nghiên cứu cho rằng chủng mới này truyền từ châu Âu sang Mỹ, có khả năng lây cao hơn so với chủng cũ.

Nguồn: SK&ĐS

Chủ đề Phòng chống dịch Covid-19

Đọc thêm

8 đột phá y học 2025

8 đột phá y học 2025

National Geographic vừa công bố 8 đột phá y học 2025, từ thuốc ngừa HIV tiêm 2 lần mỗi năm, chỉnh sửa gene cá nhân hóa đến tái tạo chi, mở ra kỷ nguyên chăm sóc sức khỏe mới.
VinFuture 2025 vinh danh 4 công trình khoa học "cùng vươn mình - cùng thịnh vượng"

VinFuture 2025 vinh danh 4 công trình khoa học "cùng vươn mình - cùng thịnh vượng"

Quỹ VinFuture chính thức công bố các Chủ nhân Giải thưởng VinFuture 2025. 4 công trình khoa học công nghệ xuất sắc được vinh danh đã khẳng định nhất quán chủ điểm năm nay là “Cùng vươn mình – Cùng thịnh vượng”, thể hiện vai trò hợp tác khoa học xuyên biên giới để cùng giải quyết các thách thức toàn cầu về y tế, môi trường và sinh kế cho nhân loại.
Nhà khoa học VinFuture hiến kế để chung sống an toàn khi AI thông minh hơn con người

Nhà khoa học VinFuture hiến kế để chung sống an toàn khi AI thông minh hơn con người

Tốc độ phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang diễn ra nhanh hơn bất kỳ cuộc cách mạng công nghệ nào trước đây, đẩy nhân loại vào một tình huống chưa từng có tiền lệ: phải nghĩ cách chung sống với một thực thể thông minh hơn chúng ta. Tại Tọa đàm “AI vì nhân loại: Đạo đức và an toàn AI trong kỷ nguyên mới” diễn ra chiều 2/12, các nhà khoa học VinFuture đã thảo luận nhiều “kế sách” hay.
4 công nghệ mở đường cho tương lai gây chú ý tại Tuần lễ VinFuture 2025

4 công nghệ mở đường cho tương lai gây chú ý tại Tuần lễ VinFuture 2025

Lần đầu tiên được tổ chức, “Diễn thuyết truyền cảm hứng: Công nghệ đột phá tương lai”, diễn ra sáng 2/12 tại Hà Nội, đã mang đến một khởi đầu đầy ấn tượng cho Tuần lễ Khoa học - Công nghệ VinFuture 2025. 4 nhà khoa học quốc tế đã mang đến 4 câu chuyện đổi mới đang tái định hình tương lai thế giới, với chung 1 tầm nhìn là khoa học phục vụ con người.
Các nhà khoa học hàng đầu thế giới hiến kế nuôi sống 10 tỷ người tại Tuần lễ KHCN VinFuture 2025

Các nhà khoa học hàng đầu thế giới hiến kế nuôi sống 10 tỷ người tại Tuần lễ KHCN VinFuture 2025

Biến đổi khí hậu đang đẩy nông nghiệp toàn cầu vào vòng xoáy bất ổn, đe dọa an ninh lương thực của gần 10 tỷ người trong tương lai. Tại Tuần lễ KHCN VinFuture 2025, các nhà khoa học hàng đầu thế giới sẽ cùng thảo luận về những đổi mới có thể giúp nhân loại nuôi sống hành tinh một cách bền vững.
Khi AI “vẽ” giấc mơ an cư

Khi AI “vẽ” giấc mơ an cư

Trong bối cảnh đô thị "đất chật người đông", việc ứng dụng AI giúp các kiến trúc sư phá vỡ những giới hạn về không gian, tạo ra những ngôi nhà phố thông minh và giàu cảm xúc.