Taliban ngăn dân Afghanistan chạy nạn, G7 ra tuyên bố chung cảnh báo

Phát ngôn viên Zabihullah Mujahid của Taliban trong cuộc họp báo ngày 24-8 tại Kabul, Afghanistan - Ảnh: AFP

Tuyên bố chung của nhóm G7 được đưa ra vào cuối ngày 24-8, sau cuộc họp của lãnh đạo 7 nước với Liên Hiệp Quốc và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh phương Tây vẫn chưa hoàn tất chiến dịch sơ tán khỏi Afghanistan dù đã gần sát thời hạn chót mà Taliban đưa ra là ngày 31-8.

Nội bộ G7 gồm Mỹ, Anh, Đức, Pháp, Ý, Nhật Bản và Canada vẫn đang tranh cãi về việc có nên kéo dài chiến dịch sơ tán hay không.

Thủ tướng Đức Angela Merkel thông báo G7 vẫn chưa thống nhất gia hạn, theo Hãng tin Reuters. Thủ tướng Canada Justin Trudeau thì tuyên bố các binh sĩ của nước này sẵn sàng ở lại Afghanistan sau ngày 31-8.

Văn phòng Tổng thống Pháp lại nhấn mạnh quyết định có kéo dài chiến dịch sơ tán hay không đang nằm trong tay Mỹ, quốc gia hiện có nhiều binh sĩ nhất còn ở lại Afghanistan.

Mặc dù chia rẽ về mốc thời gian kết thúc, các nhà lãnh đạo G7 đều thống nhất sẽ sơ tán càng nhiều người Afghanistan đã từng cộng tác càng tốt. Tuyên bố chung cũng yêu cầu Taliban đảm bảo quyền cho các nhóm thiểu số và dễ bị tổn thương như phụ nữ, trẻ em.

“Afghanistan không bao giờ được trở thành nơi trú ẩn an toàn cho chủ nghĩa khủng bố, cũng như không phải là nguồn gốc của các cuộc tấn công khủng bố nhằm vào người khác”, tuyên bố có đoạn nêu rõ.

Các nhà lãnh đạo G7 cũng kêu gọi xây dựng chính phủ hòa hợp và đại diện cho tất cả các bên ở Afghanistan, có trách nhiệm với các cam kết và nghĩa vụ quốc tế.

"Taliban sẽ phải chịu trách nhiệm về các hành động của họ trong việc ngăn chặn khủng bố, về nhân quyền, đặc biệt là đối với phụ nữ, trẻ em gái và dân tộc thiểu số cũng như theo đuổi một giải pháp chính trị toàn diện ở Afghanistan.

Tính chính danh của bất kỳ chính phủ nào trong tương lai sẽ phụ thuộc vào việc họ chọn cách tiếp cận như thế nào để duy trì các cam kết quốc tế và Afghanistan ổn định", tuyên bố của G7 ám chỉ sẽ đánh giá Taliban dựa trên hành động chứ không phải lời nói.

Những người Afghanistan đã được sơ tán khỏi Kabul chuẩn bị lên máy bay để đến một nơi khác từ căn cứ Torrejon ở Tây Ban Nha ngày 24-8 - Ảnh: REUTERS

Bất chấp các diễn biến bên ngoài, Taliban tiếp tục kiên trì với yêu cầu toàn bộ lực lượng nước ngoài phải rời khỏi Afghanistan sau ngày 31-8, theo báo New York Times .

Phát biểu trong cuộc họp báo ngày 24-8, phát ngôn viên Zabihullah Mujahid của Taliban yêu cầu Mỹ và các nước không khuyến khích người Afghanistan trốn chạy, đặc biệt là người có trình độ.

“Chúng tôi sẽ cần đến chuyên môn của họ”, ông Mujahid nói về việc tái thiết Afghanistan và kêu gọi nước ngoài ngừng “hớt váng”. Đại diện Taliban cũng xác nhận mọi con đường dẫn tới sân bay Hamid Karzai đã bị chặn đứng và chỉ cho những ai không phải là người Afghanistan đi qua.

Phát ngôn viên Mujahid giải thích tình trạng hỗn loạn tại sân bay là một vấn đề nguy hiểm nên cần phải ngăn chặn làn sóng người đổ về đây. Gần 20 người đã thiệt mạng khi cố tìm cách vào bên trong sân bay.

“Hãy về nhà đi. Chúng tôi bảo đảm an ninh cho mọi người”, ông Mujahid kêu gọi đám đông đang tập trung tại sân bay.