Uống mật ong vào thời điểm nào là tốt nhất?

Mật ong là thực phẩm quen thuộc trong đời sống hằng ngày. Thành phần chính của mật ong là fructose và glucose, ngoài ra còn chứa một lượng nhỏ axit amin, polyphenol, enzyme và khoáng chất. Nhiều nghiên cứu những năm gần đây cho thấy mật ong có thể hỗ trợ sức khỏe ở một số tình huống nhất định, đặc biệt là làm dịu ho, hỗ trợ phục hồi năng lượng và cung cấp các hợp chất chống oxy hóa.

1. Các thời điểm nên dùng mật ong

1.1. Khi cơ thể mệt mỏi, thiếu năng lượng

Sau một đêm ngủ muộn, làm việc kéo dài hoặc giai đoạn căng thẳng, cơ thể có thể xuất hiện cảm giác mệt, giảm tập trung, uể oải. Trong trường hợp này, mật ong có thể giúp bổ sung năng lượng nhanh nhờ chứa glucose và fructose — hai loại đường đơn được hấp thu tương đối nhanh qua đường tiêu hóa. Glucose là nguồn năng lượng quan trọng cho não bộ và cơ bắp. Một lượng nhỏ mật ong pha với nước ấm có thể giúp cơ thể dễ tiếp nhận năng lượng hơn so với các món ăn nhiều chất béo hoặc khó tiêu.

Cách dùng: Có thể pha 1–2 thìa cà phê mật ong với nước ấm, dùng vào buổi trưa hoặc giữa buổi khi cảm thấy mệt.

Cần lưu ý, người mắc đái tháo đường hoặc đang kiểm soát đường huyết nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thường xuyên.

1.2. Sau khi uống rượu bia

Mật ong thường được dân gian sử dụng sau khi uống rượu. Một phần lý do là mật ong chứa fructose. Một số nghiên cứu cho thấy fructose có thể tham gia vào quá trình chuyển hóa ethanol tại gan. Tuy nhiên, hiệu quả hỗ trợ chỉ ở mức bổ trợ, không phải biện pháp "giải rượu". Dùng mật ong sau uống rượu không làm giảm nguy cơ ngộ độc rượu và không giúp người uống tỉnh táo ngay lập tức. Với người có biểu hiện nôn nhiều, lú lẫn, khó thở hoặc ngủ li bì sau uống rượu, cần được cấp cứu y tế.

Cách dùng: Sau khi uống rượu, có thể pha một cốc nước ấm với 1 thìa mật ong để bổ sung dịch và giúp cơ thể dễ chịu hơn.

1.3. Khi bị cảm lạnh, ho hoặc đau rát họng

Đây là tác dụng của mật ong được nghiên cứu tương đối rõ hơn so với các lợi ích khác. Theo Mayo Clinic, mật ong có thể giúp làm dịu cổ họng, giảm kích thích niêm mạc hầu họng và giảm ho, đặc biệt trong nhiễm khuẩn hô hấp trên mức độ nhẹ. Một số nghiên cứu cho thấy mật ong có thể giúp giảm ho về đêm và cải thiện giấc ngủ ở người bị cảm lạnh.

Cần lưu ý, mật ong không điều trị nguyên nhân nhiễm trùng và không thay thế thuốc khi có chỉ định của bác sĩ. Không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi do nguy cơ ngộ độc botulinum.

Cách dùng: Pha 1–2 thìa cà phê mật ong với nước ấm; có thể dùng cùng lê hấp hoặc vài lát lê tươi để làm dịu họng.

1.4. Khi bị khó tiêu hoặc táo bón nhẹ

Trong thực hành dinh dưỡng, một số người dùng mật ong khi có cảm giác đầy bụng hoặc táo bón nhẹ. Mật ong chứa đường đơn và một lượng nhỏ oligosaccharide, có thể có tác dụng hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột.

Tuy nhiên, bằng chứng hiện nay chưa đủ mạnh để khẳng định mật ong là biện pháp điều trị táo bón. Hiệu quả nếu có thường ở mức hỗ trợ nhẹ. Nếu táo bón kéo dài, đau bụng, chướng bụng nhiều hoặc đi ngoài có máu, cần đi khám để xác định nguyên nhân.

Cách dùng: Có thể dùng 1 cốc nước ấm pha 1 thìa cà phê mật ong vào buổi sáng hoặc buổi tối.

1.5. Trước khi đi ngủ

Mật ong từ lâu được dùng như một thực phẩm hỗ trợ thư giãn. Một nghiên cứu tổng quan năm 2024 trên Food & Function cho thấy mật ong có tiềm năng hỗ trợ chất lượng giấc ngủ nhờ cung cấp carbohydrate nhẹ, có thể góp phần ổn định năng lượng trong đêm và tạo cảm giác dễ chịu trước khi ngủ. Tuy nhiên, cần thêm nghiên cứu lâm sàng để khẳng định rõ hơn. Ngoài ra, với người đang ho về đêm, mật ong có thể giúp làm dịu cổ họng, từ đó ngủ dễ hơn.

Cách dùng: Dùng 1 thìa cà phê mật ong khoảng 30–60 phút trước khi ngủ, hoặc pha với nước ấm.

Lưu ý, không nên dùng quá nhiều vì có thể làm tăng lượng đường nạp vào buổi tối.

1.6. Khi da khô hoặc da dễ kích ứng nhẹ

Mật ong có tính hút ẩm, giúp giữ nước trên bề mặt da. Ngoài ra, các hợp chất chống oxy hóa và đặc tính kháng khuẩn tự nhiên khiến mật ong được sử dụng trong một số sản phẩm chăm sóc da. Mật ong có thể hỗ trợ dưỡng ẩm và làm dịu da ở mức nhẹ. Tuy nhiên, không nên tự ý dùng lên vùng da đang viêm, nhiễm trùng, có vết thương hở hoặc đang bị mụn viêm nặng.

Cách dùng: Có thể dùng lượng nhỏ mật ong pha loãng hoặc kết hợp với nguyên liệu dịu nhẹ như yến mạch, sữa chua không đường. Nên thử trên vùng da nhỏ trước khi sử dụng rộng hơn.

2. Một số lưu ý khi dùng mật ong

• Không dùng cho trẻ dưới 12 tháng tuổi.
• Người đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường nên kiểm soát lượng dùng.
• Không nên xem mật ong là thuốc chữa bệnh.
• Dùng lượng vừa phải, vì bản chất mật ong vẫn là nguồn đường.
• Nếu đang sốt cao, khó thở, ho kéo dài, đau ngực hoặc triệu chứng nặng lên, cần đi khám.