Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam ngày 12/11, World Bank nhìn nhận sự suy giảm kinh tế ở Việt Nam đã “chạm đáy” và đang có sự hồi phục. Điều này diễn ra sau khi TP HCM và các tỉnh phía Nam khác dần dỡ bỏ các biện pháp hạn chế, các chỉ số di chuyển chính đã tăng trở lại và các hoạt động kinh tế được khôi phục.
Sự phục hồi chỉ số di chuyển đặc biệt mạnh mẽ ở các cửa hàng tạp hóa, siêu thị và hiệu thuốc – về lại gần mức trước Covid-19. Ngược lại, chỉ số di chuyển đến nơi làm việc phục hồi với tốc độ chậm hơn so với thường thấy trong các đợt bùng phát dịch trước đó.
Xu hướng di chuyển đến nơi làm việc này phần lớn phản ánh diễn biến ở các tỉnh phía Nam, nơi chỉ mới bắt đầu nới lỏng các hạn chế đi lại trong tháng 10 và bị ảnh hưởng trước những khó khăn trong khôi phục sản xuất như thiếu nguyên liệu, lao động.
Hàng quán tại TP HCM mở lại ngày đầu tháng 10/2021. Ảnh: Quỳnh Trần
Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng trở lại, thu hẹp khoảng cách với mức đạt được cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu nhờ TP HCM và các trung tâm công nghiệp lân cận được khôi phục sản xuất. Các tiểu ngành năng động nhất là thực phẩm, đồ uống, thuốc lá, may mặc và giày dép... đạt mức tăng trưởng hai con số so với tháng trước. Chỉ số PMI đã tăng vọt lên 52,1, lần đầu tiên vượt ngưỡng trung tính 50 trong 5 tháng, cho thấy điều kiện kinh tế được cải thiện đáng kể.
Tốc độ tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng từ 4,4% trong tháng 9 lên 18,1% của tháng 10, nhờ nới lỏng các biện pháp giãn cách xã hội. Tuy nhiên, tổng doanh thu vẫn thấp hơn 19,5% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu dịch vụ tiếp tục phục hồi với tốc độ nhanh hơn doanh thu bán lẻ hàng hóa. Tuy nhiên, các chỉ số này chưa đạt được mức ghi nhận vào tháng 10 năm ngoái.
Cán cân thương mại thặng dư trong tháng thứ hai liên tiếp đạt 2,85 tỷ USD, nhờ tăng trưởng nhập khẩu chậm lại. Với FDI, Word Bank cho biết, việc giảm 47,4% sau chuỗi ba tháng tăng liên tiếp có khả năng phản ánh tính mùa vụ của dòng vốn và một dự án quy mô lớn đăng ký vào tháng 9/2021. Lạm phát cũng giảm nhẹ mặc dù giá nhiên liệu tăng.
Bên cạnh đó, dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế trong tháng 10 tăng 14,2% so với cùng kỳ năm trước, tương đương với tốc độ của tháng 9. Điều này phản ánh sự phục hồi của các hoạt động kinh tế đang diễn ra sau đợt bùng phát dịch lần bốn, đặc biệt là trong các ngành dịch vụ.
Cụ thể, tăng trưởng tín dụng đối với khu vực dịch vụ, vốn chiếm hơn 60% tổng tín dụng đối với nền kinh tế, đã ổn định ở mức 15,6% trong tháng 10 sau khi giảm liên tục từ mức 18,3% trong tháng 5.
Tín dụng đối với ngành công nghiệp và xây dựng giữ nguyên ở tốc độ tăng trưởng khoảng 12,7% kể từ tháng 7, nhưng vẫn cao hơn so với trước đại dịch. Với nhu cầu tín dụng đang phục hồi, lãi suất qua đêm liên ngân hàng chững lại ở mức bình quân 0,65%, tương tự như mức ghi nhận vào tháng 9, chấm dứt xu hướng giảm bắt đầu từ tháng 7 năm nay.
Ngân sách nhà nước tháng 10 cũng ghi nhận thặng dư 1,2 tỷ USD sau 2 tháng thâm hụt...
World Bank lưu ý thêm, các can thiệp về chính sách tài khóa, trong đó có việc miễn giảm thuế, đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, trợ giúp xã hội cho những đối tượng gặp khó khăn sẽ phát huy hiệu quả. Theo đó, gói giảm thuế giá trị gia tăng trong tháng 11 và 12 cho các doanh nghiệp dịch vụ vận tải, du lịch, lưu trú, ăn uống và giải trí đã được thông qua, và được kỳ vọng giúp thúc đẩy nhu cầu nội địa trong các ngành này.
Mặt khác, khi nền kinh tế mở cửa trở lại và số ca bệnh mới gia tăng, Việt Nam cần tiếp tục tiêm vaccine nhanh chóng và duy trì cảnh giác bằng xét nghiệm và cách ly. Điều này giúp Việt Nam tránh đợt dịch bệnh mới - một làn sóng có thể buộc Chính phủ áp dụng các hạn chế để bảo vệ tính mạng của người dân.
Ngoài ra, Việt Nam cũng cần theo dõi lạm phát khi nhu cầu trong nước phục hồi còn giá cả năng lượng trên thế giới tăng. Sức khỏe khu vực tài chính cũng cần được giám sát chặt chẽ.
