Trí tuệ nhân tạo và robot ngày càng thành trợ thủ đắc lực cho nhiều doanh nghiệp sản xuất, giúp thực hiện các nhiệm vụ hiệu quả và chính xác hơn con người. Điều này có vẻ rất tốt cho các công ty, nhưng lại không mấy dễ chịu với người lao động khi biết một ngày nào đó có thể bị thay thế bởi tự động hóa.
Báo cáo do công ty tư vấn quản lý toàn cầu McKinsey & Company (Mỹ) thực hiện đã đưa lời cảnh tỉnh: “Hầu hết mọi nghề nghiệp đều có tiềm năng tự động hóa một phần”. Nhóm nghiên cứu ước tính có tới một nửa các hoạt động được thực hiện bởi nhân công trên toàn cầu có thể thay thế bằng tự động hóa khi sử dụng “các công nghệ hiện đã được chứng minh”.
Báo cáo của Tổ chức lao động quốc tế (ILO) năm 2021 chỉ ra những nghề có nguy cơ bị robot thay thế là công nhân nhà máy (44%); nhân viên thu ngân (40%), lái xe taxi (20%); nhân viên chăm sóc khách hàng (18%), phi công (16%)...
Robot và trí tuệ nhân tạo ngày càng hiện diện nhiều hơn trong đời sống con người. Ảnh minh họa: Pexels
Có thể nói, sự trỗi dậy của AI đã tác động lớn đến thị trường lao động, nhưng vẫn có ngành nghề luôn an toàn trước cuộc cách mạng công nghệ.
Nhân viên y tế
Tự động hóa đóng vai trò lớn trong việc điều trị cho bệnh nhân, nhưng chúng rất khó vượt qua trình độ chuyên môn và kỹ năng về y học mà con người đang sở hữu, đây là tin tốt cho các bác sĩ, y tá, nhân viên chăm sóc sức khỏe.
Như báo cáo riêng của McKinsey đã chỉ ra, không đến 30% nhiệm vụ của y tế có thể được thay thế bằng tự động hóa.
Giáo viên
Giáo dục là một lĩnh vực khác mà công nghệ đang tạo ra các tác động to lớn, dưới sự gia tăng của các lớp học trực tuyến. Nhưng các chuyên gia nói rằng vẫn luôn cần có người hướng dẫn, giải đáp các mắc và chấm điểm các bài viết của học sinh.
Michael Chui, một đối tác tại Viện toàn cầu McKinsey cho rằng, bản chất của việc giảng dạy là truyền đạt kiến thức chuyên môn sâu và tương tác phức tạp với người khác. Và đó là những hoạt động ít bị cơ giới hóa nhất.
Giám đốc điều hành
Quản lý và điều hành bộ máy tổ chức của công ty không phải nhiệm vụ đơn giản có thể được tự động hóa. Người quản lý phải thúc đẩy lợi thế của nhân viên, xử lý xung đột và trở thành người cố vấn trong mọi trường hợp. Điều này đòi hỏi các kỹ năng lãnh đạo khác nhau và không có cách nào lập trình cho cỗ máy thực hiện.
Họ cũng phải chịu trách nhiệm trước hội đồng quản trị và các cổ đông - những người có thể không hài lòng khi nhận được báo cáo thu nhập hoặc chiến lược phát triển từ robot.
Mục sư
Một linh mục sẽ hội tụ đủ những phẩm chất như đức tin, tình yêu thương, sự đồng cảm và cảm xúc, từ đó rao giảng, hướng dẫn, truyền cảm hứng và niềm tin cho mọi người.
Việc dạy robot thể hiện những phẩm chất trên hoặc đảm nhận các vai trò tương đương chắc chắn là thách thức.
Biên tập viên
Phần mềm hiệu đính đã có thể thu nhỏ công việc của một biên tập viên ở mức độ nhất định. Nhưng vẫn cần có người để kiểm tra tính xác, rõ ràng và độc đáo của nội dung - điều máy móc, công nghệ khó lòng thay thế.
Người thiết kế đồ họa
Máy móc có thể tiếp nhận, xử lý thông tin theo lệnh đã lập trình sẵn nhưng không thể kiên nhẫn lắng nghe và hiểu yêu cầu của từng khách hàng, bởi mỗi người lại có nhu cầu, thị yếu và sở thích khác nhau.
Nhiệm vụ của người chuyên thiết kế đồ họa là kết hợp giữa nghệ thuật, kỹ thuật và mong muốn của khách hàng để tạo sản phẩm độc đáo, thứ robot không có đủ kỹ năng và sự sáng tạo cần thiết cho công việc này.
Sự sáng tạo và chiều lòng khách hàng của nhân viên thiết kế đồ họa rất khó thay thế. Ảnh minh họa: Freepik
Giám đốc tiếp thị
Nhiệm vụ của họ là tạo nội dung mới, theo dõi xu hướng, giải thích dữ liệu và giám sát các chiến dịch. Họ cũng phân tích phản hồi từ khách hàng, giúp tổ chức cập nhật thay đổi trên thị trường và linh hoạt ứng phó khi xảy ra sự cố. Trong khi các chương trình hỗ trợ AI có thể không phản ứng được với những thay đổi đó.
Bác sĩ tâm thần
Rất khó để có thể hiểu cách thức hoạt động của bộ não con người và ngay cả những bác sĩ và nhà khoa học giỏi nhất cũng không thể tạo ra máy móc làm điều đó.
Chưa kể, robot thiếu khả năng bày tỏ cảm xúc, thể hiện sự đồng cảm, lòng trắc ẩn cần thiết để kết nối với con người và đưa ra những tình huống xử lý. Vậy nên việc có một bác sĩ tâm thần bằng robot có thể không khả thi trong tương lai gần.
Nhà khoa học
Khoa học không chỉ tiến hành các thí nghiệm trong phòng nghiên cứu bởi chúng là chuỗi tư duy không ngừng, liên tục tìm hiểu, sáng tạo và tìm ra giải pháp cho một số vấn đề nhất định. Máy móc có thể hỗ trợ các nhà khoa học phân tích dữ liệu nhưng không thể sáng tạo, phát minh ra những điều mới.
Nhà văn
Nhà văn sử dụng khả năng sáng tạo và trí tưởng tượng của mình để tạo ra những nội dung hấp dẫn, nhiều thông tin.
AI có thể viết bài nhưng không thể gợi ý cách đặt tiêu đề, chỉnh sửa và đánh giá toàn diện. Việc việc không bao giờ được tự động vì các vở kịch, phim, bài đăng trên blog và sách đòi hỏi nhiều sự sáng tạo hơn các thuật toán được lập trình sẵn.
Người phân tích hệ thống máy tính
Trên thực tế, các công việc liên quan đến máy tính lại ít bị robot thay thế bởi nền kinh tế càng phụ thuộc nhiều vào tự động hóa sẽ càng cần những người có thể triển khai và quản lý các hệ thống đó.
Cục Thống kê lao động Mỹ ước tính số lượng các nhà phân tích sẽ tăng 9% đến năm 2028 - tỷ lệ cao hơn so với hầu hết các ngành nghề khác.
