Bão bức xạ Mặt Trời mạnh nhất 20 năm hướng tới Trái Đất

Bão bức xạ Mặt Trời cấp S4 đang hướng về Trái Đất, có thể ảnh hưởng đến hoạt động vệ tinh và tạo ra cực quang rực rỡ khác thường.

"Đây là bão bức xạ Mặt Trời mạnh nhất hơn 20 năm qua. Lần gần nhất xảy ra bão cấp S4 là tháng 10/2003. Tác động tiềm tàng chủ yếu giới hạn trong hoạt động phóng tàu vũ trụ, hàng không và vệ tinh", Trung tâm Dự báo thời tiết không gian (SWPC) thuộc Cơ quan Khí quyển và Đại dương quốc gia Mỹ (NOAA) hôm nay thông báo trên mạng xã hội X. S4 là cấp gần cao nhất trong thang đo sức mạnh gồm 5 cấp của bão bức xạ Mặt Trời.

SWPC đã thông báo cho các hãng hàng không, NASA, Cục Hàng không liên bang Mỹ (FAA), Cơ quan Quản lý tình huống khẩn cấp liên bang (FEMA), tập đoàn North American Electric Reliability và các nhà vận hành khác tìm cách ứng phó với bão. "Chúng tôi đã thực hiện rất nhiều cuộc gọi để đảm bảo mọi đơn vị vận hành hạ tầng công nghệ trọng yếu đều nắm được những gì đang diễn ra", nhà dự báo Shawn Dahl tại SWPC cho biết.

Vành nhật hoa của Mặt Trời ngày 19/1. Ảnh: NASA
Vành nhật hoa của Mặt Trời ngày 19/1. Ảnh: NASA

Trong những thời điểm rủi ro bức xạ gia tăng, phi hành gia trên trạm vũ trụ có thể di chuyển đến khu vực được che chắn tốt hơn. Họ từng thực hiện giải pháp này trong các cơn bão Mặt Trời trước đây, ví dụ bão địa từ xảy ra vào tháng 5/2024.

Lượng bức xạ tăng cao cũng có thể gây rủi ro cho hệ thống vệ tinh mà con người sử dụng để liên lạc và định vị. Trong sự kiện tháng 5/2024, công ty máy kéo John Deere báo cáo rằng một số khách hàng dùng GPS để canh tác đã gặp sự cố. Nhưng nhìn chung, các nhà vận hành vẫn giữ được hoạt động vệ tinh ổn định trên quỹ đạo, đồng thời kiểm soát sự tích tụ của các dòng điện từ mạnh trong hệ thống lưới điện.

Theo Ryan French, nhà vật lý Mặt Trời tại Phòng thí nghiệm Khí quyển và Vật lý không gian thuộc Đại học Colorado Boulder, trong đợt bão bức xạ Mặt Trời tuần này, các nhà vận hành vệ tinh có thể cần hành động, nhưng khó xảy ra tác động công nghệ với người dân trên diện rộng.

Dahl cho biết, một cơn bão địa từ mạnh cũng đã tấn công Trái Đất vào khoảng 2h40 ngày 20/1 (giờ Hà Nội). Trong khi bão bức xạ Mặt Trời đánh dấu sự giải phóng hạt tích điện mạnh, di chuyển nhanh về phía Trái Đất, bão địa từ chuyển động chậm hơn, bắt nguồn từ những vụ phun trào nhật hoa (CME) - hiện tượng plasma và từ trường phóng ra từ lớp khí quyển ngoài cùng (vành nhật hoa) của Mặt Trời.

Hoạt động Mặt Trời tăng cũng khiến cực quang xuất hiện rực rỡ hơn. Cụ thể, hạt năng lượng từ CME ập đến từ trường Trái Đất, tương tác với các khí trong khí quyển và tạo ra những dải sáng nhiều màu sắc trên bầu trời. Theo SWPC, cực quang lần này có thể quan sát được ở phần lớn khu vực phía bắc nước Mỹ, thậm chí lan xuống Alabama và miền bắc California.

vnexpress.net

Đọc thêm

8 đột phá y học 2025

8 đột phá y học 2025

National Geographic vừa công bố 8 đột phá y học 2025, từ thuốc ngừa HIV tiêm 2 lần mỗi năm, chỉnh sửa gene cá nhân hóa đến tái tạo chi, mở ra kỷ nguyên chăm sóc sức khỏe mới.
VinFuture 2025 vinh danh 4 công trình khoa học "cùng vươn mình - cùng thịnh vượng"

VinFuture 2025 vinh danh 4 công trình khoa học "cùng vươn mình - cùng thịnh vượng"

Quỹ VinFuture chính thức công bố các Chủ nhân Giải thưởng VinFuture 2025. 4 công trình khoa học công nghệ xuất sắc được vinh danh đã khẳng định nhất quán chủ điểm năm nay là “Cùng vươn mình – Cùng thịnh vượng”, thể hiện vai trò hợp tác khoa học xuyên biên giới để cùng giải quyết các thách thức toàn cầu về y tế, môi trường và sinh kế cho nhân loại.
Nhà khoa học VinFuture hiến kế để chung sống an toàn khi AI thông minh hơn con người

Nhà khoa học VinFuture hiến kế để chung sống an toàn khi AI thông minh hơn con người

Tốc độ phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang diễn ra nhanh hơn bất kỳ cuộc cách mạng công nghệ nào trước đây, đẩy nhân loại vào một tình huống chưa từng có tiền lệ: phải nghĩ cách chung sống với một thực thể thông minh hơn chúng ta. Tại Tọa đàm “AI vì nhân loại: Đạo đức và an toàn AI trong kỷ nguyên mới” diễn ra chiều 2/12, các nhà khoa học VinFuture đã thảo luận nhiều “kế sách” hay.
4 công nghệ mở đường cho tương lai gây chú ý tại Tuần lễ VinFuture 2025

4 công nghệ mở đường cho tương lai gây chú ý tại Tuần lễ VinFuture 2025

Lần đầu tiên được tổ chức, “Diễn thuyết truyền cảm hứng: Công nghệ đột phá tương lai”, diễn ra sáng 2/12 tại Hà Nội, đã mang đến một khởi đầu đầy ấn tượng cho Tuần lễ Khoa học - Công nghệ VinFuture 2025. 4 nhà khoa học quốc tế đã mang đến 4 câu chuyện đổi mới đang tái định hình tương lai thế giới, với chung 1 tầm nhìn là khoa học phục vụ con người.
Các nhà khoa học hàng đầu thế giới hiến kế nuôi sống 10 tỷ người tại Tuần lễ KHCN VinFuture 2025

Các nhà khoa học hàng đầu thế giới hiến kế nuôi sống 10 tỷ người tại Tuần lễ KHCN VinFuture 2025

Biến đổi khí hậu đang đẩy nông nghiệp toàn cầu vào vòng xoáy bất ổn, đe dọa an ninh lương thực của gần 10 tỷ người trong tương lai. Tại Tuần lễ KHCN VinFuture 2025, các nhà khoa học hàng đầu thế giới sẽ cùng thảo luận về những đổi mới có thể giúp nhân loại nuôi sống hành tinh một cách bền vững.
Khi AI “vẽ” giấc mơ an cư

Khi AI “vẽ” giấc mơ an cư

Trong bối cảnh đô thị "đất chật người đông", việc ứng dụng AI giúp các kiến trúc sư phá vỡ những giới hạn về không gian, tạo ra những ngôi nhà phố thông minh và giàu cảm xúc.