Cảnh giác với nguy cơ xơ gan, ung thư gan do virus

Thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, chán ăn, chướng bụng và buồn nôn, đau tức vùng gan, bệnh nhân N.C.L (64 tuổi, xã Hồng Lộc) mới quyết định đến BVĐK tỉnh thăm khám. Tại đây, bệnh nhân được các bác sỹ tư vấn, kiểm tra, làm các xét nghiệm đầy đủ. Kết quả cho thấy, bệnh nhân đã bị viêm gan B mạn tính.

Bệnh nhân L. cho biết: “Tôi chưa có thói quen đi kiểm tra sức khỏe định kỳ để tầm soát bệnh vì nghĩ rằng bản thân vẫn khỏe mạnh, không có triệu chứng bất thường nào. Giờ đây, triệu chứng bệnh viêm gan B rõ ràng tôi mới nghe gia đình khuyên đi bệnh viện để khám”.

Cũng như bệnh nhân L, bệnh nhân N.T.K (49 tuổi, phường Sông Trí) tình cờ nhập viện điều trị mạch vành sau đó kết hợp kiểm tra sức khỏe tổng quát. Kết quả xét nghiệm cho thấy bà nhiễm viêm gan B, men gan và tải lượng virus cao gấp 6 lần so với người bình thường, kèm theo dấu hiệu ứ mật. Chụp cộng hưởng từ phát hiện thêm một khối u gan kích thước 25x26mm. Rất may khối u của bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn sớm và nằm tại vị trí thuận lợi, có thể can thiệp phẫu thuật với tiên lượng điều trị khá khả quan.

Hai trường hợp trên chỉ là ví dụ điển hình trong số rất nhiều bệnh nhân mắc viêm gan phát hiện bệnh muộn do chủ quan, không thăm khám sức khỏe định kỳ – đặc biệt là ở người trẻ tuổi, khi sức khỏe còn tốt và hầu như không có triệu chứng. Virus là nguyên nhân gây viêm gan phổ biến nhất và ba loại virus thường gặp nhất là virus viêm gan A, B, C. Trong đó, viêm gan virus A thường tự khỏi thông qua việc cơ thể sẽ đào thải hết virus nên không có tình trạng nhiễm mạn tính. Virus viêm gan B, C lây nhiễm khi tiếp xúc với máu, dịch cơ thể, trong các trường hợp như: sử dụng chung bơm kim tiêm, quan hệ tình dục không an toàn... Nhiều người cơ thể không có khả năng đào thải dẫn đến nhiễm virus viêm gan B, C mạn tính.

Trên thế giới, viêm gan virus mãn tính gây ra 1,3 triệu ca tử vong mỗi năm, tức là 3.500 ca tử vong mỗi ngày, chủ yếu là do ung thư gan và xơ gan. Viêm gan B và C đang lây lan âm thầm với 8.000 ca nhiễm mới mỗi ngày. Tại Việt Nam, ung thư gan đứng hàng đầu trong 5 bệnh ung thư có tỷ lệ tử vong cao nhất. Việt Nam cũng là nước nằm trong 10 quốc gia có tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư gan cao nhất thế giới.

Tại Hà Tĩnh, số lượng người mắc căn bệnh về gan ngày càng gia tăng. Trung bình mỗi ngày Khoa Ung bướu - Y học hạt nhân, BVĐK tỉnh có từ 100 - 150 bệnh nhân nội trú, trong đó có khoảng 20 - 30 bệnh nhân bị các bệnh lý về gan vào điều trị trong tình trạng nặng và trên nền viêm gan. Mỗi năm có khoảng 450 bệnh nhân phải điều trị ung thư gan. Hiện tại, Phòng Tư vấn, quản lý và điều trị viêm gan virus B, C của bệnh viện đã lập hồ sơ, cấp thuốc, quản lý và điều trị ngoại trú cho hơn 1.500 bệnh nhân mắc viêm gan, qua đó giúp cho các bệnh nhân được phát hiện bệnh sớm, điều trị kịp thời, tránh được các biến chứng và hạn chế được tử vong, giảm tải cho bệnh viện tuyến trên.

Theo bác sỹ Thái Văn Nhật - Khoa Truyền nhiễm, BVĐK tỉnh, viêm gan có thể âm thầm tồn tại trong cơ thể suốt hàng chục năm mà không gây triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, khi sức đề kháng suy yếu hoặc người bệnh dùng thuốc bừa bãi, virus viêm gan có thể tái hoạt động mạnh mẽ, dẫn đến suy gan cấp tính, thậm chí tử vong nếu không kịp thời can thiệp. Người mắc viêm gan tuyệt đối không nên tự ý dùng thuốc nam, thuốc bắc hay các loại thuốc không rõ nguồn gốc. Những sản phẩm này có thể gây tổn thương gan âm thầm, đẩy nhanh quá trình xơ gan, dẫn đến suy gan và ung thư gan.

Người dân nên chủ động tầm soát viêm gan virus ít nhất một lần mỗi năm, đặc biệt nếu trong gia đình có người từng mắc viêm gan, xơ gan hoặc ung thư gan và nên tiêm phòng đầy đủ. Không dùng chung kim tiêm hoặc các dụng cụ khác có thể đã tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể. Đeo găng tay nếu phải chạm vào máu hoặc vết thương hở. Không dùng chung đồ dùng cá nhân, chẳng hạn như bàn chải đánh răng, dao cạo râu hoặc đồ cắt móng tay… Phụ nữ trước khi kết hôn hoặc khi có thai nên được sàng lọc xem có bị nhiễm virus viêm gan hay không để được theo dõi, quản lý và điều trị dự phòng lây truyền mẹ sang con. Tiêm vắc-xin viêm gan B đầy đủ cho trẻ theo lịch của chương trình tiêm chủng mở rộng, đặc biệt tăng cường tiêm vắc-xin viêm gan B liều sơ sinh cho trẻ trong vòng 24 giờ đầu sau sinh.