"Với mình, đây cũng không phải là một câu chuyện nghị lực phi thường như mọi người hay nói. Nó đơn giản vì mình ở trong hoàn cảnh đó thì mình buộc phải thích nghi, ví dụ nếu mất tay trái thì mình sẽ tập viết bằng tay phải. Đó là bản năng sinh tồn", Đồng Thị Hải Yến bày tỏ.
Thích nghi cùng giới hạn
Đồng Thị Hải Yến (25 tuổi) vừa nhận tin trúng tuyển chương trình thạc sĩ ngành y tế công cộng ĐH Harvard và ngành nghiên cứu sức khỏe cộng đồng ở Trường Y (ĐH Stanford).
Sinh ra trong một gia đình nông thôn ở Bắc Giang, Yến phát hiện mình không nhìn rõ bảng từ những năm đầu tiểu học. Gia đình quyết định chuyển cô vào trường nội trú dành cho học sinh khuyết tật, rồi sau đó gửi vào một mái ấm cho người khiếm thị tại TP.HCM khi cô mới 7 tuổi.
Hết cấp III, Yến theo học ngành công tác xã hội tại một trường ở TP.HCM. Sau đó, cô quyết định tìm một môi trường quốc tế để phát triển sâu hơn về học thuật và trúng tuyển vào Trường ĐH Fulbright năm 2020.
Nhớ lại quãng thời gian học tại Trường ĐH Fulbright với hỗ trợ tài chính 70%, Yến hiểu phía sau mình là sự gồng gánh thầm lặng của cha mẹ. Thương cha mẹ, ngay từ năm hai, Yến mở một spa dành cho người khiếm thị, vừa tạo việc làm cho các bạn có hoàn cảnh giống mình, vừa san sẻ phần nào áp lực tài chính với gia đình.
Bước vào Fulbright, áp lực ngôn ngữ cộng với phương pháp học mới khiến cô rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Kết thúc học kỳ đầu tiên, Yến nhận con điểm D đầu tiên. Không bỏ cuộc, cô chủ động tìm đến trung tâm hỗ trợ học thuật của trường, cố gắng cải thiện kỹ năng viết luận, nghiên cứu và quản lý thời gian. Cô học lại từ đầu cách xây dựng một bài luận học thuật, cách đọc tài liệu hiệu quả, cách phân bổ khối lượng công việc.
Những nỗ lực ấy đã được đền đáp khi Yến tốt nghiệp xuất sắc bằng tâm lý học và Việt Nam học cùng danh hiệu "Danh dự", nằm trong top 20% sinh viên có điểm cao nhất của trường. Yến kể sau hai lần trượt học bổng vì tiếng Anh, cô từng chủ động tìm đến nhiều trung tâm để xin học thêm. Thế nhưng không ít nơi đã từ chối khi biết cô là người khiếm thị.
Không còn cách nào khác, Yến quay về tự học qua YouTube, mày mò từng bài giảng, từng cách phát âm. May mắn là bạn cùng phòng ký túc xá sẵn sàng ngồi kèm cô mỗi tối, sửa từng lỗi nhỏ.
Sau đó, một người thầy ở trung tâm tiếng Anh nhận ra sự quyết tâm ấy và nhận cô làm trợ giảng. Thầy cũng dẫn Yến sang Philippines học tiếng Anh trong một tháng. "Chuyến đi ấy trở thành bước ngoặt, giúp mình tự tin hơn và từng bước cải thiện khả năng ngôn ngữ của mình", Yến nói.
Ước mơ đóng góp cho cộng đồng
Trong bài luận nộp hồ sơ cho các trường ĐH ở Mỹ và Anh, Yến cho biết cô không chỉ nói về thành tích mà trả lời một câu hỏi quan trọng hơn: "Nếu được học trong chương trình đó, cô sẽ trở thành ai và đóng góp gì cho cộng đồng?".
Câu chuyện Yến viết chính là hành trình cá nhân của mình, từ một người khiếm thị lớn lên giữa nhiều giới hạn đến khát vọng trở thành nhà nghiên cứu về sức khỏe tinh thần cho thanh thiếu niên đã thuyết phục được hội đồng giám khảo.
Vào năm 2021, Yến cùng một người bạn sáng lập Spa Khiếm thị M-Y-Massage trị liệu với mong muốn tạo ra môi trường làm việc ổn định cho người khiếm thị. Bên cạnh đó, cô còn đồng sáng lập The VIP Companion (VIC) - một dự án xã hội phi lợi nhuận tập trung đào tạo kỹ năng cho người khiếm thị, giúp họ tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động.
Yến chia sẻ để có được ngày hôm nay là vì cô nhận được sự hỗ trợ của những người xung quanh mình. Đầu tiên là cha mẹ, những người chưa từng xem khiếm thị là dấu chấm hết cho tương lai của con. Chính niềm tin ấy là nền tảng để Yến dám ước mơ và theo đuổi con đường học thuật đến cùng.
Yến tâm sự ước mơ của cô không dừng lại ở việc trở thành một giảng viên ĐH. Cô muốn đi xa hơn, học lên cao, làm nghiên cứu chuyên sâu về sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên, đặc biệt là các nhóm yếu thế.
Luôn tập trung tuyệt đối
Trước đó, cô cũng nhận được những khoản hỗ trợ từ những trường có tên tuổi trong nhóm Ivy League là các ĐH: Columbia, Yale và Brown cùng ĐH Johns Hopkins - cơ sở dẫn đầu thế giới về đào tạo y khoa. Trong đó, ĐH Columbia đưa ra hỗ trợ cao nhất với 60.000 USD (khoảng 1,5 tỉ đồng) cho ngành khoa học sức khỏe tâm thần.
Yến chia sẻ bản thân luôn cân bằng việc học và các hoạt động bằng hai nguyên tắc: ngủ đúng giờ và rèn khả năng tập trung. Để giữ kỷ luật này, cô buộc mình hoàn thành công việc trong ngày.
Đồng thời, Yến luyện khả năng tập trung từ 15 phút lên đến vài giờ liên tục. Nhờ tập trung cao độ, cô xử lý công việc nhanh và hiệu quả hơn, vẫn có thời gian nghỉ ngơi và theo đuổi sở thích riêng.
Một hành trình không dừng
Anh Phạm Trung Linh - đồng sáng lập của Cambridge Capital Equity Group, đồng thời là người trực tiếp hướng dẫn và hỗ trợ Yến làm hồ sơ du học - đánh giá cô là một người "tâm sáng", học rất nhanh, cực kỳ cởi mở và thông minh.
Theo anh, điều đặc biệt ở Yến không chỉ là thành tích mà là sự bền bỉ. Từ một vận động viên với 53 huy chương trong và ngoài nước, tiêu biểu là huy chương vàng chạy 1.500m nữ tại Đại hội Thể thao người khuyết tật trẻ châu Á 2017 đến hành trình đỗ học bổng và theo đuổi nghiên cứu, mọi thứ đều đến từ nỗ lực từng chút một.
"Đằng sau thành quả của Yến là cả quá trình rèn luyện và ý chí mãnh liệt. Tôi tin bạn ấy sẽ trở thành một điểm sáng để thay đổi cách xã hội nhìn về người khuyết tật", anh Linh nói.