Đức Thọ kỷ niệm 170 năm ngày sinh chí sỹ Phan Đình Phùng

Chương trình nghệ thuật đặc biệt ca ngợi cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng vẻ vang của Đình nguyên Tiến sỹ Phan Đình Phùng, đồng thời thể hiện tình cảm yêu mến, lòng biết ơn của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân đối với công lao của ông.

Diễn văn tại lễ kỷ niệm do Bí thư huyện ủy - Chủ tịch UBND huyện Đức Thọ Võ Công Hàm đã khái quát những nét nổi bật về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Đình nguyên Tiến sỹ Phan Đình Phùng đối với phong trào Cần Vương.

Phan Đình Phùng tên hiệu là Châu Phong, sinh năm 1847, tại làng Đông Thái, huyện La Sơn, nay là xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ. Năm 29 tuổi, ông đã đậu Cử nhân và một năm sau đó ông đậu Tiến sỹ, được bổ nhiệm làm Tri huyện Yên Khánh (Ninh Bình).

Năm 1878, ông được triều đình Huế điều về kinh thành giữ chức Ngự sử Đô sát viện. Là người cương trực và khảng khái, trong thời gian làm quan ông đã hết lòng phụng sự triều đình, chăm lo đời sống nhân dân, đấu tranh chống lại bọn quan lại tham ô, vơ vét của cải.

Năm 1883, do bất đồng quan điểm với Phụ chánh Tôn Thất Thuyết về việc phế vua Dục Đức, lập vua Hiệp Hòa, ông đã bị cách chức, rời bỏ kinh thành trở về quê nhà.

Năm 1885, hưởng ứng Chiếu Cần Vương, Phan Đình Phùng đã đứng ra chiêu tập quân sĩ chống Pháp. Các anh hùng hào kiệt khắp bốn tỉnh miền Bắc Trung kỳ tự nguyện liên kết lực lượng dưới quyền chỉ huy tối cao của cụ Đình. Nghĩa quân xây dựng căn cứ tại vùng núi rừng Hương Sơn, Hương Khê (Vũ Quang) hiểm trở, nhằm tiến hành cuộc kháng chiến lâu dài.

Cuộc khởi nghĩa của Phan Đình Phùng trở thành một trong những cuộc khởi nghĩa lớn nhất của phong trào Cần Vương chống Pháp lúc đó.

Ngay từ buổi đầu kháng chiến, Phan Đình Phùng đã nhận thức đúng đắn cần có sức mạnh của toàn dân mới có thể chiến thắng được quân thù và cần có vũ khí hiện đại. Do đó, Phan Đình Phùng đã giao cho Cao Thắng lãnh trách nhiệm tổ chức, xây dựng phong trào và rèn đúc vũ khí, súng đạn đánh Pháp, đặc biệt là súng trường kiểu “1874’’.

Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hương Khê trong vòng 10 năm, Phan Đình Phùng đã thể hiện tài thao lược, quân sự tài tình là dựa vào núi rừng hiểm yếu và công sự kiên cố để đánh giặc, dựng căn cứ vững chắc phối hợp với lối đánh du kích để tiêu diệt quân thù. Cuộc khởi nghĩa tuy thất bại nhưng đã để lại nhiều bài học quý báu về đấu tranh vũ trang, xây dựng lực lượng, chiến tranh du kích. Là đỉnh cao của phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX.

Ông hy sinh ngày 28/12/1895, sau một trận giao tranh ác liệt với giặc Pháp tại căn cứ nghĩa quân ở Vụ Quang, Ngàn Trươi.