Gen Z Hà Tĩnh qua “lăng kính” thế hệ đi trước

Thế hệ gen Z gồm những người được sinh ra trọng vẹn trong thời đại công nghệ số. Ảnh minh họa từ internet

Tiến sỹ Phan Khắc Nghệ - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh: "Một thế hệ đầy năng động, khát khao phấn đấu".

Hơn 20 năm công tác trong ngành giáo dục, vừa là giáo viên, đồng thời là nhà quản lý, tôi trực tiếp chứng kiến sự phát triển mang tính đặc thù của các thế hệ học sinh. Trong đó, thế hệ gen Z (chỉ lứa học sinh sinh từ năm 1995-2012) có những thay đổi rõ rệt trong cách nghĩ, hành động, học tập và hoạch định tương lai cho mình. Đó là tính độc lập, chủ động và đặc biệt mang nhiều khát khao vươn mình ra thế giới.

Tiến sỹ Phan Khắc Nghệ - Phó Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Hà Tĩnh

Bắt nhịp xu thế đó, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh luôn tạo môi trường năng động để thế hệ gen Z thỏa sức khám phá, thể hiện bản thân. Nhiều năm qua, dưới sự định hướng của thầy cô, các em đã tạo nên nhiều điểm nhấn khác biệt trong học tập, sinh hoạt. Các em đã tự thành lập, điều hành hoạt động các CLB học tập, vui chơi, thiện nguyện như: CLB tiếng Anh, CLB âm nhạc, CLB vũ đạo, CLB từ thiện… Ở đó, nhiều học sinh gen Z cũng đã tự định hình nên sở trường, đam mê và xác định được mục tiêu phấn đấu cho tương lai.

Một điều đặc biệt ở thế hệ gen Z nữa, đó là luôn mang trong mình những khát khao chinh phục đỉnh cao và vươn ra thế giới. Nhiều năm nay, mỗi năm, có hàng chục học sinh gen Z của trường chuyên tự mình “săn” học bổng thành công tại nhiều trường đại học danh giá trên thế giới. Có thể nói, gen Z Hà Tĩnh là một thế hệ đầy năng động, khát khao phấn đấu.

Tiến sỹ Tâm lý học Nguyễn Văn Hòa - Trường Đại học Hà Tĩnh: "Cần định hướng để gen Z mạnh mẽ nhưng không ảo tưởng"

Xét ở góc độ tâm lý học, thế hệ gen Z nói chung và gen Z Hà Tĩnh nói riêng chịu sự tác động và chi phối mạnh mẽ của môi trường sống xã hội hiện đại, nhất là trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ với sự phổ biến của Internet và mạng xã hội.

Tiến sỹ Tâm lý học Nguyễn Văn Hòa - Giảng viên Trường Đại học Hà Tĩnh

Tính tích cực thể hiện rõ nét ở sự nhạy bén trong tiếp nhận kiến thức và kỹ năng cuộc sống, giao tiếp cởi mở… Thế hệ gen Z thoát khỏi tâm lý rụt rè, e ngại của những thế hệ trước ở các mối quan hệ giao tiếp trong xã hội. Thay vào đó là tâm lý tự tin trước đám đông, dám bộc lộ cá tính bản thân, từ đó hình thành nên tính cách độc lập, tự chủ. Cũng từ đó, có thể nói, gen Z Hà Tĩnh đã tiếp cận ngày càng gần với giới trẻ đồng thế hệ trong nước và thế giới.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, thế hệ gen Z cũng rất dễ lầm tưởng, ảo tưởng sức mạnh của mình, nhất là sự thể hiện cái tôi một cách thái quá trong cuộc sống và trên mạng xã hội. Chúng ta rất dễ bắt gặp một bộ phận giới trẻ ngày nay tự cho mình là “anh hùng bàn phím”, có nhiều hành vi thiếu kiểm soát trên không gian mạng. Để hạn chế mặt tiêu cực này, người lớn cần quan tâm chặt chẽ và định hướng lập trường tư tưởng cho các em. Mở nhưng không buông, đó là cách để chúng ta giúp thế hệ gen Z phát triển bản thân một cách tốt nhất.

Chị Nguyễn Ny Hương - Phó Bí thư Tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội tỉnh: "Tạo môi trường để gen Z trở thành những “công dân số” tích cực".

Qua thực tiễn nhiều năm hoạt động Đoàn, tôi nhận thấy, thế hệ gen Z hội tụ sự năng động, giàu ý tưởng và sức sáng tạo, tư duy cởi mở, nhạy bén, linh hoạt. Gen Z thích thể hiện bản thân, có khả năng tạo ra trào lưu, xu hướng mới, đặc biệt họ có thế mạnh nổi bật trong việc tiếp cận công nghệ, chuyển đổi số.

Chị Nguyễn Ny Hương - Phó Bí thư Tỉnh đoàn Hà Tĩnh

Thời gian qua, nhiều bạn gen Z Hà Tĩnh đã phát huy những lợi thế của mình, có nhiều ý tưởng sáng tạo trong học tập và phục vụ xã hội. Nhiều sáng kiến KHKT của tuổi trẻ Hà Tĩnh thuộc thế hệ gen Z đã đạt nhiều giải thưởng cấp quốc gia và cấp tỉnh. Trong đó có những dự án rất ý nghĩa, hướng tới mục tiêu vì cộng đồng, nhân đạo…

Từ sự chủ động và tích cực của thế hệ gen Z, Tỉnh đoàn và các cấp bộ đoàn đã và đang triển khai nhiều giải pháp và chương trình hành động nhằm tạo môi trường cho thế hệ gen Z được trải nghiệm và từng bước trưởng thành. Bên cạnh đó, các tổ chức Đoàn cũng luôn định hướng lập trường, tư tưởng để tuổi trẻ thế hệ gen Z phát huy ý chí, khát vọng vươn lên. Từ đó, xây dựng gen Z thành những “công dân số” là nguồn nhân lực chất lượng cao góp phần quan trọng vào sự phát triển của quê hương, đất nước.

Chị Phan Thị Thúy Hà - phụ huynh ở xã Phù Lưu (Lộc Hà): "Mở rộng lòng để đồng hành cùng gen Z".

Là một phụ huynh có 3 người con (2 trai, 1 gái), trong đó, ngoài một cháu sinh năm 1993 nay đã trưởng thành, tôi có 2 đứa con thuộc thế hệ gen Z. Có thể nói, quá trình đồng hành cùng sự phát triển của các con, tôi đã gặp nhiều tình huống bất ngờ. Đó là cách suy nghĩ độc lập, là cá tính, không theo khuôn mẫu. Khi con gái tôi (sinh năm 2002) vào THCS rồi THPT và nay là đại học, tôi liên tục gặp những cú “shock” do quan điểm truyền thống của mình.

Chị Phan Thị Thúy Hà - Phụ huynh ở xã Phù Lưu (Lộc Hà)

Nếu ngày xưa, thế hệ chúng tôi luôn tuân theo sắp đặt hay định hướng của bố mẹ về lựa chọn môn học, ngành nghề… thì các con tôi lại tự khẳng định mình về niềm yêu thích của chúng. Chẳng hạn, khi con gái tôi vào THPT, tôi mong cháu chỉ tập trung vào việc học nhưng cháu lại có niềm đam mê hoạt động xã hội, làm các công tác như bí thư đoàn, chủ nhiệm các CLB… Vì vậy, có đôi lúc, mẹ con xẩy ra xung đột tư tưởng. Tuy nhiên, cháu đã nỗ lực để bảo vệ và chứng minh quan điểm của mình. Khi nhìn thấy những bước đi thành công của con cả trong học tập và có những hoạt động xã hội ý nghĩa, tôi buộc phải nhìn lại mình và tự mở rộng lòng để đồng hành cùng con.

Nhờ có kinh nghiệm đó, khi con trai út gặp áp lực trong kỳ thi vào lớp 10 năm học vừa rồi, tôi đã giúp con vượt qua trở ngại và đạt kết quả như cháu mong muốn. Tôi nghĩ, dựa trên nền tảng định hướng các giá trị truyền thống ngay từ nhỏ trong mỗi gia đình, mỗi phụ huynh hãy mở rộng lòng mình, nỗ lực tự cập nhật xu hướng xã hội để đồng hành cùng con trẻ, thế hệ gen Z vươn lên khẳng định bản thân.